ຄົນລາວ The lao People คนลาว

ຄວາຽ

2012-01-30T10:01:00.002+07:00

ນຳ້ຂອງບ້ານຂ້ອຍ

2012-01-27T11:38:00.000+07:00

ທະນະບັດໃບແສນ

2012-01-26T23:53:00.000+07:00

ທະນະບັດທີ່ລະລຶກ ໔໕໐ ປີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ປີ ໒໐໑໐

ສາມາດຈໍຣະຈອນໄດ້ໃນທ້ອງຕລາດຕາມປົກກະຕິ

ພິມອອກມາຈໍຣະຈອນໃນທ້ອງຕລາດຕາມປົກກະຕິກຳນົດອອກໃຊ້ວັນທີ ໑ ກຸມພາ ໒໐໑໒ ນີ້

ຮັກແທ້ຫ້າມກອດ

2012-01-26T23:26:00.001+07:00

ທຳມະຊາດອາດອະໄພ

2012-01-21T20:01:00.001+07:00

ເງິນຮ້ອຍ ເງິນລາດ ເງິນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ

2011-12-12T17:27:00.000+07:00

ສາຍເຊລຳເພົາ

ເມືອງລ້ານຊ້າງ ອັນເປັນນະຄອນຣັດແຮກຂອງລາວ ໄດ້ຂະຫຍາຍອຳນາດ ທາງດ້ານການເມືອງ ແລະ ການປົກຄອງບົນສອງຝາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ(ແມ່ນຳ້ລ້ານຊ້າງ) ຢູ່ນັ້ນ, ລ້ານນາອັນເປັນອາຈັກລາວໂຍນົກ ກໍຂະ ຫຍາຍຕົວຂຶ້ນ ຄຽງຄູ່ກັນກັບອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງເປັນເມືອງຄູ່ແຝດກັນ, ໄດ້ຄ່ອຍໆພັດທະນາສ້າງຄວາມເຂັ້ມ ແຂງພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຂອມທີ່ເຣືອງອຳນາດຢູ່ໃນອະນາຈັກຕ່າງທາງໃຕ້ ແລະຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້, ດ້ານການ ປົກຄອງລ້ານຊ້າງໄດ້ມີຜູ້ປົກຄອງ ໄດ້ພັດທະນາມາເປັນພຣະຍາແລ້ວ ແຕ່ເມືອງຕ່າງໆຍັງເປັນພຽງຂຸນ ເຊິ່ງມີຖາ ນັນດອນສັກຕ່ຳກວ່າພຣະຍາ, ເຊັ່ນໃນ ປີ ໑໘໗໕ ເມືອງສຸໂຂໄທ ໄດ້ມີຂຸນບາງກາງທ່າວ ກັບຂຸນຜາເມືອງຮ່ວມກັນ ຢຶດເມືອງສຸໂຂໄທຈາກຂອມໄດ້ ແລະສະຖາປານາຂຸນບາງກາງທ່າວໃຫ້ເປັນ “ຂຸນສີອິນທະຣາທິດ” ປົກຄອງສຸໂຂ ໄທສິສັດຊະນາໄລ, ແຕ່ອຳນາດຂອງລ້ານຊ້າງຂະນະນັ້ນ ມີເຈົາຜູ້ປົກຄອງອານາຈັກ ມີຖານັນດອນສັກເປັນພຣະ ຍາແລ້ວ ຄືພຣະຍາລັງທິຣາດ ນັບວ່າຂະນະນັ້ນ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ມີອຳນາດທາງການເມືອງສູງກວ່າສຸໂຂໄທ ສືບຕໍ່ມາຈົນຮອດພຣະຍາສຸວັນນະຄຳຜົງ ເຮັດໃຫ້ບົດບາດຂອງສຸໂຂໄທ ມີການພົວພັນກັບລ້ານຊ້າງຊຽງດົງ-ຊຽງ ທອງ ຈະເຫັນນາມຜູ້ປົກຄອງຢູ່ໃນຖານະຂຸນ.

ມາເຖິງຍຸກນີ້ ປາຍຂອງພຣະຍາສຸວັນນະຄຳຜົງແລ້ວ ອານາຈັກສຸໂຂໄທເຣີ່ມມີອຳນາດຂຶ້ນ ໂດຍທີ່ຂຸນ ຣາມຄຳແຫງໄດ້ທຳການກອບກູ້ເອກະຣາດຈາກອຳນາດຂອງຂອມ ເຖິງປານນັ້ນຣາມຄຳແຫງ ກໍມີຖານັນດອນ ສັກເປັນຂຸນຢູ່ ພໍສິ້ນຍຸກຂຸນຣາມຄຳແຫງກະສັດຜູ້ປົກຄອງສຸໂຂໄທ ກໍເຣີ່ມປະກົດມີພະຍາຂຶ້ນ ຄື ພະຍາທັມມະຣາ ຊາລິໄທ ສືບຕໍ່ມາຈົນຮອດ ຍຸກຂອງພຣະຍາເລີໄທ ເມື່ອສຸໂຂໄທ ມີກະສັດຊົງພຣະຍົດເປັນພຣະຍາ ທາງລ້ານ ຊ້າງຊຽງດົງຊຽງທອງ ກໍມີກະສັດທີ່ມີຖານັນດອນສັກເປັນ “ເຈົ້າຟ້າ” ແລ້ວ, ເຊິ່ງຖືວ່າຖານັນດອນສັກທີ່ສູງກວ່າ ຄືເຈົ້າຟ້າງ້ຽວ ແລະເຈົ້າຟ້າຄຳຮຽວ.

ຕາບຈົນເຖິງສະໄໝພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດໄດ້ ມາທ້ອນໂຮມອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ອັນມີນະຄອນ ຣັດຕ່າງໆ ທີ່ປົກຄອງກັນຢູ່ມາກ່ອນ ແລ້ວບົນສອງຝາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ ຕັ້ງແຕ່ “ຕົ້ນສ້ານສາມງ່າ ຈົນຮອດນຳ້ມ້າ ສາມແຄວ” ເປັນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ແລະຊົງອຳນາດ ໃນຍຸກນີ້ ເຮັດໃຫ້ລາວເຮົາໃນເມື່ອກ່ອນ ລວມກັນເປັນປຶກແຜ່ນ ມີຂະໜົບທຳນຽມ ປະເພນີ ອັກສອນ ພາສາ ສາສະໜາ ແລະວັດທະນະທັມອັນດຽວກັນ ເທິງສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ, ຄວາມຈະເລີນ ທາງດ້ານການເມືອງ ການປົກຄອງ ແລະຂະໜົບທຳນຽມ ແລະ ວັດທະນະທັມລາວ ທີ່ເຂັ້ມແຂງນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວຂະຫຍາຍວັດທະນະທັມຂອງຕົນໄປທົ່ວພູມີພາກນີ້ ໃນນັ້ນ ກໍມີອຳນາດທາງດ້ານເສດຖະກິດ ການເງິນຄວບຄູ່ກັນໄປດ້ວຍ ປະເທດລາວ ຈຶ່ງມີເງິນໃຊ້ເປັນຂອງຕົນເອງ ອັນ ປະກອບດ້ວຍ ເງິນຮ້ອຍ, ເງິນລາດຮ້ອນ ແລະເງິນລາດ, ເງິນເຫຼົ່ານີ້ ອາດຖືກນຳໃຊ້ໃນຫົວ ເມືອງຕ່າງທີ່ມີການ ພົວພັນທາງການຄ້ານຳກັນ ໃນຫົວເມືອງຕ່າງໆ ທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລ້ານຊ້າງ ກໍມີເງິນລາວລ້ານຊ້າງ ມີດັ່ງນີ້.

ເງິນຮ້ອຍ: ເງິນຮ້ອຍເປັນເງິນແທ່ງຮູບຮ່າງເໝືອນເຮືອ ຜະຫຼິດຂຶ້ນຈາກໂລຫະເງິນຜະສົມ ດ້ານໜ້າ ເປັນເມັດຕຸ່ມໆຂຶ້ນ ໂດຍຮອບ ແລະປະທັບກາຊ້າງ, ດອກໄມ້ ຫຼືພຣະຍານາກ ເປັນຕົ້ນ, ສ່ວນດ້ານຫຼັງຮຽບມີຢູ່ ຫຼາຍ ຂະໜາດ ມູນຄ່າຂອງເງິນຮ້ອຍນັ້ນ ຂຶ້ນຢູ່ກັບນຳ້ໜັກ ແລະຄວາມບໍລິສຸດຂອງເນຶ້ອເງິນ.
ເງິນລາດຮ້ອຍ : ເງິນລາດຮ້ອຍ ມີລັກສະນະເໝືອຍເງິນຮ້ອຍ ແລະທີ່ຫົວ ແລະທ້ານຂອງເງິນ ຈະຮຽວ ນ້ອຍກວ່າ ເງິນຮ້ອຍ ແລະບໍ່ມີກາປະທັບ.
ເງິນລາດ: ເງິນລາດ ເປັນເງິນທີ່ເຮັດຂຶ້ນດ້ວຍທອງແດງ ຫຼືທອງເຫຼືອງ ມີຫຼາຍຂະໜາດ ລັກສະນະ ເໝືອນເຮືອ ຈຶ່ງມີການຮຽກວ່າ “ເງິນເຮືອ”
ບາງຄັ້ງກໍຮຽກວ່າ “ເງິນຮາງ” ມີ ໒ ຊະນິດ ໄດ້ແກ່ ຊະນິດທີ່ໂລຫະ ເງິນເຄືອບ ດ້ານເທິງຕອກປະທັບກາໄວ້ ຕັ້ງແຕ່ ໑ ຕາໄປເຖິງ ໔ ຕາຕ່າງໆກັນ ມີຫຼາຍຂະໜາດ ກັບກັບອີກຊະ ນິດໜຶ່ງ ເຮັດດ້ວຍທອງແດງ ທອງເຫຼືອງເຊັ່ນກັນ ມີຂະໜາດເໝືອນກັນ ແຕ່ບໍ່ມີກາໃດໆ ລົງ ຫຼືສະຫຼັກໄວ້ ເງິນລາດຊະນິດນີ້ ມີສີມືບໍ່ຄ່ອຍງາມ ເຂົ້າໃຈວ່າປະຊາຊົນສ້າງຂຶ້ນມາໃຊ້ເອງ ເພື່ອເປັນເງິນຍ່ອຍ ເພາະເງິນຊະນິດນີ້ ບໍ່ມີການຄວບຄຸມໃນການຜລິດ.

ນອກຈາກເງິນ ເຫຼົ່ານີແລ້ວ ສະກຸນເງິນລາວຍັງມີເງິນຮາງ, ເງິນຝັກ, ເງິນຕູ້, ເງິນແທ່ງ ແລະເງິນໝັນ ແລະມີເງິນຂອງຕ່າງປະເທດເຂົ້າມາໃຊ້ໃນລ້ານຊ້າງ ຕອນປາຍອີກ ເຊັ່ນ ເງິນບີ້, ເງິນເຟື້ອງ, ເງິນໝາກຄໍ້ ແລະ ເງິນຫຼຽນ ແລະອື່ນໆອີກ.

ນ້ຳຖ້ວມໄທຍລາວໃຫ້ລ້ານຫ້າ

2011-10-18T09:33:00.002+07:00

ນ້ຳຖ້ວມໄທຍລາວໃຫ້ລ້ານຫ້າ
ລາວບໍ່ຊ້າ ສົ່ງຮອດຈອດເຖິງ
ບໍ່ໃຫ້ເຫິງຊ່ວຍພີ່ຊ່ວຍນ້ອງ
ຍາມຂັດຂ້ອງຕ້ອງເບິ່ງແຍງກັນ
ຄວາມສຳພັນມະນຸດສະທັມ
ເຖິງເຄາະກັມເບິ່ງພີ່ເບິ່ງນ້ອງ
ບໍ່ໃຫ້ຂ້ອງເຂີນຂາດຍາມຈົນ
ຕ້ອງສູ້ຊົນຍາມຈົນຜ່ານຜ່າ
ສ້າງຄຸນຄ່ານ້ຳຈິດນຳ້ໃຈ
ນຳ້ຖ້ວມໃຫຍ່ເປັນໄພມະຫັນ
ຄວນພາກັນຕໍ່ສູ້ພົ້ນຜ່ານ

ປະຫວັດຫຍໍ້ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ

2011-10-01T10:11:00.000+07:00

ທົ່ງພຽງວຽງຈັນຖຶກຮັບຮູ້ວ່າມີມະນຸດອາໄສຢູ່ມາແລ້ວກວ່າ 500 000 ປີ ແລະ ໄດ້ຖຶກສັນນິຖານວ່າ ວຽງຈັນ ໄດ້ກາຍເປັນບ້ານມາ ກວ່າ 2000 ປີແລ້ວ ຊຶ່ງມີການປົກຄອງກັນມາແບບເຈົ້າກົກເຈົ້າເຫຼົ່າ ແລະ ຄ່ອຍໆພັດທະນາມາເປັນເມືອງ ຊຶ່ງແມ່ນພະຍາເຈົ້າເມືອງເປັນຜູ້ປົກຄອງ. ໃນລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ 1 ເຖິງ 10 ເມືອງວຽງຈັນໄດ້ພັດທະນາເປັນຕົວເມືອງໂດຍແມ່ນ ທ້າວ ບູລິຈັນ ຫລື ພະຍາຈັນທະບູລີ ປະສິດທິສັກ ເປັນພະຍາປົກຄອງ ສະນັ້ນ ເມືອງວຽງຈັນໃນໄລຍະນີ້ຈຶ່ງໃສ່ຊື່ວ່າ: ເມືອງ ຈັນທະບູລີ ຕາມຊື່ນາມມະຍົດຂອງ ບູລີຈັນ (ບູລີ ແປວ່າ: ນະຄອນ ຫລື ວຽງ, ບູລີຈັນ ແປວ່າ: ວຽງຈັນ ນັ້ນເອງ)
        ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ເມືອງວຽງຈັນກໍໄດ້ມີປະຫວັດການພັດທະນາ ຊຶ່ງໃນຊ່ວງສະຕະວັດທີ 12 ເມືອງວຽງຈັນຈຶ່ງໄດ້ຖຶກຂື້ນກັບອານາຈັກຂະເໝນອີກ ຈົນພາຍຫລັງເຈົ້າໄຊຍະວໍລະມັນທີ 7 ໄດ້ສິ້ນພະຊົນ ເຮັດໃຫ້ອຳນາດຂອງຂະເໝນຊຸດໂຊມລົງ ແລະ ເມືອງວຽງຈັນ ກໍສືບຕໍ່ເປັນເອກະລາດ (ນະຄອນລັດ) ໄປອີກໄລຍະໜຶ່ງຄຽງຄູ່ກັບເມືອງວຽງຄຳ ແລະ ເມືອງດ່ານໜ້າ. ມາເຖິງສະໄໝພະຍາ ຟ້າຫລ້າ ແຫລ່ງທໍລະນີ ສີສັດຕາ ຄະນະຫຸດ (ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ) ທ້ອນໂຮມອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ແລະ ປະກາດເປັນເອກະລາດ ໃນສະຕະວັດທີ 14 (ປີ 1353), ເມືອງວຽງຈັນກໍແມ່ນໜຶ່ງໃນອານາເຂດອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ຊຶ່ງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງເຈົ້າໝຶ່ນຈັນ (ບາຄຸ້ມ) ປົກຄອງເມືອງວຽງຈັນ. ຫລັງຈາກນັ້ນ, ເມືອງວຽງຈັນກໍໄດ້ສືບຕໍ່ພັດທະນາ ແລະ ມີການປ່ຽນເຈົ້າເມືອງເຖິງ 6 ຊົ່ວຄົນ ກ່ອນຈະມາເຖິງສະໄໝ ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດປົກຄອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ແລະ ລົງມາສ້າງຕັ້ງນະຄອນຫລວງຢູ່ເມືອງວຽງຈັນ ໃນປີ ຄສ 1560 ຊຶ່ງເພິ່ນໄດ້ອັງເຊີນເອົາພະແກ້ວມໍລະກົດ ແລະ ພະແຊກຄຳ ລົງມາປະທັບເປັນຂວັນເມືອງວຽງຈັນ ນັບແຕ່ນັ້ນມາ, ແລະ ເມືອງວຽງຈັນ ກໍ່ສືບຕໍ່ເປັນນະຄອນຫລວງຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ຈົນເພີ່ນໄດ້ສິ້ນພະຊົນ, ເສນາບໍດີຜູ້ໃຫຍ່ກໍຍາດຊິງອຳນາດ ເຮັດໃຫ້ສັດຕູພາຍນອກເຂົ້າມາຮຸກຮານ ແລະ ອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງກໍການເປັນເມືອງຂື້ນຂອງພະມ້າ ເປັນເວລາ 28 ປີ ຈຶ່ງບໍ່ມີການພັດທະນາໃດໆໃນເວລານັ້ນ.
        ມາເຖິງສະໄໝເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ ທຳມິກະລາດ ປົກຄອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ (ຄສ 1638-1690), ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນກໍ່ໄດ້ກັບມາຮຸ່ງເຮືອງເຫລືອງເຫລື້ອມໃນທຸກດ້ານ ໂດຍສະເພາະແມ່ນທາງດ້ານພຸດທະສາດສະໜາ ຈົນທ່ານ ວັນ ວູດສະໂຕບ ຊາວໂຮນລັງ ທີ່ມາລາວໃນປີ ຄສ 1641 ໄດ້ຍ້ອງຍໍວ່າ: ພຸດທະສາດສະໜາຈະເລີີນຮຸ່ງເຮືອງຫລາຍ, ພະສົງໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ມີຫລາຍກວ່າທະຫານໃນກອງທັບຂອງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນເຢຍລະມັນອີກຊ້ຳ, ມີວັດວາອາຣາມໃຫຍ່ ແລະ ງົດງາມກວ່າປະເທດອື່ນໆ ການສຶກສາຮ່ຳຮຽນກໍສຳຄັນກວ່າປະເທດອື່ນໆ ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງມີພະສົງຈາກປະເທດສະຫຍາມ, ຂະເໝນ ມາສຶກສາຢູ່ທີ່ນີ້ເຖິງ 10 ເຖິງ 12 ປີ ກ່ອນຈະສຳເລັດ.
        ມາເຖິງປີ ຄສ 1778, ກອງທັບສະຫຍາມໄດ້ມາໂຈມຕີນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ, ຈູດເຜົາລາດຊະວັງຫລວງ, ຫໍໂຮງຜູ້ໃຫຍ່, ຫໍພະແກ້ວ ແລະ ກວດຕ້ອນເອົາເຊື້ອກະສັດ, ເສນາບໍດີ ແລະ ປະຊາຊົນໄປສະຫຍາມກວ່າແສນຄົນ. ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງເຈົ້າອານຸວົງ, ປະຊາຊົນລາວໄດ້ລຸກຮື້ຂື້ນເພື່ອກອບກູ້ເອກະລາດ ຈາກນັ້ນປີ 1827 ກອງທັບສະຫຍາມໄດ້ກັບມາໂຈມຕີນະຄອນຫລວງວຽງຈັນອີກຄັ້ງໃໝ່ ຊຶ່ງຈູດເຜົານະຄອນຫລວງວຽງຈັນຈົນຮາບກ້ຽງ ແລະ ກວາດຕ້ອນປະຊາຊົນລາວໄປສະຫຍາມອີກຮອບໃໝ່. ນັບແຕ່ປີ 1828 ເຖິງ 1893 (65 ປີ), ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຮ້າງທີ່ງຽບເຫງົາທີ່ສຸດ.
       ແຕ່ປີ 1893 - 1975 ແມ່ນໄລຍະທີ່ປະເທດ ແລະ ປະຊາຊົນລາວ ຕໍ່ສູ້ກູ້ເອກະລາດ ຕ້ານການຮຸກຮານຂອງຈັກກະພັດລ່າເມືອງຂື້ນແບບເກົ່າ ແລະ ແບບໃໝ່ຈາກຕ່າງດ້າວ. ຈົນເຖິງມາວັນທີ 2 ທັນວາ 1975 ປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຢ່າງສົມບູນ, ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ. ນັບແຕ່ນັ້ນມານະຄອນຫລວງວຽງຈັນກໍໄດ້ຮັບການຟື້ນຟູບູລະນະ ແລະ ພັດທະນາທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ກາຍເປັນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ຂວັນໃຈຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໃນທົ່ວປະເທດຈົນມາເຖິງທຸກວັນນີ້.

ຄອບຄົວຕົວແບບ (ຄຳສິງ ສີຫາເທບ) ບ້ານວຽງຈະເລີນ

2011-09-30T14:26:00.002+07:00

ທ່ານ ຄຳສິງ ສີຫາເທບ ນັກທຸລະກິດຢູ່ບ້ານວຽງຈະເລີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ຖືກຄັດເລືອກໃຫ້ເປັນຄອບຄົວຕົວແບບ ໃນການຜະລິດທຸລະກິດດ້ານຜະລິດຕະພັນລາວປອດສານພິດ.

ທ່ານ ຄຳສິງ ໄດ້ໃຫ້ສຳພາດວ່າ: ສິ່ງທີ່ດົນບັນດານໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ເຮັດການຜະລິດຕະພັນປອດສານພິດ ມີຢູ່ 4 ປັດໄຈ ຄື: 1. ຈາກແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ-ລັດ ທີ່ວ່າ: ເຮົາຕ້ອງເພິ່ງຕົນເອງ ກຸ້ມຕົນເອງ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງດ້ວຍຕົນເອງ ຫັນການຜະລິດແບບທຳມະຊາດ ໃຫ້ກາຍເປັນສິນຄ້າ ນີ້ກໍເປັນອັນໜຶ່ງ ທີ່ຊຸກດັນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຫັນມາຜະລິດ ອັນທີສອງ ແມ່ນຢາກປົກປັກຮັກສາມູນເຊື້ອ ຫົວຄິດປະດິດສ້າງຂອງບັນພະບູລຸດຂອງລາວເຮົາ ແຕ່ດຶກດຳບັນມາແລ້ວ ທີ່ໄດ້ເຮັດການຜະລິດເຄື່ອງໃຊ້ໃນຄົວເຮືອນ ຫວ້ານຢາຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນ ສະໝຸນໄພ ຢາປົວພະຍາດ ຖ້າພວກເຮົາບໍ່ປົກປັກຮັກສາ ມັນກໍຈະສູນຫາຍໄປ ບັນດາລູກຫຼານໜຸ່ມນ້ອຍ ຈະບໍ່ຮູ້ຊ້ຳວ່າ ຄົນລາວແຕ່ກ່ອນ ກໍມີຜະລິດຕະພັນສິນຄ້າທີ່ເປັນຂອງຕົນເອງ ອັນທີສາມ ທີ່ຊຸກດັນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນເພື່ອຢາກໃຫ້ສຸຂະພາບຂອງຄົນລາວເຮົາ ມີສຸຂະພາບເຂັ້ມແຂງ ບໍ່ມີສານເຄມີຕົກຄ້າງ ຖ້າເຮົານຳໃຊ້ຜະລິດຕະພັນຂອງຄົນລາວທີ່ປອດສານພິດ ກໍຈະເປັນຜົນດີຕໍ່ສຸຂະພາບ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສີ່ ເພື່ອປະຕິບັດຄວາມດູໝິ່ນຂອງຕ່າງປະເທດ ທີ່ວ່າ ຄົນລາວເຮົາເຮັດຫຍັງກໍບໍ່ເປັນ ເຂັມກໍເຮັດບໍ່ເປັນ ໄມ້ຈີ້ມແຂ້ວກໍຊື້ຂອງເຂົາ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຂອງຕ່າງປະເທດ ດັ່ງນັ້ນ ເຮົາຕ້ອງຜະລິດໃຫ້ເປັນສິນຄ້າ ເພາະຄົນລາວເຮົາ ກໍສາມາດເຮັດໄດ້ສ້າງຊື່ສຽງໃຫ້ປະເທດຊາດໄດ້ ເພາະປະເທດລາວເຮົາມີວັດຖຸດິບ ຊັບພະຍາກອນອຸດົມສົມບູນ ມີຫົວຄິດປະດິດສ້າງ ຄົນລາວເຮົາບໍ່ແມ່ນບໍ່ມີສະຕິປັນຍາ ແຕ່ເນື່ອງຈາກເຮົາຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງຈິງຈັງ.

ການຜະລິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າມີຢູ່ 5 ຂະແໜງການ ຄື: 1. ຜະລິດຕະພັນຮັບໃຊ້ຄົວເຮືອນ ເປັນຕົ້ນ: ສະບູສະປາ ເຮັດຈາກນ້ຳມັນໝາກພ້າວ ນ້ຳມັນງາ ຢາສະຜົມໝາກຂີ້ຫູດ ຢາຖູແຂ້ວສະໝຸນໄພ ເຮັດໃຫ້ແຂ້ວບໍ່ຫຼ່ອນ ບໍ່ມີກິ່ນປາກ ປະເພດນ້ຳຢາລ້າງຖ້ວຍ ນ້ຳຢາຊັກຜ້າ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ເອົາວັດຖຸຈາກບ້ານເຮົາມາຜະລິດ.

2. ປະເພດອາຫານກໍມີປາແດກຜົງສຳເລັດຮູບ ຫັນຈາກປາແດກມາເຮັດເປັນຜົງ ເພື່ອໃຫ້ມັນສະດວກສະບາຍໃນການປຸງແຕ່ງ ແລະ ຖືກສຸຂະອະນາໄມດີ.

3. ຜະລິດຕະພັນເພື່ອສຸຂະພາບ ເຊັ່ນ: ຢາພື້ນເມືອງທີ່ໄດ້ຮັບການຕອບຮັບຢ່າງສູງ ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ຄື: ເຫັດໝື່ນປີ ເຫັດລິ້ນຈື່ ໃນປີ 2009ໄດ້ຮັບລາງວັນຜະລິດຕະພັນດີທີ່ສຸດຂອງອາຊຽນ ຢູ່ບຣູໄນ ດາລູຊາລຳ ແລະ ເປັນຜະລິດຕະພັນຈາກທຳມະຊາດມາປູກເອງ ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີຊາມ້ອນຫຼຸດສານຜິດ ຫຼຸດຄວາມດັນ ຊາໝາກຂາມປ້ອມ ສຳລັບດີຫວັດ ດີໄອ ຊາໝາກຍໍ ສຳລັບຜູ້ເປັນເບົາຫວານ ເຈັບເສັ້ນປະສາດ ຊາພັນປີທີ່ອິດເມື່ອຍອ່ອນເພຍ ຊາເຂົ້າເໝົ້າ ສຳລັບເປັນມຶນຕີນ ມຶນມືຕ່າງໆ ນອກຈາກນັ້ນ ກໍມີຜະລິດຕະພັນບຳລຸງສາຍຕາ ແລະ ມີຜະລິດຕະພັນທຳມະຊາດ ຫວ້ານລືສີດີກະເພາະ ດີປະດົງ ດີເບົາຫວານ ມີນ້ຳໝາກຍໍ ແລະ ຜະລິດຕະພັນອື່ນໆອີກ ເຊັ່ນ: ຜັກອີ່ຮຸມ ເປັນແຄບຊຸນ ເປັນຜັກທີ່ມີແຄນຊຽມສູງ ເຮັດໃຫ້ກະດູກແຂງແຮງ ມີວິຕາມມິນເອ ບຳລຸງສາຍຕາ ມີວິຕາມິນເຊ ມີທາດໂປຕິນສູງ ແລະ ອື່ນໆທີ່ຕ່າງປະເທດແມ່ນຕ້ອງການຫຼາຍ.

4. ຜະລິດຕະພັນເຄື່ອງໃຊ້ສະປາ ມີ: ຄີມນວດນ້ຳມັນ ໝາກງາ ນ້ຳມັນໝາກພ້າວ ແລະ ອື່ນໆ.

5. ຜະລິດຕະພັນຮັບໃຊ້ກະສິກຳມີປຸ໋ຍອິນຊີອັດເມັດ ນ້ຳອີເອັມ ນ້ຳຮໍໂມນພືດ ຢາສະໝຸນໄພປ້ອງກັນສັດຕູພືດ ນ້ຳມັນຊີວະພາບຜະລິດຈາກໝາກເຍົາ (ນ້ຳມັນໄບໂອດີເຊວ) ໃຊ້ກັບລົດທຸກຊະນິດ ແລະ ປັດຈຸບັນ ຍັງຜະລິດເຕົາຄົວກິນດ້ວຍແສງອາທິດ.

ທ່ານ ຄຳສິງ ຍັງໃຫ້ຮູ້ຕື່ມອີກວ່າ: ທຸກຜະລິດຕະພັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແມ່ນພ້ອມທີ່ຈະເຜີຍແຜ່ເຝິກອົບຮົມ ຫຼື ວ່າໃຫ້ເປັນວິທະຍາກອນ ທີ່ມາຖອດຖອນບົດຮຽນ ພວກເຮົາພ້ອມທີ່ຈະສະໜອງໃຫ້ ບໍ່ສະຫງວນລິຂະສິດ ເນື່ອງຈາກວ່າ ຢາກໃຫ້ຄົນລາວຄິດເຖິງການຜະລິດ ຢາກໃຫ້ຄົນລາວເຮົານຳໃຊ້ຜະລິດຕະພັນທີ່ບໍ່ມີສານພິດ ໃນການດຳລົງຊີວິດປະຈຳວັນ ເພື່ອສຸຂະພາບແຂງແຮງ ເພື່ອຕົນເອງມີອາຍຸໝັ້ນຍືນ.

ຜະລິດຕະພັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ມີຈຳໜ່າຍຢູ່ປະເທດເຮົາ ແມ່ນຢູ່ຕະຫຼາດ ຮ້ານຂາຍເຄື່ອງທົ່ວໄປ ແລະ ໄດ້ຂາຍຢູ່ຕະຫຼາດປອດສານພິດໃນວັນເສົາທີ່ທາດຫຼວງ ສ່ວນລາຍຮັບສະເລ່ຍແລ້ວ ປີໜຶ່ງໄດ້ປະມານ 240 ລ້ານກີບ.

ອານາຈັກຈາມປາ(ຈຳປາ ?)

2011-09-24T21:32:00.002+07:00

ອານາຈັກຈາມປາ(ຈຳປາ ?)
- ອານາຈັກຈາມປາ ເປັນອານາຈັກບູຮານ ມີອາຍຸຢູ່ແຕ່ ສະຕະວັດທີ່ ໒ ແຫ່ງຄິດຕະການ, ຕັ້ງຢູ່ທາງ ທິດໃຕ້ຂອງຈີນ ແລະຢູ່ທາງເໜືອຂອງຟູນັນ, ການກຳນົດທີ່ຕັ້ງແລະຂອບເຂດຂອງອານາຈັກນີ້ ປັດຈຸບັນ ກຳນົດເອົາ ນະຄອນເວຫ໌ ເປັນສູນກາງ, ກວາງນາມ, ຖົວຖຽນ, ແຜນຣັງ ແລະຍາຈາງ ອານາຈັກຈາມ ເປັນອານາຈັກເອກຣາດເຫີງນານ ອາດເພາະດ້ວຍສາສນາ ແລະວັດທະນະທັມທີ່ເຂັ້ມແຂງ ຈຶ່ງບໍ່ໃຫ້ ຊາດອື່ນຄອບຄອບໄດ້ ແມ່ນແຕ່ປັດຈຸບັນນີ້ ອານາຈັກຈາມໄດ້ສູນສິ້ນແລ້ວ ແຕ່ຊົນຊາດຈາມຍັງຄົງຢູ່ ພວກຂົາຍັງສືບຕໍ່ເຊື້ອຊາດ, ເຜົ່າພັນ, ປະເພນີ ແລະວັດທະນະທັມຂອງເຂົາ ໃນດິນແດນຂະເໝນ, ຫວຽດນາມ
- ນັກມະນຸດວິທະຍາ ໄດ້ຈັດຊົນຊາດຈາມໄວ້ໃນພວກ ມາລາໂຍໂພລິນີຊຽນ, ເດີມພວກຈາມເປັນຊາວທະ
ເລ ຈຶ່ງມີຄວາມຊຳນານໃນການເດີນເຮືອ ຕໍ່ມາໃນ ຄ.ສ ໔໔໖ ຊົນຊາດຈີນໄດ້ຍົກທັບຣາຊະທານີຂອງ ຊາວຈາມລົງໄດ້.
- ເມື່ອສະຕະວັດທີ ໖ ຄິດຕະສະຕະວັດ ຊາວຈີນຊື່ມາຕວນຫຼິນ ໄດ້ຂຽນເລື່ອງຂອງຊາວຫຼີນຍີ່ ຫຼືຊາວຈາມ ວ່າ “ຊາວບ້ານສ້າງເຮືອນດ້ວຍດິນຈີ່ ແລະສາບດ້ວຍປູນ ຍິງແລະຊາຍມີຜ້າຝ້າຍຜືນດຽວຫໍ່ຫຸ້ມຮ່າງກາຍ ມັກເຈາະຫູ ແລະຫ້ອຍບ້າງນ້ອຍໆ ຊົນຊັ້ນສູງໃສ່ເກີບໜັງ ພວກໄພ່ເດີນຕີນເປົ່າ ພຣະຣາຊາຊົງພຣະ ມາລາຊົງສູງ, ຊົງຊ້າງ ແລະລ້ອໃດ້ວຍບໍລິພານຖືທຸງ ແລະກົດກັ້ງ”.
- ສະຕະວັດທີ ໑໓ ນັ້ນຊາວຈາມປາ ໄດ້ຖືກກອງທັບຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະວໍຣະມັນທີ ໒ ກະສັດອານາຈັກ ຂອມ ແລະຕໍ່ມາໃນ ຄ.ສ ໑໓໑໓ ຂຸນຣາມຄຳແຫງ ໄດ້ປະກາດຕົນເປັນເອກຣາດຈາກຂອມ, (ໜ້າຈະເປັນ ການປະກາດຕົວເປັນເອກະລາດຈາກລ້ານຊ້າງຊຽງດົງດ້ວຍ) ປີ ຄ.ສ ໑໓໕໓ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ທ້ອນໂຮມອານາຈັກລ້ານຊ້າງເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ, ເຖິງວ່າການທ້ອນໂຮມອານາຈັກລ້ານຊ້າງຂອງ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ບໍ່ໄດ້ແຕະຕ້ອງອານາຈັກຈາມກໍຕາມ ແຕ່ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ເມື່ອຂອມເປັນເປັນມະຫາ ອຳນາດອ່ອນແອ ທັງຍັງໄດ້ປະເຊີນໜ້າກັນກາຍເກີດຂຶ້ນຂອງຊົນຊາດສຍາມໃນອະຍຸທະຍາໄດ້ຂະ ຫຍາຍອຳນາດລົງໄປຝັ່ງທະເລຕະເວັນຕົກ ແລະຝັ່ງທະເລາຕາເວັນອອກ ພ້ອມທັງຍົກທັບມາຍຶດເອົາ ຫົວເມືອງຂອງຊົນຊາວໄທລາວໃນສຸໂຂໄທໃນປີສະຕະວັດທີ ໑໔ ເຮັດໃຫ້ອຳນາດຂອງສຸໂຂໄທຢຸດຂະ ຫຍາຍຕົວໃນສະໄໝ ຂອງພຣະຍາລິໄທ, ເມື່ອສຍາມມີອຳນາດຂຶ້ນ ຈຶ່ງຖືວ່າເປັນ ໄພຕໍ່ການຂະຫຍາຍ ອຳນາດຂອງຂອມ ແລະຈາມ ເຫດຜົນໜຶ່ງ ກໍເປັນຍຸກປ່ຽນແປງຈາກການເຊື່ອຖື ສາສານາພຣາມຮິນດູ ມາເປັນສາສນາພຸດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂອມອ່ອນແອອຳນາດລົງ, ທາງອານາຈັກຊຽງດົງ ຊຽງທອງ ຈຶ່ງສົ່ງພຣະ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ລົງໄປສຳພັນທາງການທູດກັບອານາຈັກຂອມ ແລ້ວພຣະ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ຈຶ່ງຂະຫຍາຍອຳນາດຕັດທາງຂະຫຍາຍຕົວຂອງສຍາມໄວ້ ໃນລ່ອງແມ່ນ້ຳຊີ, ມູນ, ຈົນຮອດສາຍພູເພັດ ສະບູນ ຮອດແມ່ນ້ຳກົກ, ວັງ, ຍົມ, ນ່ານ ເປັນການຕັນທາງບໍ່ໃຫ້ສຍາມຂະ ຫຍາຍອິດທິພົນສູ່ອານາ ຈັກຈາມ ແລະຂອມໄດ້.
- ເຖິງປານນັ້ນ ມາຮອດປີ ຄ.ສ ໑໔໗໑ ຣາຊະວົງເລ ຂອງດາຍຫວຽດໄດ້ຍົກທັບມາຕີ ໍຣາຊະທານີນະຄອນ ວິໄຊ(ບິນດິ່ນ)ຂອງຊາວຈາມຈົນແຕກ ຊາວຈາມເສັຍຊີວິດ ໖໐.໐໐໐ ຄົນ, ເປັນຊະເລີຍ ໓໐.໐໐໐ ຄົນ, ເຮັດໃຫ້ຈາມເສັຍຄວາມເປັນຊາດລົງໃນຂະນະນັ້ນ, ຈາມໄດ້ຕົກເມືອງຂຶ້ນຂອງຊາວດາຍຫວຽດ, ຈົນມາ ຮອດປີ ໑໙໐໐ ອານາຈັກຈາມ ຍັງປາກົດຕົວໃນແຜນທີ່ໂລກໃນນາມອານາຈັກອານາມ ເຊິ່ງຄູ່ກັບອານາ ຈັກດາຍຫວັດໃນສະຫະພັນອິນດູຈີນ ຈົນມາເຖິງປີ ໑໙໔໕ ອານາຈັກອານາກໍຜນວກເຂົາເປັນສ່ວໜຶ່ງ ຂອງວຽດນາມ ເມື່ອຝຣັ່ງປຣາໄຊໃນອິນດູຈີນແລ້ວ ອາະເມຣິກາແບ່ງອານາຈັກຂອງຫວຽດນາມອອກ ເປັນ ໒ ຄື ຫວຽດນາມເໜືອ ມີສູນກາງຢູ່ຫ່າໂນ້ຍ ແລະຫວຽດນາມໃຕ້ ມີສູນກາງຢູ່ໄຊງ່ອນ ແຕ່ສຳນັກ ພຣະຣາຊະວັງຂອງກະສັດວຽດນາມໃຕ້ຢູ່ນະຄອນເວຫ໌ ປີ ໑໙໙໗໕ ຫວຽດນາມປົດປ່ອຍຫວຽດນາມໃຕ້ ໄດ້ ຈຶ່ງລວມເປັນປະເທດສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມເທົ້າປັດຈຸບັນ.

ທີ່ມາຂອງ ຊຽງທອງ ແລະສຸໂຂທັຍ

2011-09-24T14:44:00.003+07:00

ຊຽງທອງ
- ຊຽງທອງ ເປັນຊື່ເມືອງໃນ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ປາກົດຕົວຄັ້ງແຮກໃນສະໄໝພຣະຍາລັງທິຣາດ ເຊິ່ງກ່ອນໜ້ານັ້ນຮຽກວ່າຊຽງດົງ ກ່ອນຈະເປັນຊຽງດົງ ຊື່ວ່າເມືອງຊວາ ປັດຈຸບັນພັດທະນາມາເປັນເມືອງຫຼວງພຣະບາງ ໃນສະຕະວັດທີ ໑໖ ສະໄໝພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດ ຄວາມໝາຍຂອງຄຳວ່າ "ຊຽງທອງ" ເປັນດັ່ງນີ້ ຄື
- ຊຽງ ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ວຽງ-ເມືອງ-ນະຄອນ-ບູຣີ" ຄວາມໝາຍທາງເລີກ ອາດໝາຍເຖິງ "ດີ, ງາມ, ປະເສີດ" ກໍໄດ້.
- ທອງ ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ຄຳ, ຮຸ່ງເຮືອງ, ງາມ" ຄວາມໝາຍອາດໝາຍເຖິງ ຈະເຣິນຮຸ່ງເຮືອງກໍໄດ້.
ເມື່ອລວມສອງຄຳເຂົ້າກັນ ກໍໝາຍເຖິງ "ເມືອງທີ່ມີຄວາມຈະເຣີນຮຸ່ງເຮືອງ" ນັ້ນເອງ, ຫາກຈະແປທາງກົງກັບຄຳສັບ ຈະແປວ່າ "ເມືອງຄຳ ຫຼືເມືອງແຫ່ງຄຳ" ຖ້າເປັນດັ່ງນັ້ນ ຄຳວ່າ "ສຸວັນນະພູມ" ອາດກົງກັບຄຳວ່າຊຽງທອງ, "ສຸວັນນະ" ພາສາປາລີແປວ່າ "ຄຳ" ສ່ວນຄຳວ້າ "ພູມ" ພາສາປາລີຂຽນ "ພູມີ" ແປວ່າ ເຂດແດນ, ປະເທດ, ບ້ານ(ພາສາຂະເໝນ) ເມືອງ, ນະຄອນ, ບູຣີ, ວຽງ, ຊຽງ ສະນັ້ນ "ຊຽງທອງ" ຈຶ່ງຖືກແປວ່າ "ເມືອງທອງ ຫຼືເມືອງຄຳ" ລ້ວນແຕ່ກົງກັບສຸວັນນະພູມ ແລະສຸວັນນະ ພູມເອງກໍແປວ່າ "ເມືອງແຫ່ງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ" ເໝືອນກັນ.

ສຸໂຂທັຍ(ໄທ)
- ສຸໂຂທັຍ ເປັນຊື່ເມືອງຂອງຊາວໄທ(ໄຕ) ບໍ່ປາກົດຊື່ ອານາຈັກຈະແຈ້ງ ຊື່ເມືອງອາດເປັນຊື່ດຽວກັບຊື່ອານາຈັກກໍໄດ້, ປາກົດຕົວຄັ້ງແຮກໃນຂຸນບາງກາງທ່າວ ຫຼືຂຸນສີອຶນທຣາທິດ ແລະຍັງຄົງຕົວມາຮອດປັດຈຸບັນ.
- ສຸໂຂທັຍ ໃນທັດສະນະຂອງຊາວໄທຍ໌ ມີຄວາມໝາຍເຖິງ ເມືອງແຮ່ງຮຸ່ງອາຣຸນ ຫຼືເມືອງແຫ່ງຄວາມຮູ່ງເຮືອງ ເຊິ່ງມີຄວາໝາຍກ່ຽວຂ້ອງກັບ "ຊຽງທອງ" ແຕ່ຫາກແປ ຕາມສັບ ຄຳວ່າ "ສຸຂະ" ອາດໝາຍເຖິງ "ຄວາມສຸກ" ຜສົມ ຫຼືສົນທິກັບ "ອຸທັຍ" ແປວ່າ "ຮຸ່ງເຮືອງ ຫຼືຮຸ່ງອະຣຸນ" ເຊິ່ງວິເຄາະຕາມສັບ ຄື "ສຸຂະ+ອຸທັຍ" ເອົາ ×ະ ກັບ ×ຸ ຜສົມກັນກາຍເປັນ "×ູ ກໍໄດ້ ເປັນ ໂ× ກໍໄດ້" ທີ່ນີ້ເລືອກເອົາ ໂ× ສະນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນ "ສຸໂຂທັຍ" ບາງທ່ານອະທິບາຍວ່າ "ເມືອງທີ່ມີຄວາມສຸກຂອງ ຊາວໄທຍ໌(ທະຍະ) ເນື່ອງການຕີຄວາມໝາຍຂອງນັກປະຫວັດສາດໄທຍ໌ ທີ່ວ່າ "ທະຍະ" ໝາຍເຖິງ "ທັຍ" ແລ້ວແປງເປັນ "ໄທຍ໌" ຫາກເປັນເຊັ່ນນັ້ນແທ້ກໍໝາຍ ເຖິງ ເມືອງສຸໂຂທັຍ ກໍໝາຍເຖິງເມືອງໄທທີ່ມີຄວາມສຸກ ແລະ "ໄທ" ຄຳນີ້້ກ່ຽວຂ້ອງກັບ "ໄທລາວ" ໂດຍກົງ, ແລະເມືອງສຸໂຂໄທ ກໍເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງ ໄທລາວຂອງພຍາລັງທິຣາດ ໃນສະໄໝດຽວກັບຂຸນຣາມຕຳແຫງນັ້ນ ພຣະຍາລັງທິຣາດເປັນຕຳແໜ່ງສູງກວ່າຂຸນ ອຳນາດຂອງສຸໂຂໄທ ຕ້ອງຂຶ້ນກັບພຣະຍາລັງທິຣາດໃນລ້ານຊ້າງ ຄັນເປັນດັ່ງນັ້ນແທ້ ຄຳທີ່ປາກົດໃນສີລາຈາຣືກຣາມຄຳແຫງຫຼັກທີ ໑ ທີ່ວ່າ "ເມືອງສຸໂຂທັຍ.....ຮອງເມືອງຊວາ" ກໍຂັດກັບ ຄວາມເປັນຈິງ ຫຼືຫາກເປັນຈິງ ສີລາຈາຣືກນັ້ນອ້າງເຖິງ ກໍສອດຄ່ອງກັບຄຳວ່າ "ເທົ້າຮອດຝັ່ງຂອງ" ກໍໝາຍວ່າເມືອງສຸໂຂທັຍ ມີອານາເຂດຮອດຊຽງທອງ ແຕ່ອຳນາດ ນັ້ນອາດຕຳ່ກວ່າ ພຣະຍາລັງທິຣາດ ແລະພຣະຍາສຸວັນນະຄຳຜົງ ເມືອງສຸໂຂທັຍຕ້ອງຂຶ້ນກັບ ຊຽງທອງ.

ຮ່ອງຮອຍການຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງຊົນຊາດລາວບູຮານ

2011-09-24T14:44:00.000+07:00

ຮ່ອງຮອຍການຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງຊົນຊາດລາວບູຮານ
໑. ການຕັ້ງຖິ່ນຖານ.
ຈາກຫຼັກຖານບູຮານຄະດີ ເປັນທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ວ່າຊຸມຊົນລາວບຸຮານ ຫຼືຊຸມຊົນບູຮານທີ່ປາກົດຕົວ ໃນດິນແດນລາວ ແລະດິນແດນສອງຝາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ (ຝັ່ງລາວ-ໄທຍ) ນັບເປັນເວລາແຕ່ ໔.໐໐໐ ເຖິງ ໑.໐໐໐ ປີ.
ການຂຸດພົບຊາກວັດທະນະທຳຫຼາຍແຫຼ່ງ ແລະແຫຼ່ງວັດທະນະທັມໃຫຍ່ໆ ຄື ແຫຼ່ງວັດທະນະ ທຳບ້ານຊຽງ ເຊິ່ງຢູ່ໃນລ່ອງແມ່ນຳ້ສົງຄາມ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຊຸມຊົນບູຮານທີ່ມີວິວັດທະນາການທາງເທັກ ໂນໂລຊີທີ່ເກົ່າແກ່ ທີ່ສຸດແຫ່ງໜຶ່ງຂອງໂລກ ແລະຂອງອາຊີ ເຊິ່ງວັດທະນະທຳບ້ານຊຽງນີ້ ມີອາຍຸ ໔.໐໐໐ ປີ, ສາມາດຫຼອມສຳຣິດມາເຮັດເປັນເຄື່ອງມືຕ່າງໆໄດ້ ວັດທະນະທັມບ້ານຊຽງນີ້ ໄດ້ກະຈ່າຍຕົວ ແລະສືບທອດໄປເຖິງວັດທະນະທຳນາດີ(ກິ່ງອຳເພີໜອງນາຄຳ) ບ້ານໂນນນົກທາ (ອຳເພີພູວຽງ) ບ້ານໂນນເມືອງ (ອຳເພີຊຸມແພ) ແລະໂນນໄຊ (ອຳເພີຂອນແກ່ນ ຈັງຫວັດຂອນແກ່ນ).
ວັດທະນຳທຳເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ປາມີສ່ວນພົວພັນກັນໂດຍກົງ ກັບແຫ່ຼງວັດທະນະທຳເຫົຼ່າປາໂກ ເມືອງໄຊທານີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ເຊິ່ງໄດ້ກະຈາຍຕົວຢູ່ບໍລິເວນລ່ອງງື່ມ, ສິ່ງທີ່ເຫັນໄດ້ຈະແຈ້ງ ນອກຈາກສຳລິດແລ້ວ ສິ່ງທີ່ເໝືອນກັນກໍຄື ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາລາຍເຊືອກ ແລະສີຕ່າງໝ ແມ່ນມີວິວັດ ທະນາການໃນຍຸກດຽວກັນ.
ຊຸມຊົນອີກຊຸມຊົນນໜຶ່ງທີ່ມີການພົວພັນໂດຍກົງ ກັບວັດທະນະທຳເຫຼົ່າປາໂກ ແລະບ້ານຊຽງ ເຖິງວ່າຈະຢູ່ໃນພື້ນທີ່ທີ່ໄກອອກໄປກໍຕາມ ຄື ວັດທະນະທຳກຸ່ມແມ່ນຳ້ຊີ ແລະແມ່ນຳມູນ ໃນເຂດຈັງ ຫວັດບູຣີຣັມ, ມະຫາສາຣະຄາມ, ຮ້ອຍເອັດ, ສຸຣິນ ຈົນເຖິງອຸບົນລຣາຊະທານີ ເຊິ່ງມີການພົວພັນກັບ ແຫຼ່ງວັດທະນະທຳຈຳປາສັກ ເຊິ່ງເຊື່ອກັນວ່າເປັນວັດທະນະທຳບູຮານຫຼາຍພັນປີ, ແຫຼ່ງວັດທະນະທຳ ເຫຼົ່າ ນີ້ປາກົດເຫັນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ ທີ່ມີສີຂາວເນື້ອບາງ ແລະເຜົາດ້ວຍໄຟທີ່ມີຄວາມຮ້ອນສູງ ມີທັງລາຍແຕ້ມສີ, ລາຍເຊືອກທາບທັບ ແລະແບບຈຸບນຳ້ຕົມສີແດງ ທັງຍັງມີການຂີດເສັ້ນ ໔-໕ ເສັ້ນ ໃນຊັ້ນດິນຕ່ຳສຸດ ມັກຈະພົບພາຊະນະດິນ, ເຜົາແບບໜ້າ ເນື້ອບໍ່ລະອຽດບໍ່ມລາຍແຕ້ມສີ.
ສະໄໝນີ້ ຈະຮຽກວ່າວັດທະນະທະນະທຳ ສີໂຄຕະປຸຣະ ແລະເຊດຖະປູຣະຢູ່ໃນລະຫວ່າງພຸດ ທະສະຕະວັດທີ ໑໒ ກັບໄປ, ເຊິ່ງພົວພັນໂດຍກົງກັບວັດທະນະທຳເຫຼົ່າປາໂກ ເຊິ່ງເຮົາຈະຮຽກວ່າ ວັດທະນະທຳຈັນທະປຸຣະ ພຸດທະສະຕະວັດທີ ໓-໖, ວັດທະນະທຳບັນດາເຂດແຄ້ວນເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ຮັບວັດ ທະນະທຳຮີນດູໃນໃນເຂດ ໃນກ່ອນພຸດທະສະຕະວັດ ຈົນຮອດສະຕະວັດທີ ໓ ແລະມີການຜະສົມ ຜະ ສານກັບວັດທະນະທຳພຸດໃນພຸດທະສະຕະວັດທີ ໖ ຫາພຸດທະສະຕະວັດທີ ໑໒ ຜັນຂະຫຍາຍມາ ເລື້ອຍໆ ວັດທະນະທຳນີ້ຍັງສົ່ງຜົນໄປຍັງບໍຣິເວນດິນແດນທະວາຣະວະດີ ມີການພົວພັນກັນໂດຍກົງ ຈຶ່ງເກີດແຫຼ່ງຊຸມຊົນຂຶ້ນຕາມເສັ້ນທາງແຫ່ງວັດທະນະທຳດັ່ງກ່າວຢ່າງໜາແໜ້ນ ໃນແຂວງໄຊຍະພູມ, ຂອນແກ່ນ, ມະຫາສາຣະຄາມ, ກາລະສິນ, ຮ້ອຍເອັດ, ຍະໂສທອນ ແລະອຸບົນ, ເຊິ່ງພົບຊຸມຊົນຂະ ໜາດໃຫຍ່ ໃນບໍຣິເວນຝັ່ງຂອງກຳ້ຕາເວັນອອກ ໃນລ່ອງແມ່ນຳ້ເຊບັ້ງໄຟ, ສາຍພູຫີນປູນ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງ ທີ່ ລາວເຮົາພົບຫຼັກຖານໃໝ່ ທີ່ສະໜັບສະໜູນທິດສະດີນີ້ ເມື່ອປີ ຄ.ສ ໒໐໐໘, ເຄື່ອງເງິນ ເຄື່ອງຄຳບ້ານ ໜອງເຮືອທອງ, ສີມາຫີນສະໄໝສີໂຄດຕະບອງຕອນຕົ້ນ, ໜອງບູຮານ ແລະຄູເມືອງບູຮານ ໃນຝັ່ງ ແມ່ນຳ້ເຊບັງໄຟ ຝັ່ງໃຕ້, ອັນເປັນເມືອງບູຮານ ເພາະໃນວັດຖຸເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຕົ້ນແມ່ນພາພານເງິນ ແລະໂອຄຳ ຈະເຫັນອັກສອນສະໄໝປັນລະວະ, ວັດຖຸບູຮານເຫຼົ່ານີ້ ມີລາຍບູຮານ ເຊິ່ງບໍ່ແມ່ນລາຍຂອງ ຂອມ ແລະເປັນລາຍທີ່ມີສ່ວນຄ້າຍກັບລາຍລາວ ມີຄວາມລະອຽດ ແລະປາຍແຫຼມ, ນອກຈາກນັ້ນຍັງ ມີເພັດນິນຈີນດາ ປະດັບກະອູບ, ໃນປີດຽວກັນນັ້ນ ຍັງໄດ້ພົບເມືອງບູຮານທີ່ເມືອງເຊໂປນ ຮຽກວ່າທົ່ງ ນາເງືອກ ມີຄ້ອງບັ້ງລຸ້ນ ໑ ເປັນວັດທະທຳໄຕລາວບູຮານ ຮ່ວມສະໄໝສີໂຄຕະປຸຣະ.
ວັດທະນະທຳ ສີມາຫີນ, ພາຊະຫີນ, ພາຊະນາເຄືອງປັ້ນດິນເຜົາ, ວິຫານ, ສະຖູບ, ເຈດີ ເຫຼົ່ານີ້ ພົບຢູ່ຫຼາຍເມືອງສຳຄັນເທິງສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ.
ຝັ່ງຂອງຕາເວັນຕົກ ມີຄື.
໑. ເມືອງກາຫຼົງ ທີ່ອຳເພີຄອນສະຫວັນ ຈັງຫວັດໄຊຍະພູມ.
໒. ເມືອງບູຮານທີ່ວັດພຣະທາດບ້ານເກິ້ງ ທີ່ອຳເພີພູຂຽນ ຈັງຫວັດໄຊຍະພູມ.
໓. ເມືອງກັນທະຣະວິໄຊ ອຳເພີກັນທະຣະວິໄຊ ມະຫາສະລະຄາມ.
໔. ເມືອງຊຽງຫຽນ ອຳເພີມະຫາສາຣະຄາມ
໕. ເມືອງຟ້າແດດສູງຍາງ ອຳເພີກົມມະລາໄສ ແຂວງຮ້ອຍເອັດ.
໖. ເມືອງຈັມປາຂັນ ອຳເພີສຸວັນນະພູມ ຈັງຫວັດຮ້ອຍເອັດ.
໗. ເມືອງນະຄອນຈຳປາສີ ອຳເພີນາດູນ ຈັງຫວັດມະຫາສາຣະຄາມ.
ນະຄອນຈຳປາສີ ເປັນນະຄອນຂະໜາດໃຫຍ່ ໃນສະໄໝສີໂຄຕະປຸຣະ ມີຄູນຳ້ອ້ອມຮອບ ແລະ ມີການຢູ່ອາໄສສືບຕໍ່ມາເຖິງສີໂຄຕະບູຣີ, ຊາຍຟອງບູຣີ ຈົນຮອດສະໄໝລົບບູຣີ, ຊຽງແສນ, ເມືອງດັ່ງ ກ່າວມີເຈດີສະໄໝສີໂຄຕະບູຣີ, ຊາຍຟອງບູຣີ ຈົນຮອດສະໄໝລົບບູຣີ, ຊຽງແສນຫຼວງຫຼາຍ(ສະໄໝນີ້ ທາງໄທຍ໌ວ່າສະໄໝທວາຣວະດີ) ກາງເມືອງມີເນີນສາສນາສະຖານ ກໍ່ດ້ວຍສີລາແດງ ຊາວບ້ານຮຽກ ວ່າສາລານາງຂາວ, ເປັນທີ່ພົບສີລາຂອມທີ່ກ່າວເຖິງພຣະນາມກະສັດ ພຣະບາດກັມຣະເຕັງອັນ ສີວໍຣະມັນເທວພ ເຊິ່ງອາດໝາຍເຖິງພຣະເຈົ້າໄຊຍະວໍຣະມັນທີ ໕ ຫຼືພຣະເຈົ້າໄຊຍະວໍຣະມັນທີ ໖ ກໍເປັນໄດ້, ເຊິ່ງພຣະນາມກະສັດທັງສອງນີ້ ແມ່ນເປັນກະສັດໃນຍຸກທີ່ຂອມເຮືອງອຳນາດມາເຖິງສີໂຄ ຕະບູຣີ, ຈັນທະບູຣີ, ແລະຊາຍຟອງບູຣີໃນລ່ອງນຳ້ເຊບັງໄຟ ແລະນຳ້ງື່ມ.
ສະໄໝສີໂຄດຕະບູຣີ, ຈັນທະບູຣີ ແລະຊາຍຟອງນັ້ນ ມີການຂະຫຍາຍວັດທະນະທຳຂອມມາ ຍັງລ່ອງແມ່ນຳ້ຊີ, ມູນ ສ່ວນໃຫ່ເຂົ້າມາທາງສາຍພູເຂົາພະນົມດົງຮັກ ນັບຕັ້ງແຕ່ພຸດທະສະຕະວັດທີ ໑໖ ຫຼືນັບແຕ່ສະໄໝພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວໍຣະມັນທີ ໑ ເປັນຕົ້ນມາ ທັງມີປາກົດບູຮານສະຖານ ທີ່ເປັນ ສາສະໜາສະຖານສີລາແລງ ຢູ່ເປັນໄລຍະຕັ້ງແຕ່ບໍຣິເວນນຳ້ລ່ອງນຳ້ມູນ ຜ່ານໄປທາງແຂວງໄຊະພູມ ຂອນແກ່ນ ມະຫາສະຣະຄາມ ຮ້ອຍເອັດ ເຊິ່ງວັດທະນະທັມຂອມສະໄໝນີ້ ມີສູນກາງຢູ່ ໔ ແຫ່ງຄື ເສດຖະປຸຣະ(ຈຳປາສັກ ເມືອງເກົ່າພຣະພີນ) ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວໃນລ່ອງແມ່ນຳ້ຊີມູນ ສ່ວນສູນກາງ ຂອງຂອມ ທີ່ຊາຍຟອງປຸຣະ(ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ)ນີ້, ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວຢູ່ໃນລ່ອງແມ່ນຳ້ງີ່ມ ເຊບັງໄຟ, ນຳ້ເຊບັງຫຽງ, ນຳ້ເຊໂດນ ແລະນຳ້ເຊກອງ, ນຳ້ສົງຄາມ ແຖວມະຫາສາຣະຄາມ, ອຸດອນທານີ, ວຽງ ຈັນຮອດສາຍພູເພັດຊະບູນ ຂ້າມດົງພະຍາໄຟໄປຍັງດິນແດນຂອງ ທະວາຣະວະດີ ຂອງພວກມອນ, ສ່ວນສູນກາງຂອມທີ່ລົບບູຣີນັ້ນໄດ້ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວພາກເໜືອຂອງໄທຍປັດຈຸບັນ ໄດ້ພົບຫຼັກຖານປະ ສາດຂອມສະໄໝນີ້ທັງທີ່ຢູ່ໃນລົບບູຣີ ຕະຫຼອດເມືອງເໜືອ, ສ່ວນສູນກາງຂອມທີຊຽງແສນ ແລະສຸວັນ ນະໂຄມຄຳນັ້ນ ແມ່ນຂະຫຍາຍຕົວຢູ່ໃນພາກເໜືອຂອງໄທຍ໌ ແລະລາວ, ສ່ວນວັດທະນະທັມຂອມໃນ ເມືອງຊວາ(ຫຼວງພຣະບາງ) ນັ້ນ ມີຫຼັກຖານຖານຢູ່, ຫຼັກຖານເມືອງຂອງຂອມໃນສູນກາງຊຽງແສນ, ສຸວັນນະໂຄມຄຳ ແລະເມືອງຊວານີ້ ມີຫຼັກຖານປາກົດຢູ່ແຕ່ຍັງບໍ່ມີຄວາມເດັ່ນຊັດ.
ການຂະຫຍານຕົວຂອງຂອມໃນຊາຍຟອງນີ້ ເຊື່ອວ່າສູນກາງສຳຄັນທີ່ຊາຍຟອງ ເມືອງຈາກໄດ້ ພົບຫຼັກຖານການສ້າງໂຮງໝໍທີ່ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ແລະມີຮູບຂອງກະສັດໄຊຍະວໍຣະມັນ ທີ່ນັ້ນ (ເບິ່ງຮູບທີ່ກົມມະລຽນພຣະທາດຫຼວງ) ເຈດີ ແລະສະຖູບທີ່ຊາຍຟອງສະໄໝນີ້ຍັງປາກົດຮາກຮາກ ຖານຢູ່, ແລ້ວຈຶ່ງຂະຫຍາຍຕົວໄປຍັງເມືອງວຽງຄຸກ, ເມືອງໜອງຫານ້ອຍ, ໜອງຫານຫຼວງ ຈົນເຖິງ ຮ້ອຍເອັດ, ເມືອງບູຮານເຫຼົ່ານີ້ພົວັນກັນໂດຍກົງກັບເມືອງຈັນທະບູຣີ, ເມືອງເກົ່າບ້ານເກິນ, ເມືອງເກົ່າ ວຽງຄຳ(ປາກະຍຸງ) ເມືອງເກົ່າໃນເມືອງທ່າແຂກ ຄືເມືອງຕຸມພະວາງຟ້າຮ່ວນ(ໜອງເຮືອທອງ) ແລະເມືອງເວີນຊາ ໃນລ່ອງນຳ້ເຊບັງໄຟ, ອາດກ່ຽວພັນອຳນາດໄປຮອດເມືອງເກົ່າເຊໂປນ(ທົ່ງນາ ເງືອກດ້ວຍ).
- ທົ່ງນາເງືອກນັ້ນ ເປັນສະຖານທີ່ພົບ ຄ້ອງບັ້ງຣຸ້ນໜຶ່ງ(ຄ້ອງບັ້ງຣຸ່ນໜຶ່ງ ເປັນຄ້ອງບັ້ງທີ່ໃຊ້ໃນພິທີກັມຂອງສາສນາແຖນຟ້າ ທີ່ສາບສຸນ ເປັນສາສນາຂອງຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງມີອາຍຸແຕ່ ໒໐໐໐ ປີກັບໄປ-ປັດຈຸບັນຢູ່ພິພິດທະພັນປະຕິວັດ ເປັນໜ່ວຍທີ ໗ ທີ່ພົບຢູ່ລາວ ເຊິ່ງສົມບູນ ແລະເປັນໜ່ວຍສົມບູນທີ່ສຸດ ໃນຈຳນວນ ໑໓ ໜ່ວຍທີ່ພົບໃນລາວ) ຄ້ອງບັ້ງນີ້ໄດ້ປະກົດຕົວ ທີ່ທົ່ງນາເງືອກ ອັນເປັນທີ່ດຽວກັບສະຖານທີ່ຂຸດຄຳ-ທອງ ເຊໂປນ, ເມື່ອເຮົາພົບຄ້ອງບັ້ງ ທີ່ຝັງລົງດີເລີດ ເຖິງ ໒ ແມັດກວ່າເຊັ່ນນີ້ ມັນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງທັມມະດາເລີບ, ການພົບຄ້ອງບັ້ງ ເກົ່າເຊັ່ນນີ້ ມັນເປັນຫຼັກຖານສຳຄັນສຳລັບການຢັ້ງຢືນການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຄົນເຊື້ອຊາດລາວ ແລະຄົນທີ່ນັບຖືສາສນາແຖນຟ້າ ຍິ່ງມັນຝັງຢູ່ເລີກເດີນກວ່າ ໒ ແມັດ ມັນບິ່ງບອກ ອາຍຸການຂອງຊຸມຊົນທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງໆມັນດ້ວຍ, ອີກຢ່າງໜຶ່ງເຮົາຍ່ອມວິເຄາະໄດ້ອີກວ່າ ຄ້ອງບັ້ງນັ້ນມັນໄດ້ມາຢູ່ທີ່ນີ້ໄດ້ຈັ່ງໃດ ? ເຈົ້າຂອງຂອງມັນເປັນໃຜ ? ເຂົາມາເຮັດຫຍັງຢູ່ ທີ່ນີ້ ? ຫຼືວ່າທີ່ນີ້ເຄີຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງຊຸມຊົນບູຮານມາກ່ອນ ຫຼືເປັນພຽງຊຸມຊົນ ເຈົ້າຂອງຄ້ອງບັ້ງ ທີ່ເຂົ້າມາສ້າງນິຄົມ ເພື່ອຂຸດຄົ້ນທອງ-ຄຳ, ຫາກເຮົາຄົ້ນຄວ້າໄປເລື້ອຍໆ ເຣົາຈະເຫັນວ່າ ທີ່ນີ້ຫາກບໍ່ເປັນເມືອງຫຼວງຂອງຊົນຊາດລາວ-ຂອມ-ຈາມ ແລະອື່ນໆແລ້ວ ຊຸມຊົນນີ້ກໍແມ່ນ ຊຸມຊົນຂອງເຈົ້າຂອງບໍ່ຄຳ, ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ນອກຈາກເຮົາຈະພົບ ຄວາມຈະເລີນຂອງຊຸມຊົນລາວບູຮານແລ້ວ ເຮົາຍັງພົບຫຼັກຖານວ່າ "ລາວຫຼືຄົນບູຮານທີ່ນີ້ ເຂົາມີຄວາມຊຳນານດ້ານວິທະຍາສາດມາຮ່ວມ ໒໐໐໐ ປິແລ້ວ" ດັ່ງເຮົາຈະເຫັນຫຼັກ ຖານໃນຄ້ອງບັ້ງນັ້ນ ຄື.
໑. ວິທະຍາສາດ ການຂຸດຄົ້ນ ແລະຜລິດທອງ-ຄຳ.
໒. ວິຊ້າງຫຼໍ່ຫອມທອງ.
໓. ວິຊາສີລປະກັມ.
- ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງເຫັນເຖິງ ອະຣະຍະທັມລາວ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບການດຳຣົງຊີວິດ ການສັງຄົມ ວັດທະນະທັມ ແລະສາສນາດ້ວຍ, ຫາກທາງການໄດ້ມີການຄົ້ນຄວ້າຕໍ່ໄປວ່າ ເຂົາພົບຫຼັກຖານການຂຸດຄົ້ນທອງ-ຄຳ ໃນສະຖານທີດັ່ງກ່າວແລ້ວໃນອະນາຄົດນັ້ນ ເຮົາຈະພົບຫຼັກຖານຕໍໄປກວ້າງຂວາງ ແລະຄວບຄຸມໄປຮອດ ພາກໃຕ້ຂອງໄທຍ໌ ພຸ້ນວ່າ ອິກທິພົບ ຄ້ອງບັ້ງນັ້ນ ໄດ້ມີສູນກາງຢູ່ທີ່ເມືອງສີໂຄດ ທວາຣາລະວະດີ-ສີວິໄຊ ເປັນພຽງເມືອງທ່າຂອງອະນາຈັກສິໂຄຕະບອງ ເຊິ່ງສູນກາງຂອງສຸວັນນະພູມນັ້ນບໍ່ອື່ນໄກ ຄື ສີໂຄດຕະບອງ ໜອງເຮືອທອງ ຫຼືທ່າແຂກເກົ່ານັ້ນເອງ.

ໃຜສ້າງພຣະທາດຫຼວງ ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບທາດພະນົມບໍ ?

2011-09-17T02:34:00.000+07:00

- ພຣະທາດຫຼວງ ສ້າງ ໒ ສອງຍຸກ
໑. ຍຸກທີ ໑ ຮຽກວ່າອຸມຸງຊິນະຄຸຍຫະທາຕຸຍາ, ສ້າງແຕ່ສະໄໝພຣະຍາຈັນທະບູຣີປະສິດທິສັກ ປີ ພ.ສ ໒໓໖
໒. ຍຸກທີ ໒ ສ້າງໃນສະໄໝ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິຣາດ ປີ ຄ.ສ ໑໕໖໗, ກວາມທາກເກົ່າເປັນລັກສະນະທີ່ເຮົາເຫັນ,
- ປັດຈຸບັນ ໃນພຣະທາດຫຼວງປັດຈຸບັນ ມີພຣະທາດສອງອົງ ຄື:
ກ. ອົງທີ ໑ ແມ່ນຢູ່ທິດຕາເວັນອອກ ຮຽກວ່າພຣະທາດສີທັມມະຫາຍໂສກ ອາດໝາຍເຖິງສ້າງໃນສະໄໝ ພຸດທະສາສນາແຜ່ເຂົ້າມາລາວສະໄໝພຣະເຈົ້າກະໂສກກະລາດ ໃນນັ້ນມີເສົາບູຮານຍັງ ໑ ຫຼັກ.
ຂ. ອົງໃຫຍ່ ທີ່ເຮົາເຫັນສ້າງໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທີຣາດ.
- ກ່ຽວພັນກັບພຣະທາດພນົມ ທັງສອງຄັ້ງ ຄື

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງວ່າລ້ານຊ້າງ

2011-09-17T02:28:00.000+07:00

- ວັນທີ ໑໖ ກັນຍາ ໒໐໑໑ ໄດ້ໄປບັນຍາຍໃຫ້ແກ່ຄະນາຈານແລະນິສິດນັກສຶກສາສາຍພຸດທະສາດ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລ ມະຫາຈຸລາລົງກອນຣາຊະວິທະຍາໄລ ວິທະຍາເຂດໜອງຄາຍ ໄດ້ມາສຶກສານອກສະຖານ ທີ່ທີ່ວິທະຍາໄລສົງ ຫົວຂໍ້ບັນຍາຍ "ເລື່ອງພຣະພຸດທະສາສະໜາໃນລາວ" ເມື່ອບັນຍາຍຈົບລົງແລ້ວກໍມີການຖາມຈາກ ຄະນາຈານ ແລະນັກສຶກສາ.

- ຖາມ : ເປັນຫຍັງຈຶ່ງວ່າລ້ານຊ້າງ ?
- ຕອບ : ເຫດທີ່ວ່າລ້ານຊ້າງ ໝາຍເຖິງອານາຈັກນີ້ນີ້ເຕັມໄປດ້ວຍຊ້າງ "ອາດມີຊ້າງເປັນຈຳນວນລ້ານໂຕພຸ້ນ ແລະມີຊ້າງເປັນຣາຊະພາຫານະສຳຄັນ ແລະເປັນສັດມຸງຄຸນຄູ່ບ້ານເມືອງລາວ.(ຕອບພຽງເທົ່ານັ້ນ)

- (ຕອບເພີ່ມເຕີມຂະຫຍາຍຄວາມ-ເພາະຕອບບໍ່ໝົດເພາະເວລານ້ອຍ ຈຶ່ງມາອະທິບາຍເພີ່ມໄວ້ທີ່ນີ້)
- ອະທິບາຍ : ເຫດທີ່ວ່າລ້ານຊ້າງ ຄື:
໑. ຄົນລາວບູຮານໃນອານາຈັກຊຽງຮຸ່ງ ຮຽກແມ່ນໍ້າຂອງວ່າ "ແມ່ນໍ້າລ້າຊ້າງ" ເມື່ອຄົນລາວມາຕັ້ງອາ ນາຈັກທີ່ຊຽງດົງຊຽງທອງ ຢູ່ແຄມແມ່ນໍ້າລ້ານຊ້າງ, ຈຶ່ງຮຽກອານາຈັກຂອງຕົນວ່າ "ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ" ຕໍ່ມາ ແມ່ນໍ້າລ້ານຊ້າງກໍໄດ້ກາຍເປັນແມ່ນ້ໍາຫຼັກຂອງຄົນລາວ ປາກົດວ່ານັບແຕ່ຊຽງຮຸງລົງຮອດຈຳປາສັກ ລີ່ຜີ ລ້ວນແຕ່ ຄົນລາວເປັນເຈົ້າຂອງ ສົງໃສວ່າ ແມ່ນໍ້າລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນຂອງຄົນລາວລ້ານຊ້າງ ຈຶ່ງປ່ຽນມາເປັນແມ່ນໍ້າຂອງ ຄວາມໝາຍ ຄື "ແມ່ນຳ້ຂອງລ້ານຊ້າງ" ໃນຕຳນານຕ່າງໆ ຮຽກແມ່ນໍ້າສາຍນີ້ວ່າ"ຂະຣະນະທີ".

໒. ອັນໜຶ່ງຊ້າງ ເປັນສັດປະຈຳຊາດລາວ ເພາະວ່າ "ໄດ້ເປັນຊື່ຕາມຊື່ອານາຈັກລ້ານຊ້າງນັ້ນແລ.

ລ້ານຊ້າງແລະລ້ານນາ ມີຄວາມກ່ຽວພັນຢ່າງໃດ ?

2011-09-17T02:15:00.000+07:00

- ຖາມ : ລ້ານຊ້າງແລະລ້ານນາ ມີຄວາມກ່ຽວພັນຢ່າງໃດ ?
- ຕອບ: ຄົນລາວບູຮານໄດ້ ບໍຮູ້ໄດ້ເຄັດລັບ ຫຼືຫຼັກການຕັ້ງເມືອງ ຫຼືນພຄອນມາຈາກໃສ ແຕ່ການຕັ້ງເມືອງ ຂອງຄົນລາວມັກຈະຕັ້ງເມືອງຄູ່ແຝດສະເໝີ.
໑. ຄົນລາວຕັ້ງນະຕອນລຸງ ຄູ່ກັບນະຄອນປາ.
໒. ຕັ້ງນະຄອນເພງາຍ ຄູ່ກັບນະຄອນງາຍລາວ (ອານາຈັກໜອງແສ)
໓. ຕັ້ງນະຄອນຊຽງຮຸ່ງ ຄູ່ກັບນະຄອນຊຽງຕຸງ
໔. ຕັ້ງນະຄອນລ້ານຊ້າງ ຄູ່ກັບນະຄອນລ້ານນາ.
- ສົງໄສໄດ້ອິດທີພົນ ການຕັ້ງນະຄອນມາຈາກສະໄໝກ່ອນພຸດທະການ ຄື ການຕັ້ງນະຄອນກະບິນລະພັດ ຄູ່ກັບນະຄອນເທວະທະຫະ.
- ການຕັ້ງນະຄອນແບບນີ້ ແມ່ນກ່ຽວພັນກັນທາງສາຍເລືອດ ວັດຖຸປະສົງຄົງຈະຄົງຄວາມເປັນເຊື້ອກະສັດຂອງຕົນ ໄວ້, ຄືເຊື້ອພະວົງຂອງທັງສອງເມືອງຈະຕ້ອງໄດ້ແຕ່ງງານກັນ ໃນລະດັບເຊື້ອແຖວນແນວພັນ ບໍ່ໃຫ້ສາຍເລືອດກະ ສັດ ຕ້ອງປ່ຽນແປງ.

ลาวใหม่กับอนาคตของไทย

2011-09-10T23:52:00.000+07:00

ลาวใหม่กับอนาคตของไทย

Mon, 2010-10-18 15:44
ดร.โสภณ พรโชคชัย
18 ตุลาคม 2553

ลาววันนี้มีสิ่งใหม่ที่น่าทึ่งเป็นอย่างยิ่ง ผมไปลาวหลายครั้ง แต่ผมก็เพิ่งได้เปิดหูเปิดตาดูอย่างจริงจัง จึงขออนุญาตแบ่งปันมาเพื่อเตือนสติผู้กุมอำนาจในไทย ทั้งนี้ผมได้ประมวลจากการไปบรรยายด้านอสังหาริมทรัพย์และการประเมินค่าทรัพย์สิน ที่กรุงเวียงจันทน์ เฉพาะในระหว่างวันที่ 14-17 ตุลาคม 2553

3G ลาวสุดล้ำหน้า

ลาวเขามีโทรศัพท์มือถือระบบ 3G มาเกือบ 4 ปีแล้ว ข่าวว่าในเดือนพฤศจิกายน 2553 เขาจะมีระบบ 4G แล้ว และระบบ 8G ในอีก 2 ปีข้างหน้า แต่ไทยยังไม่มี นัยว่าในภูมิภาคนี้มีอีกเพียง 2 ประเทศคือ บังคลาเทศ และเวียดนามที่ยังไม่มี 3G ใช้!

นี่แสดงว่าผู้กุมอำนาจในไทยไม่ได้ทำเพื่อชาติอย่างแท้จริง ตั้งแต่เบอร์ 1 ยันเบอร์รองๆ ลงมา แต่ละคนคงกระเสือกกระสนรักษาอำนาจและผลประโยชน์ส่วนตัว อ้างข้อกฎหมายแบบศรีธนญชัยไปวันๆ ประชาชนไทยจึงสูญเสีย ไม่ได้บริโภคสิ่งดีๆ เช่นชนชาติอื่น

มาเฟียมีน้อย

ตำรวจจราจรรับสินบนก็มี แต่ตำรวจกองปราบปรามลาวทำงานเชิงรุก มีหน่วยปฏิบัติการออกลาดตระเวนยามค่ำคืน หากพบผู้ทำผิดกฎหมายจะตักเตือนก่อน หากผิดซ้ำจะถูกจับกุม และได้รับการลงโทษตามกฎหมายขั้นสูงสุด จึงทำให้อันธพาล นักเลงหัวไม้มีน้อยมาก สันติราษฎร์จึงร่มเย็นเป็นสุข

การเปิดไนท์คลับในลาว เสียเฉพาะภาษีมูลค่าเพิ่ม 10% แตกต่างจากไทยที่ต้องจ่ายให้พวกมาเฟียมีสี บางแห่งจ่ายพอ ๆ กับค่าเช่าสถานที่ เช่น 30,000 บาทต่อเดือน การที่ต้องจ่ายหนักขนาดนี้ ธุรกิจบางแห่งเลยปิดกิจการไป

ล็อตเตอรี่ลาวก็ออกสัปดาห์ละ 2 หน ใครใคร่ซื้อ ซื้อ เขาเชื่อมั่นว่าประชาชนมีวิจารณญาณ ไม่งมงายจนเสียผู้เสียคน แต่ลาวไม่มีหวยใต้ดิน ใครบังอาจทำคงไม่รอดเงื้อมือกฎหมาย แต่ในไทย หวยใต้ดิน บ่อนเถื่อน และยาบ้ากลับเฟื่องฟู นัยว่าเป็นเพราะผู้กุมอำนาจไทยเกี่ยวข้อง หรือทำหูไปนาตาไปไร่นั่นเอง

กฎหมายแรง-ศักดิ์สิทธิ์

กฎหมายลาวเข้มงวดนัก การ ‘วิสามัญฆาตกรรม’ โดยผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ เกิดขึ้นได้ แต่ไม่เป็นข่าวแบบไทย ศาลประชาชนก็เป็นศาลชั้นเดียว อย่างกรณีการแอบถ่ายคลิปที่เกิดขึ้นในไทย หากเป็นในลาว คงต้องโทษติดคุก (แทบ) ตลอดชีวิต

ชีวิตคนคุกลาวคงไม่ยืนยาวนัก เพราะเสมือนตายทั้งเป็น สมัยก่อนยังมี ‘คุกมืด’ และ ‘คุกใต้ดิน’ แต่ที่แน่นอนก็คือไม่มีการปล่อยให้ ‘ขาใหญ่’ เปิดสำนักงานในคุกเพื่อค้ายาเสพติดกันอย่างเป็นล่ำเป็นสัน คนคุกที่ไม่กลับเนื้อกลับใจจริง คงไม่ได้ออกมาเป็นภัยสังคมเป็นแน่

กฎหมายไม่เข้าข้างนายทุน

ไม่มีโอกาสที่ใครจะครองที่ดินจำนวนมหาศาลโดยไม่มีขีดจำกัด เพราะหลังการปลดปล่อย ระบบการผูกขาดที่ดินโดยพวกศักดินาหรือนายทุนใหญ่หมดลง แม้ในระยะหลังอาจมีนายทุนได้รับสัมปทานที่ดินแปลงใหญ่ แต่หากไม่ได้ใช้ประโยชน์ตามเงื่อนไขและเวลาที่กำหนด รัฐก็สามารถยึดคืนมาได้

ลาวมีระบบภาษีที่ดินโดยเสียเป็นรายปี ส่วนการโอนมรดกอสังหาริมทรัพย์ก็เสียภาษีราว 13% แต่ในกรณีการซื้อขาย อาจต้องเสียภาษีถึงหนึ่งในสามของมูลค่า เพราะเขาไม่ส่งเสริมให้มีการเปลี่ยนมือที่ดิน และมีโอกาสน้อยในการติดสินบนเพื่อให้จ่ายภาษีน้อยเพราะมีระบบตรวจสอบข้าราชการที่ค่อนข้างรัดกุม

สื่อมวลชนไม่อ้อล้อ

หนังสือพิมพ์ลาวไม่ประโคมข่าวฉาวโฉ่ที่ไม่เป็นเรื่อง ไม่มีนักอ่านข่าว นักจัดรายการวิทยุ-โทรทัศน์ประเภท ‘จ้อ’ ใส่สีใส่ไข่อย่างเมามัน ดารานักแสดงก็ทำตัวเรียบร้อยดีเพราะกฎหมายที่ลาวนั้นเข้มแข็ง หาไม่ก็หมดทางทำมาหากินอีกต่อไป

การที่สื่อมวลชนมีมาตรฐานและจรรยาบรรณในวิชาชีพสูง โดยไม่หากิน ‘ขายข่าว’ ในเรื่องไม่เป็นเรื่อง ก็เท่ากับไม่ได้สร้างความเครียดกับสังคม ประชาชนก็ต่างมุ่งการทำมาหากิน มากกว่าไปสนใจเรื่องไร้สาระของชาวบ้าน

เอ็นจีโอไม่กล้าหือ

สมัยสร้างเขื่อนน้ำงึม 2 กลุ่มเอ็นจีโอกล่าวหาว่าลาวทำลายสิ่งแวดล้อม รัฐบาลลาวมั่นใจว่าตนทำเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน ลาวยังตั้งคำถามกลับกับพวกนี้ว่าถ้าไม่ให้ลาวสร้างเขื่อน ประชาคมโลกจะช่วยเหลืออะไรลาวได้บ้างหรือไม่ ลาวไม่ใส่ใจต่อนโยบายสิ่งแวดล้อม ‘จอมปลอม’ ที่พยายามให้ลาวดักดาน

โอกาสที่กลุ่ม ‘กรีนพีซ’ จะไปเดินขบวนต่อต้านในลาว คงเกิดขึ้นได้ยาก เชื่อว่าเอ็นจีโอที่เคยรับเงินไปเที่ยวเดินขบวนในยุโรปและอเมริกา ก็คงไม่กล้าจะไป ‘แหยม’ ที่ลาวเป็นแน่ แต่รัฐบาลลาวก็ยินดีต้อนรับเอ็นจีโอเชิงสร้างสรรค์ และคอยติดตามและอำนวยความสะดวกอย่างใกล้ชิด ไม่ปล่อยให้ซ่องสุมทำลายชาติ

ลาวเป็นเผด็จการ?

บางคนบอกว่าลาวเป็นเผด็จการ แต่ลาวมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า ‘สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว’ ตามลัทธิคอมมิวนิสต์ เขาเป็นเผด็จการโดยชนชั้นกรรมาชีพซึ่งหมายถึงคนส่วนใหญ่ของประเทศ ลาวว่าตนมีประชาธิปไตย ไม่ใช่อนาธิปไตยแบบ ‘ทำได้ตามใจคือไทยแท้’ จะมาด่า มาเดินขบวนไล่รัฐบาลไม่ได้ ทหารเขาก็อยู่ใต้การเมือง ควบคุมโดยรัฐบาล ไม่มีรัฐประหาร

สมาชิกรัฐสภาลาวก็ไม่จำเป็นต้องสังกัดพรรคประชาชนปฏิวัติลาว ห้ามการซื้อเสียง ประชาชนได้รับการปลูกฝังให้มีศักดิ์ศรี ในทางตรงกันข้าม ลาวกลับมองว่าสหรัฐอเมริกาต่างหากที่ไม่เป็นประชาธิปไตยแท้ เพราะยังมีการผูกขาด การแบ่งแยกสีผิว ไทยยิ่งอาจไม่ใช่ประชาธิปไตยเพราะมีอภิสิทธิ์ชนเต็มบ้านเต็มเมือง

ไทยสุดเยียวยา?

หวนกลับมาดูไทยที่มักอ้างตัวบทกฎหมาย เรียกร้องให้คนทำดีอย่างไม่ลืมหูลืมตา และโฆษณาว่าเป็นแผ่นดินธรรม แต่กลับโกงกินกันทุกหย่อมหญ้า ข้าราชการดีๆ ก็มี แต่มักเป็นระดับล่างหรืออยู่ในตำแหน่งและหน่วยงานที่หาผลประโยชน์ได้ยาก ถ้าคิดแบบตลกร้ายโดยข้าราชการดีๆ ลาออกเสียหมด คนโกงจะได้ไม่อาจอ้างได้ว่าในระบบราชการก็ยังมีคนดี ระบบราชการจะได้กลายเป็นชุมโจรโดยสมบูรณ์

ขณะนี้คนไทยถูกปั่นหัวให้แตกแยกกันหนัก ส่วนหนึ่งคงเพราะขาดความเป็นธรรม ไทยจึงมีปัญหาชายแดนใต้ ยิ่งมีเรื่องสีเสื้อ ยิ่งเหมือนไทยขาดที่พึ่ง คล้ายกับว่าผู้กุมอำนาจในไทยขาดความเป็นกลาง-ความเป็นธรรม อนาคตของชาติจึงดูมืดมน ว่ากันว่าประเทศไทยวันนี้เน่าในหนักกว่าลาวก่อนการปลดปล่อย

ทุกท่านคงทราบดีว่าเมื่อสองร้อยกว่าปีก่อน ไทยไปอัญเชิญพระแก้วมรกตมาจากลาว ผมห่วงเหลือเกินว่า หากเมืองไทยเกิดกลียุคในวันหน้า เราจะยังรักษาพระแก้วมรกตไว้ในแผ่นดินไทยได้ไหม
http://prachatai.com/journal/2010/10/31529
ໄດ້ຈາກເວບເທິງນັ້ນ (ເປັນບົດຂຽນຂອງໄທ ບໍ່ຕ້ອງປະຣິວັດເປັນອັກສອນລາວ ເພາະມັນຈະເສັຍເນື້ອໃນ)

ທອງຄຳ

2011-09-08T12:02:00.002+07:00

- ເວົ້າເລື່ອງທອງ ທີ່ເປັນທັມມະຊາດມີ 3 ປະເພດ ຄື:
1. ທອງແດງ
2. ທອງເຫຼືອງ
3. ທອງຄໍາ
- ແລະທອງປະດີດອີກ 2 ປະເພດ ຄື:
1.ທອງສໍາຣິດ : ເອົາທອງເຫຼືອງ-ແດງ-ທອງຄໍາ-ເງິນ ອາດມີກົ່ວ ຊືນໂລຫະທາດອື່ນໆແນວລະເລັກລະນ້ອຍ ແຕ່ມີທອງແດງ ແລະເຫຼືອງຫຼາຍກວ່າກໍກາຍເປັນທອງສໍາຣິດ
2. ທອງນາກ (ທອງນາກນັ້ນ ມີທອງຄໍາເປັນຫຼັກ ມີອາດອື່ນເປັນຮອງ).
- ທອງຄໍາເປັນທອງທີ່ມີມູນຄ່າກວ່າທອງທັງໝົດ ເພາະເປັນທອງຄໍາບໍຣິສຸດ ທອງທີ່ບໍຣິສຸດທີ່ມີຂາຍທົ່ວໄປ ມີ 99.99 %
- ທອງຄໍາ 99.99 % ຄົນລາວບູຮານ ຮຽກວ່າຄໍາໃບ ຫຼືຄໍາລາວ.
- ຄົນໄທລາວບູຮານ ຮຽກວ່າທອງຄໍາ ເມື່ອຕໍ່ມາເກີດປະເທດຂຶ້ນ ຄົນທີ່ເວົ້າພາສາຕະກູນລາວ ມີ 2 ປະເທດ ຄື
1. ລາວ
2. ໄທຍ໌
-ເມື່ອມີປະເທດໃຜມັນແລ້ວ ແຕ່ພາສາເໝືອນກັນ ໄທຍ໌ກໍພັດທະນາພາສາຂອງຕົນໂດຍປະສົມປະສານກັບພາສາຂະເໝນ-ລາວ-ມາລາຢູ-ຈີນ-ປາລີ-ສັນສະກິດແຕ່ໃຊ້ສໍານຽງໜຶ່ງຕ່າງຫາກ (ໃນປະເທດໃນ ທີການຄວບຄຸມ ແລະກໍານົດການເວົ້່າແລະຂຽນ)
- ລາວກໍມີການພັດທະນາພາສາມາຈາກພາສາລາວເດີມປ່ອຍໃຫ້ເປັນໄປໂດຍທັມມະຊາດປະສົມກັບພາສາພາສາຂະເໝນ-ລາວ-ມາລາຢູ-ຈີນ-ປາລີ-ສັນສະກິດ ບໍ່ຄວບຄຸມດ້ານພາສາແລະສຽງ ປ່ອຍໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ຈຶ່ງໄດ້ພາສາລາວທີ່ມີໃຊ້ກັນທົ່ວປະເທດຫຼາຍສໍານຽງ,ພາສາລາວຫຼາຍສໍານຽງ ເປັນທ່າອ່ຽງທີ່ດີ ເຮັດໃຫ້ພາສາລາວ ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທັງພາສາເວົ້າ.

- ທອງຄໍາ ນີ້
- ຄົນລາວ ຮຽກວ່າ ຄໍາ
- ໄທຍ໌ ຮຽກວ່າ ທອງ
-ແຕ່ເມື່ອເວົ້າທາງການແມ່ນ ທອງຄໍາ ທັງໄທຍ໌ ແລະລາວ ແຕ່ປັດຈຸບັນເມື່ອປະມານ 1ປີຜ່ານມາທາງລາວ ໂດຍສະເພາະໂທຣະພາບ ໄດ້ປະຕິເສດວ່າ ທອງຄໍາບໍ່ແມ່ນພາສາລາວ(ລາຍການອະລຸນວັນໃໝ່)ສົງໃສເຂົາຮັບຮູ້ໄດ້ຈາກໜັງສືພິມບາງໜັງສືພິມ.

- ເວົ້າເລື່ອງທອງຄໍາ ຄິດເຫັນໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊນັ້ນ ມີຄໍານຶ່ງທີ່ພຣະອົງຕັດກັບຣາຊະທູດໂຮນລັງ ວ່າ
- ພວກເຮົາມີຄໍາຫຼາຍ ພຽງແຕ່ເອົາໃນໜ້າດິນ ເຮົາກໍໄດ້ຄໍາສົດມາຂາຍແລ້ວ
-ປັດຈຸບັນ ນອກຈາກບໍ່ຄໍາເຊໂປນ ບໍ່ຄໍາພູເບັ້ຍ, (ເປັນຄຳໃນຫີນ ຂຸດໄປ 100 ປີກະບໍ່ໝົດ ແຕ່ມາເບິ່ງເຂົາເຮັດເຂົາຂຸດຕລອດວັນ ສົງໃສຈະໝົດກ່ອນ 100 ປີ ແຮ່ໆໆໆ)
- ຍັງມີບໍ່ຄໍາສົດໆອີກ ຄືບໍ່ຄໍາຄໍາເກີດ ເປັນຄໍາ 75-89 % ເຂົາຂຸດເອົາໃນດິນ ແລະແຄມນໍ້າມາຮ່ອນເລີຍ ກໍໄດ້ຄໍາ 3 ປະເພດ ຄື
1- ຄໍາ 89 > % ເອົາມາຮອດຕລາດວຽງຈັນແລ້ວ ເຂົາອາດຂາຍໄດ້ປະມານ 19.000 > ບາທ.
2. ຄໍາ 75 %
3. ຄໍາປົນ (ຄຳປົນ ເປັນຄໍາທີ່ມີແຮ່ທາດອື່ນປົນຫຼາຍຢູ່)
(ການຂຸດຄຳປະເພດນີ້ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ເຄມີ ມີແຕ່ເອົານໍ້າລ້າງເອົາເລີຍ)
- ທີ່ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະແຂວງວຽງຈັນ ກໍມີການຂຸດ(ສັງເກດໂຮງງານແຮ່ເຫຼັກທີ່ແຂວງວຽງຈັນດ້ວຍ-ທີ່ໃດມີເຫຼັກ ທີ່ນັ້ນມີເງິນ ແລະຄໍາ)
-ນອກຈາກນັ້ນ ມີການຂຸດຄໍາເກືອບທຸກໆເມືອງ ແລະແຂວງທົ່ວປະເທດລາວ(ເຂົາຮຽກວ່າຄໍາຕົກຂ້ອນ ມີການສໍາປະທານຖືກຕ້ອງກໍຂຸດໄດ້ແລ້ວ, ຄໍານີ້ຂຸດມາແລ້ວຂາຍໄດ້ເລີຍ ໃນຣາຄາ 19.000 > ບາທ (ເກືອບເທົ່າຄໍາສົດໆໆໆໆ).
- ເມືອງລາວເປັນສູນກາງຂອງສຸວັນນະພູມໂດຍແທ້ (ສູນກາງຢູ່ທ່າແຂກ-ວຽງຈັນ)ທົ່ວປະເທດລາວມີຄໍາທຸກໆແຂວງ ຕ່າງແຕ່ຫຼາຍຫຼືນ້ອຍແມ່່ນແຕ່ໃນຊານເມືອງວຽງຈັນ(ດ້ານຕາເວັນອອກ ແຖວໆບໍຣິເວນ ຖນົນ 450 ເຂົ້າໄປເຂົ້າຮຽກວ່າເຂດອຸສະຫະກັມ ກໍມີ, ແຕ່ທີ່ອ້າງອີງວ່າລາວ ເປັນສູນກາງສຸວັນນະພູມເພາະວ່າທີ່ສະຫວັນມີບໍ່ຄໍາ 2000 ກວ່າປີແລ້ວ ທີ່ທົ່ງນາເງືອກ ເຊໂປນທາງການລາວເຮົາພົບບໍ່ຄໍາບູຮານ ແລະພົບຄ້ອງບັ້ງຣຸ່ນ 1 ໃນຊຸມຊົນບູຮານ,ຫຼັກຖານຄ້ອງບັ້ງ ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກຖານບໍ່ຄໍາ ທີ່ບ້ານທົ່ງນາເງືອກວ່າມີການຂຸດທອງ ແລະຄໍາມາແລ້ວໃນສະໄໝ ແຕ່ 2000 > ປີກັບໄປ, ນອກຈາກນັ້ນເຮົາຍັງພົບສື່ບ້ານ ຊື່ເມືອງໃນເມືອງລາວ ລ້ວນແລ້ວແຕ່ຊື່ເປັນທອງເງິນຄໍາ ເຊັ່ນ
- ຊື່ເມືອງໃນລາວ
1. ເມືອງວັງອ່າງຄໍາ (ເຊໂປນ)
2. ເມືອງຄໍາເກີດ (ຫຼັກ 20)
3. ເມືອງສຸວັນນະເຂດ(ສະຫວັນນະເຂດ) ຫຼືເຂດເມືອງຄໍາ (ສຸວັນນະ=ຄຳ)
4. ເມືອງບໍຣິຄໍາໄຊ (ບໍຣິຄໍາ).
5. ເມືອງວຽງຄໍາ (ວຽງຈັນ)
6. ເມືອງຄໍາ (ຊຽງຂວາງ)
7. ເມືອງຊຽງທອງ (ຊຽງຄໍາ) ຫຼວງພຣະບາງປັດຈຸບັນ.
8. ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາ (ບໍ່ແກ້ວ)
9. ຖໍ້າລາ-ນາຄຳ (ເມືອງວຽງທອງ-ຊໍາເໜືອ)
10. ບ້ານໜອງເຮືອທອງ (ເມືອງຮ້າງໜອງເຮືອທອງ-ຄໍາ, ທີ່ແມ່ນໍ້າເຊບັ້ງໄຟ ເມືອງເມືອງບູຮານສະໄໝສີໂຄດຈັນທະບູຣີ)
- ສ່ວນຊື່ພູ ແລະສະຖານທີ່ບູຮານກໍມີຊື່ກ່ຽວກັບທອງຄໍາ ເຊັ່ນ ພູເບັ້ຍ, ພູຄໍາ ເມືອງໄຊສົມບູນ.
-ໃນປັດຈຸບັນບໍ່ຄວນທີ່ຈະຂຸດຄໍາຊະຊາຍ ຄວນຈະອະນຸຍາດສະເພາະ ເຊັ່ນເຊໂປນແລະພູເບັ້ຍ, ຄໍາເກີດ, ແຂວງວຽງຈັນ ອະນຸຍາດໄປແລ້ວກໍໃຫ້ເຂົາເຮັດໄປສ່ວນທີ່ຍັງບໍ່ອະນຸຍາດກໍຄວນທີ່ຈະຢຸດຊະລໍໆໆໆໄວ້ກ່ອນໂດຍສະເພາະຄໍາຕົກຂ້ອນນີ້ບໍ່ຄວນອະນຸຍາດ, ຄວນຈະປົກປັກຮັກສາໄວ້ເປັນບາງສ່ວນນານໆໆໆໆ, ຢາກເນັ້ນ ໃຫ້ຂຸດເລື່ອງເຫຼັກ ແລະທອງຫຼາຍກວ່າໂດຍສະເພາະບໍ່ເຫຼັກນີ້ ຈະໄດ້ປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ລັດຫຼາຍທີ່ສຸດ ຄິດຫຼິ້ນໆເດີຄັນເອົາໄປໃຊໄດ້ກະດີ.

ອັກສອນລາວຂຽນໃສ່ໃບລານ

2011-09-04T01:10:00.001+07:00

- ຕຳນານດອຍເຕົ້າ ເປັນວັນນະກັມລາວ ທາງພາກເໜືອ ທີ່ຖືກຈານດ້ວຍອັກສອນລາວແທ້ແທ້ໆ ຕຳນານດອຍເຕົ້າ ເປັນສົມບັດຂອງພຣະຣາຊະວັງຫຼວງພຣະບາງ.
- ໃນທີ່ນີ້ ຢາກໃຫ້ເຫັນວ່າອັກສອນລາວໃນສະບັບການຈານໃນໃບລານນັ້ນ ມີຮູບແບບການຈານທີ່ຄົບສົມບູນ ຢາກໃຫ້ເບິ່ງທີ່ທີ່ການຂຽນ ແລະການວາງຮູບອັກສອນ ທັງຮູບອັກສອນດ້ວຍ.

ມໍຣະດົກອີສານ ພາສາລາວນຸ່ງເຄື່ອງຊົງໄທຍ໌

2011-09-04T01:09:00.003+07:00

ພາສາລາວ ໝາຍເຖິງຄວາມເວົ້າຂອງຄົນລາວທີ່ເວົ້າກັນເປັນພາສາຂອງຊົນຊາດລາວທັງມວນ, ພາສາລາວເປັນພາສາ ສື່ສານລະຫວ່າງພາສາລາວດ້ວຍກັນເອງ ພາສາລາວຈະຄົງຕົວຢູ່ໄດ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງບໍ່ແປຜັນແມ່ນຕ້ອງໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ ດ້ວຍສື່ ສື່ທີ່ບັກທຶກພາລາວໄດ້ດີ ແລະຄົບຖ້ວນຕາມຮູບຕາມສຽງລາວແທ້ຕ້ອງແມ່ນອັກສອນສອນລາວ.

ພາສາລາວ ນອກຈາກຂຽນດ້ວຍອັກສອນລາວແລ້ວ ອັກສອນໄທຍກໍສາມາດບັນທຶກໄດ້ແຕ່ກໍບໍ່ເໝືອນອັກສອນລາວ ບັນທຶກພາສາລາວໝົດທຸກຄຳໄດ້ເຊັ່ນ ບໍ່ໄດ້, ຊ່າງ,

"ພົງສາວະດານ"

2011-08-30T13:26:00.002+07:00

- ໃນບັນດາປະເທດອາຊີນີ້ ມີໜັງສືປະຫວັດສາດຂອງຕົນ ຄື ເລີ່ມຕົ້ນຈາກ ນິທານ, ຕຳນານ, ແລ້ວຈຶ່ງກ້າວເຂົ້າຂອງ "ພົງສາວະດານ" ເມື່ອຜ່ານຍຸກ ຂອງສາວະດານແລ້ວ ຈຶ່ງກ້າວເຂົ້າຍຸກຂອງປະຫວັດສາດ.

- ປະຫວັດສາດ ໄດ້ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນແທ້ໆ(ໃນຢູໂຣບ ເຊິງຂຽນວ່າ History ນັ້ນກໍໃນຕົ້ນສະຕະວັດທີ ໒໐ ນີ້, ແຕ່ຄຳວ່າ "ພົງສາວະດານ" ນັ້ນໄດ້ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນ ກ່ອນຍຸກປະຫວັດ ສາດຂອງຊາດຕ່າງໆ ໃນອາຊີ ໂດຍສະເພາະປະເທດລາວເຮົານີ້ ຍຸກຕຳນານ ໄດ້ເສື່ອມຕໍ່ເຂົ້າສູ່ຍຸກຂອງພົງສາວະດານ ກໍຢູ່ໃນປະມານ ຄ.ສ ໑໒໐໐ ເປັນຕົ້ນມາ, ສ່ວນຍຸກຂອງພົງສາວະດານເຊື່ອມຕໍ່ໃສ່ຍຸກຂອງປະຫວັດສາດແມ່ນຢູ່ໃນປະມານປີ ໑໙໐໐ ເປັນຕົ້ນມາ.

ຄຳວ່າ "ພົງສາວະດານແມ່ນຫຍັງ ?".

ພາສາວະດານ ແຝງມາຈາກ ພົງສາວະຕານ
- ພົງສາ = ມາຈາກ ວົງສາຄະນາຍາດ ຫຼືສະກຸນວົງ, ອັນໝາຍເຖິງຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ສືບສະກຸນກັນຈາກຄົນຮູ່ນໜຶ່ງສູ່ຄົນຮູ່ນໜຶ່ງ ອັນມີຍາດຂ້າງແມ່ ແລະ ຂ້າງພໍ່,

- ອາວະຕານ : (ແປງ ຕ ເປັນ ດ) ກໍຄືການແບ່ງພາກມາເກີດ, ການມາຮັບໃຊ້ຊາດ ການຈຸຕິຈາກສະຫວັນ ມາສູ່ໂລກມະນຸດ.

ຄຳວ່າ "ພົງສາວະດານ" ຈຶ່ງໝາຍເຖິງ "ບຸກຄົນຜູ້ມີບຸນ, ພະເຈົ້າ ຫຼືເທພະບຸດ ເທພະດາ ໄດ້ແບ່ງພາກ ຫຼືລົງມາເກີດ ເພື່ອປົກຄອງມະນຸດ, ສະນັ້ນ ເຮົາຈະເຫັນວ່າ ໃນບັນດາປະເທດອາຊີນີ້ ຈະກ່າວເຖິງກະສັດຂອງຕົນຕາມທັດສະນະຄວາມເຊື່ອພື້ນຖານຂອງສາສນາຂອງເຂົານັບຖືຢູ່.

ຄຳວ່າ "ພົງສາວະດານ" ໃນຄວາມໝາຍຂອງພາສາລາວ ແມ່ນເວົ້າສະເພາະການບັນທຶກເຊື້ອພະວົງ ອັນເປັນວົງບໍຣິສຸດທີ່ອາວະຕານມາຈາກຊັ້ນ ຟ້າ, ນອກຈາກພົງສາວະດານແລ້ວ ຍັງມີ "ພົງສາວະລີ" ອີກ ອັນໝາຍເຖິງ ການບັນທຶກ ເຊື້ອວົງຂອງສາມັນຊົນຄົນຜູ້ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ຊາດ ຫຼືສະກຸນວົງສາຂາຕ່າງໆ.

ສຍາມຍອມຮັບໃນຄວາມເປັນລາວ

2011-08-30T12:39:00.001+07:00

ຫຼືວ່າລາວເຮົາ ຢູ່ນີ້ກ່ອນຂອມ

2011-08-24T17:32:00.000+07:00

- ໃນປະຫວັດສາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ຕາມສະມຸດຖານຂອງຊາວອາຊີວ່າ "ຄົນໃນທີ່ນີ້ມີອາຣະຍະທັມມາຈາກສອງແຫຼ່ງ ຄື ອິນເດັຍ ແລະຈີນ" ສະນັ້ນດິນແດນທີ່ຮຽກວ່າສຸວັນນະພູມເດີມນັ້ນ ຊາວຕາເວັນຕົກມັກຈະຮຽກວ່າ "ອິນດູຈີນ".
- ໃນຄະຕິຄວາມເຊື່ອຕອນຕົ້ນປະຫວັດສາດຂອງຊາວອາຊີວ່າ ດິນແດນອິນດູຈີນ ປັດຈຸບັນນີ້ ແມ່ນບັນດາແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ຂອງປະເທດອາຊີຕາເວັນສ່ຽງໃຕ້ທັງໝົດລວມທັງບັນດາດອນໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟີກດ້ວຍ.
- ນັກປະຫວັດສາດລຸ້ນກ່ອນໆ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນແນວຄວາມຄິດຈາກນັກຄົ້ນຄວ້າຊາດຕາເວັນຕົກວ່າ ບັນດາປະເທດ ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ນັ້ນ ໂດຍສະເພາະໃນດິນດອນຕອນໃຫຍ່ຂອງແຫຼມທອງຄຳ (ສຸວັນນະພູມເດີມ)ລວມທັງດອນຊວາດ້ວຍ, ເຈົ້າຂອງດິນ ເດີມແມ່ນຊົນທີ່ເຂົາກຳນົດຊື່ວ່າ "ຂອມແລະຈາມ" ເພາະວ່າເຫັນຫຼັກຖານບູຮານຄະດີພ້ອມທັງຮູບອັກສອນນັ້ນເປັນແບບຂອມ ເຊິ່ງພັດທະນາມາ ຈາກອັກສອນໃນອິນເດັຍຕອນໃຕ້ ແລະຕອນເໜືອຫຼາຍທີ່ສຸດ ໃນນັ້ນມອນເອງ ກໍຖຶກຍົກມາເປັນບໍຣິບົດສຳຄັນໃນກາຍແຈກຢາຍວັດທະນະທັມ ທາງພາສາ ແລະອັກສອນຂອງບັນດາປະເທດໃໝ່ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ໂດຍສະເພາະໄທລາວ ແລະໄທຍ.
- ລາວ ເປັນຊົນຊາດເກົ່າແກ່ແລະມີຄວາມສຳຄັນສຸດໃນການເຄື່ອນໄຫວທາງປະຫວັດສາດໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນດອກໃນໄລຍະຕົ້ນໆ ໂດຍສະເພາະນັກປະຫວັດສາດທັງຫຼາຍ ຫາກກ່າວເຖິງໄທ(ໄຕ) ມັກຈະມຸ້ງປະມາຍັງລາວ, ເພາະເຂົາເຂົ້າໃຈວ່າລາວ ມີສູນກາງອຳນາດຕາມລ່ອງ ແມ່ນນຳ້ຂອງຕອນຕົ້ນ ນັບແຕ່ນະຄອນລຸງ, ນະຄອນປາ, ນະຄອນເພງາຍ, ໜອງແສ, ລ້ານຊ້າງ, ລ້ານນາ, ຊຽງຮຸ່ງ, ຊຽງຕຸງ ເພາະນັກປະຫວັດ ສາດລຸ້ນກ່ອນໆເຂົາພົບຄຳໃນພາສາຕະກຸນໄຕກະໄດນັ້ນ ເປັນພາສາຕະກຸນດຽວກັບລາວ ເຖິງຈະຕັ້ງຊື່ວ່າກຸ່ມພາສາໄຕ-ກະໄດກໍຕາມ, ເມື່ອມາເຖິງທ້າຍສະຕະວັດທີ ໒໐ ນັ້ນ, ການມອງມາຍັງລາວຂອງນັກຄົ້ນຄວ້າ ແລະວິໄຈກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດ, ຊາດພັນວິທະຍາ, ພາສາ, ອັກສອນ ເລີ່ມມອງຫ່າງລາວວ່າເປັນຈຸດສູນກາງຂອງບັນາກຸ່ມຄົນໄຕເລົ່ານັ້ນ.
- ໃນທັດສະນະຂອງນັກຄົ້ນຄວ້າທ້ອງຖິ່ນໄດ້ກຳເນີດຂຶ້ນມາຫຼາຍ ເອກະສານຫຼັກຖານຕ່າງໆ ໄດ້ຖືກປ່ຽນມື ແລະຖືກຄົ້ນຄວ້າໃນລັກສະນະທີ່ເປັນ ລັກສະນະອັດຕະລັກຂອງຊາດສະເພາະ ເຮັດໃຫ້ລາວໃນການຈັດລຽງລຳດັບລົດຕຳ່ລົງໃນຖານະ Union Gruop ກາຍມາເປັນ Unit Gruop ຂອງໄທ-ກະໄດ.
- ເມື່ອເຮົາພົບຫຼັກຖານໃໝ່ ໒-໓ ຊິ້ນໃນດິນແດນລາວ ຄືຫຼັກສີລາຈາຣືກ ວັດວິຊຸນ ມີອາຍຸ ໘໔໐ ປີ (໒໐໑໑) ສີລາຈາຣືກທາດຫຼວງ ທຫຼI ໑໓ ແລະທາງໄທຍ໌ ກໍພົບສີລາຈາຣືກ ພຣະທາດຮ້າງບ້ານນາແຮ່ ເມືອງສົນນະຄອນແລ້ວ, ໂລກະທັດໃໝ່ກ່ຽວກັບໄທລາວ ອາດຈະມີທັດສະນະແນວ ຄິດທາງປະຫວັດສາດຢ່າງກ້າວໜ້າ ແລະມຸ້ງປະເທດຈາກຈຸດທີ່ຕັ້ງໃໝ່ ກັບໄປສູ່ຈຸດເດີມ ຄື ຫຼືວ່າ "ຫຼືວ່າລາວເຮົາ ຢູ່ນີ້ກ່ອນຂອມ" ຫຼື "ເປັນຊາດເກົ່າແກ່ເທົ່າໆກັບຂອມ" ກໍອາດເປັນໄດ້.

ມາຕຣາ ຊັ່ງ ຕວງ ວັດ ທີ່ໜ້າຮູ້

2011-08-24T15:24:00.001+07:00

໑. ມາຕຣາວັດໄລຍະທາງ
ກ, ແບບລາວບູຮານ
໑໒ ນິ້ວ = ໑ ຄືບ
໒ ຄືບ = ໑ ສອກ.
໔ ສອກ ໑ ວາ.
໒໐ ວາ = ໑ ເສັ້ນກ
໔໐໐ ວາ = ໑ ໂຍຊະນະ

ຂ. ແບບອັງກິດ
໑໒ ນິ້ວ = ຟຸດ
໓ ຟຸຸດ = ຫຼາ
໑໗໖໐ = ໄມລ໌

ຄ. ລາວທຽບເມຕຣິກ
ັ໑ ຄືບ = ໒໕ ຊັງຕີແມັດ
໑ ສອກ = ໕໐ ເຊັນຕີແມັດ
໑ ວາ = ໒ ແມັດ
໑ ເສັ້ນ = ໔໐ ແມັດ
໒໕ ເສັ້ນ = ໑ ກິໂລແມັດ.
໑ ໂຍຊນ໌ = ໑໖ ກິໂລແມັດ

ງ. ປຽບທຽບແບ່ບຕ່າງໆ
໑ ແມັດ = ໒ ສອກ
໑ ກິໂລແມັດ = ໒໕ ເສັ້ນ
໑ ໄມລ໌ = ໔໐ ເສັ້ນ.
໑ ໄມລ໌ = ໑.໖ ກິໂລແມັດ
໑ ເສັ້ນ = ໔໐ ແມັດ.
໑ ນິ້ວ(ອັງກິດ) = ໒.໕໒ ຊັງກຕີແມັດ
໑ ຟຸດ = ໓໐.໓ ຊັງຕີແມັດ
໑ ຫຼາ = ໙໑ ຊັງຕີແມັດ

໒. ມາດຕາວັດເນື້ອທີ່
ກ. ແບບລາວບູຮານ
໑ ງານ = ໑໐໐ ຕາລາງວາ
໑ ໄຮ່ = ໔໐໐ ຕາລາງວາ

ຂ. ແບບອັງກິດ
໑ ຕາລງໄມລ໌ = ໖໔໐ ເອເຄີ
໑ ເອເຄີ = ໔໘໔໐ ຕາລາງວາ
໑ ຕາລາງຫຼາ = ໙ ຕາລາງຟຸດ
໑ ຕາລາງຟຸດ = ໑໔໔ ຕາລາງນິ້ວ

ຄ. ທຽບແບບຕ່າງໆ
໑ ເອເຄີ = ໒.໕ ໄຮ່
໑ ໄຮ່ = ໑໖໐໐ ຕາລາງແມັດ
໑ ແອຣ໌ (are) = ໑໐໐ ຕາລາງແມັດ
໑ ເຮັກຕາ (hectare) = ໑໐໐ ແອຣ໌
໑ ເຮັກຕາ (hectare) = ໒,໔໗໑ ເອເຄີຣ໌
໑ ຕາລາງກິໂລແມັດ = ໑໐໐ ເຮັກຕາ.
໑. ຕາລາງກິໂລແມັດ = ໖.໒໕ ໄຮ່.

໓. ມາຕາຕວງບໍຣິມາດ
ກ. ແບບລາວ (ແບບ ໑)
໑ ຖັງ = ໒໐ ທະນານ(ລິດ)
໑ ບັ້ນ = ໕໐ ຖັງ
໑ ກວຽນ = ໑ ບັ້ນ
໑ ກວຽນ = ໑໐໐ ຖັງ.
(ເຮົາຍັງພົບການໃຊ້ຜອງ ເຂົ້າຂອງຊາວນາຢູ່ ຄື ໄດ້ ໑໐໐ ໝາຍເຖິງ ໑ ກວຽນ ຫາກເຂົາວ່າໄດ້ເຂົ້າ ໕ ຮ້ອຍໝາຍເຖິງ ໕ ກວຽນ)

ຂ. ແບບລາວ (ແບບ ໒)
໑໒ ທະນານ = ໑ ໝື່ນ
໖ ໝື່ນ = ໑ ຫາບ
໕ ຫາບ = ໑ ກວຽນ.

ຄ. ແບບອັງກິດ
໑ ແກລລອນ = ໔ ຄວອດ
໑ ຄວອດ = ໒ ໄພນ໌
໑ ໄພນ໌ = ໒໐ ອອນຊ໌ (fluidounce, Fluid oz.)

ງ. ລາວທຽບເມຕຣິກ
໑ ທານນານເທົ່າກັບ ໑ ລິດ.
໑ ສັດ = ໒໐ ລິດ
໑ ບັ້ນ = ໑໐໐໐ ລິດ
໑ ກວຽນ = ໒໐໐໐ ລິດ

Michel LORRILLARD ວ່າສີລາຈາຣືກ ວັດວິຊຸນບໍ່ມີໂຕເລກຈິງບໍ ?

2011-08-23T15:08:00.012+07:00

ຄຳອ້າງອີງ ວ່າເປັນບົດຄວາມຂອງ Michel LORRILLARD ໄດ້ກ່າວວ່າ:-

It is easy in this case to state that the claims of Boumi Thepsimuong are entirely baseless: close observation of the Vat Visoun stele by Lao scholars, experienced in reading hundreds of other inscriptions from around the Tai world, quickly reveals errors in the retired economist’s deciphering and transcription. The inscription does not actually bear any date* and it is thus not possible―on the basis of palaeographic criteria―to place it before the sixteenth century. This incident is, however, indicative of the current fragility of scientific research on the question of the origins of Tai scripts. Dominated by politics and partisan views, it suffers above all from the difficulty that local historians still have in thinking beyond their national borders, or even outside their own immediate environment.

The inscription bears certain passages which are difficult to read. However, it is clear that the characters Bounmi Thepsimuong interprets as the number 532 in fact say “lae”, an exclamation used at the end of a phrase. His reading of “culla sangkhat” from the preceding phrase appears absolutely forced.

Michel LORRILLARD
Professor, Ecole française d’Extrême-Orient

- ຕໍ່ບັນຫາສີລາຈາຣືກ ວັດວະຊຸນນີ້ Michel LORRILLARD ອາດມອງຄົນລະມູມກັນກັບບຸນມີ ເທບສີເມືອງ ເພາະທ່າອ່ຽງທີ່ເປັນພື້ນຖານໃຕ້ສຳນຶກຂອງຊາວຕາເວັນຕົກ ທີ່ມີອະຄະຕິຕໍ່ລະບອບຄອມມູຍນິດຢູ່ກ່ອນ ບັງເອີນປະເທດລາວເອງ ໃນປີ ໑໙໗໕-໑໙໙໐ ກໍມີຄວາມມຸ້ງຫວັງຢາກຈະເດີນຕາມແນວທາງຄອມມູຍນິດ ການຄາດການນີ້ອາດຜິດກໍໄດ້ ແຕ່ທີ່ແນ່ນອນເຂົາຕ້ອງມີຄວາມລະ ແວງ ໃນລະບອບການປົກຄອງບ້ານເຮົາ ທີ່ປົກຄອງແບບລະບອບຄອມມູຍນິດນັ້ນ ອາດຈະຄວບຄຸມແນວຄິດຂອງຄົນລາວ ແລະນັກວິໄຈຂອງຄົນລາວ, ນອກຈາກນັ້ນເຂົາຍັງໃຫ້ທັດສະນະວ່າ ອາດມີອຳນາດອື່ນໄປຊັກນຳໄດ້, ໃນຄວາມເປັນຈິງ ທັງລະບອບຄອມມູຍນິດ ແລະອຳນາດທາງເບື້ອງເທິງຂອງລາວ ຄົງຈະບໍ່ມີສ່ວນໃນງານວິໄຈຂອງບຸນມີ ເທບສີເມືອງດອກ ເພາະທ່ານເປັນນັກວິຊາການອິສຣະ ແລະບໍ່ມີຕຳແໜ່ງໃດໆ ທີ່ຈະຕ້ອງໃຫ້ທ່ານລະມັດລະວັງ ອີກຢ່າງວຽກງານທາງວັດທະນະທັມ-ສາສນາ ນັ້ນຣັດຖະບານ ແລະບຸກຄົນໃນຣັດຖະບານລາວຈະລະມັດລະວັງທີ່ສຸດ.

- ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຕາມສືກສາເບິ່ງແລ້ວຊາວຝຣັ່ງໜັງຂາວຝ່າຍຕາເວັນຕົກນັ້ນ ພວກເຂົາຈະຖືວ່າຊາດອາຊີ ໃນອະດີດເຂົາຖືວ່າຍັງເປັນປະເທດປ່າເຖື່ອນຢູ່ ໂດຍສະເພາະຊາດລາວເຮົາເອງແລ້ວ ຍັງບໍ່ທັນມີຜູ້ໃດຈະສ້າງຊື່ສຽງດ້ານວິຊາການ ແລະງານວິໄຈອັນໃດເປັນຜົນສຳເຣັດ ສະນັ້ນຄວາມໄວ້ວາງໃຈ ຕໍ່ຜົນສຳເຣັດໃນງານບິໄຈເຊິ່ງເປັນຄົນທ້ອງຖິ່ນເອງນັ້ນ ມັນຈິງໃຫ້ເຂົາມອງໃນລັກສະນະເຊິງລົບໄວ້ກ່ອນເປັນທັມມະດາ, ການທີ່ເຂົາຕັດສິນໃຈເວົ້າຢ່າງນັ້ນ ມັນເປັນພື້ນຖານອັນໜຶ່ງ ທີ່ບົ່ມຊ້ອນທາງປະຫວັດສາດຂອງທ້ອງຖິ່ນ, ເຫັນໄດ້ຈາກການໃຫ້ທັດສະນະຂອງເຂົາທີ່ວ່າ "ມັນເປັນເລື່ອງງ່າຍ ທີ່ຣັດຈະຂໍຮ້ອງໃຫ້ ບຸນມີ ເທບສີເມືອງບໍ່ເວົ້າຄວາມຈິງທັງໝົດໄດ້" ທັດສະນະຂອງ Michel LORRILLARD ກ່າວວ່າຜົນວິໄຈການອ່ານສີລາຈາຣືກຂອງບຸນມີ ເທບມີເມືອງວ່າ ອາດເປັນການຊັກນຳ ແລະການແນະນຳຂອງອຳນາດທາງການເມືອງ,ພວກພວກ ທີ່ແນະນຳ ໃຫ້ອ່ານຜິດພາດຂອງນັກເສດຖະສາດ ບໍານານຜູ້ນີ້ "ສິ່ງໜຶ່ງທີ່ເຂົາບໍ່ເຊື່ອ ເພາະບຸນມີເທບສີເມືອງອາດບໍ່ມີຜົນງານພໍ ແລະບໍ່ມີງານຜົນວຜົນວິໄຈມາກ່ອນ ແຕ່ເຂົາລືມມອງໄປວ່າ ບຸນມີ ເທບສີເມືອງ ເປັນມະຫາ ເປັນນັກຄົ້ນຄວ້າປະຫວັດສາດ.

- ອັນໜຶ່ງ ເຂົາຍັງເຊື່ອວ່າ ຖານະຂອງບຸນມີ ເທບສີເມືອງຍັງບໍ່ມີຄວາມສາມາດພຽງພໍ ທີ່ເຂົາມີໜ້າທີ່ເປັນພຽງນັກເສດຖະສາດ ບຳນານ ທັມມະດາ ອາດບໍ່ມີຄວາມສັກສິດ ແລະເສຣີໃນການຕັດສິນໃຈ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຜູ້ຂຽນອ່ານຄຳເຫັນຂອງເຂົາແລ້ວ ເຊື່ອແນ່ວ່າ Michel LORRILLARD ອາດບໍ່ເຂົ້າເຖິງທາດແທ້ຂອງວັດທະນະທຳທາງພາສາ ແລະອັກສອນຂອງຊາວອາຊີຢ່າງເລິກເຊິ່ງໄດ້ ໂດຍສະເພາະວັດທະນະທັມທາງພາສາ ແລະອັກສອນລາວ, ເພາະເຫັນເຂົາກ່າວເຖິງວ່າປະຫວັດສາດທ້ອງຖິ່ນຍັງຢູ່ໃນຂອບເຊດແຫ່ງພົມແດນ.

- ເທົ່າທີ່ສັງເກດໃນໄລຍະຜ່ານມານັ້ນ ນັກອ່ານສີລາຈາຣືກຂອງຊາວຢູໂຣບ-ອະເມຣິກາມາເມືອງລາວ, ເພື່ອຈະທຳວິໄຈດ້ານອັກສອນ ແລະພາສາ ບູນຮານໃນສີລາຈາຣືກ ເຂົາຕ້ອງເອົານັກອ່ານສີລາຈາຣືກຂອງຄົນທ້ອງຖິ່ນເປັນຜູ້ອ່ານໃຫ້ຢູ່ແລ້ວ ໂດຍສະເພາະອ່ານຈາຣືກທີ່ເປັນອັກສອນ ທັມແລະອັກສອນລາວ, ໃນສະໄໝກ່ອນ ຄົນທີ່ອ່ານຈາຣືກໃຫ້ແກ່ນັກວິໄຈຊາວຢູ່ໂຣບ ກໍໜີບໍ່ພົ້ນ ຄຳ ຈຳປາແກ້ວມະນີ, ໃນສະໄໝປັດຈຸບັນ ນັກອ່ານໜັງສືບູຮານໃຫ້ແກ່ນັກວິໄຈຊາວຕ່າງປະເທດນັ້ນມີຫຼາຍທ່ານ ບໍ່ວ່າຈະເປັນທ່ານມະຫາບຸນຍົກ ແສນສຸນທອນ ອະດີດອາຈານສອນພາສາລາວ ແລະພາສາປາລີ ວິທະຍາໄລສົງ ເມື່ອກະສຽນແລ້ວ ກໍເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານຂອງໂຄງການໃບລານລາວ ໃນທິມງານນັ້ນກໍມີມະຫາຫຼາຍທ່ານ ເຊັ່ນມະຫາບຸນເລີດ ທັມມະຈັກເປັນຕົ້ນ ອີກທ່ານໜຶ່ງກໍແມ່ນມະຫາແກ້ວ ເຊິ່ງເຂົາຜູ້ນີ້ມີຄວາມຊຳນານ ໃນການອ່ານໜັງສືບູຮານ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ຊາວຕ່າງປະເທດ ນັກວິຊາການດ້ານບູຮານຄະດີ ອັກສອນສາດ ຂອງລາວກໍຕ້ອງໄດ້ເພິ່ງເຂົາ ເຂົາເອງຈົບປະຣິນຍາຕີ ແຕ່ມີພື້ນຖານການອ່ານໜັງສືລາວບູຮານ ໃນຄວາມເປັນມະຫາ ແລະການບວດ ບໍ່ເຫິງມານີ້ເຂົາຈົບປະຣິນຍາໂທ ທາງອັກສອນສາດ ດີກຼີ ບໍ່ໄດ້ເຮັດເຂົາມີຄວາມຊຳນານໃນການອ່ານ ເພາະກ່ອນໜ້ານັ້ນ ເຂົາໄດ້ອະນຸປະຣິນຍານັ້ນ ເຂົາໄດ້ເປັນຄົນອ່ານໜັງສືບູຮານ ແລະຈາຣືກບູຮານໃຫ້ນັກວິໄຈຊາວຕ່າງປະເທດ ແລະຊາວລາວມາກ່ອນແລ້ວ ເປັນເວລາ ໒໐ ປີເຂົາເປັນຜູ້ຊຳນານການ ແລະໃຫ້ຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈຂອງ ສຳນັນຄົ້ນຄວ້າປະຫວັດສາດ ແລະວັດທະນະທັມຕາເວັນອອກໄກ ເຊິ່ງມີສຳນັກງານຢູ່ບ້ານນາໄຊ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.

- ການທີ່ຍົກຊື່ມະຫາແກ້ວມາ ກໍເພາະສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ນັກວິໄຈຂອງຕ່າງປະເທດ ຍ່ອມໄດ້ຄຳນຶງ ແລະໃຊ້ຄົນທ້ອງຖິ່ນອ່ານໜັງສືລາວບູຮານ ບໍ່ວ່າຈະເປັນສີລາຈາຣືກໃຫ້ເຂົາ ເພື່ອເປັນບ່ອນອິງ ເມື່ອເຂົາໄດ້ຮັບການອ່ານຈາກເຮົາແລ້ວ ເຂົາຈະໄປຕີຄວາມໝາຍຢ່າງໃດ ຕາມທິດສະດີ ແລະສະຄິບຂອງເຂົາ ອັນເປັນຄວາມຮູ້ເດີມທ່ີເຂົາມີຢູ່, ຜູ້ຂຽນເອງ ກໍເຄີນຖືກສຳພາດຈາກນັກວິໄຈຈາກເມຣິກາມາ ໒-໓ ທ່ານ ທ່ານ ໑ ນັກວິໄຈ ປະຣິນຍາເອກ ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລມີຊື່ຂອງອາເມຣິການທ່ານໜຶ່ງ ທີ່ສຳພາດກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດ ເມື່ອເຂົາຖາມສຳພາດແລ້ວ ເຂົາມັກຈະບໍ່ເອົາຄຳເຮົາທັງໝົດ ແມ່ນກະທັງຈະເປັນຄວາມຈິງກໍຕາມ, ນັກວິໄຈບາງທ່ານກໍຈະໃຫ້ທັດສະນະແນວທາງຂອງເຂົາກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງໃຫ້ຄຳຕອບຂອງເຂົາຕາມທີ່ເຂົາວາງໄວ້ ຫາກເຮົາໃຫ້ທັດສະນະຕ່າງຈາກທີ່ເຂົາຂີດເສັ້ນໄວ້ ເຂົາມັກຈະບໍ່ເອົານຳເຮົາ ຫຼືເອົາກໍບໍ່ອ້າງອີງຈາກເຮົາໃນສ່ວນທີ່ເປັນສາຣັດຖະ, ແລະນັກວິໄຈອິສຣະຈາກຕ່າງປະເທດທົ່ວໄປດຽວນີ້ ເຂົາມັກຈະໃຊ້ໜັງສືສັນຍາກັບເຮົາກ່ອນ ແລະໃຫ້ເຮົາຍອມຮັບສັນຍາວ່າ ຈະມີຈຳນົງອອກຊື່ ແລະບໍ່ອອກຊື່ກໍໄດ້ ແລ້ວກໍມີຂໍ້ຜູກພັນວ່າ ສິ່ງທີ່ທ່ານໃຫ້ສຳພາດໄປນັ້ນ ເຂົາຈະບໍ່ເອົາທັງໝົດ ແຕ່ແລ້ວການທີ່ບໍ່ເອົາທັງໝົດ ຫຼືເປີດໂອກາດໃຫ້ເຮົາສະຫງວນສິດໄດ້ ນັ້ນຖືວ່າເປັນການເອົາ ໝາຍຄວາມວ່າເຂົາຈະບໍ່ເວົ້າຕາມທີ່ເຮົາ ໃຫ້ສຳພາດໄວ້ ແຕ່ເຂົາຈະແຜງໆໆໆ ໃນລັກສະນະທາງພາສາ ໃນຄວາມໝາຍດຽວກັບເຮົາ.

- Michel LORRILLARD ທີ່ໃຫ້ທັດສະນະຕໍ່ການອ່ານສີລາຈາຣືກຂອງບຸນມີ ເທບສີເມືອງວ່າ ບໍ່ມີຜົນ, ເພາະເຂົາສົງໄສວ່າ ອາດມີອຳນາດບາງຢ່າງຊີ້ນຳຜູ້ອ່ານທ່ານນີ້, ຫຼືໃຫ້ທ່ານເວົ້າຕາມສະຄິບ ເຂົາອາດມອງມະຫາບຸນມີວ່າ ເປັນແນວຄິດຊາດນິຍົມ (ເພາະເຂົາໃຊ້ຄຳວ່າ ຄວາມທຸກທໍຣະມານ) ໝາຍວ່າ Michel LORRILLARD ຕີຣາຄາຄົນລາວຕໍ່າເກີນໄປ ເພາະທົນທຸກທໍຣະມານຈາກ ການຄອບງຳ ຂອງຊາວບັນດາຊາດຕ່າງໆຫຼາຍປີ, ໃນນັ້ນເຂົາຍັງບອກອີກວ່າ ເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ທີ່ການຂຽນສີລາຈາຣືກແບບນີ້ ຈະມີກ່ອນສະຕະວັດ ທີ ໑໖ ໄປໄດ້.

- ມາເບິ່ງທັດສະນະຂອງຂ້າພະເຈົ້າຕໍ່ ຫຼັກສີລານີ້ ຄື ຜູ້ຂຽນພົບຄັ້ງທຳອິດທີ່ຖານຂ້າງບັນລັງພຣະວັດວິຊຸນນະລາດ ດ້ານທ່ານ(ເບື້ອງແມ່ນໍ້າຂອງ) ໃນປີ ກາງເດືອນທັນວາ ໑໙໙໙ ກໍເຫັນວ່າມີໂຕເລກຈິງ.

- ມາເບິ່ງທັດສະນະຂອງຂ້າພະເຈົ້າຕໍ່ ຫຼັກສີລານີ້ ຄື ຜູ້ຂຽນພົບຄັ້ງທຳອິດທີ່ຖານຂ້າງບັນລັງພຣະວັດວິຊຸນນະລາດ ດ້ານທ່ານ(ເບື້ອງແມ່ນໍ້າຂອງ) ໃນປີ ກາງເດືອນທັນວາ ໑໙໙໙ ກໍເຫັນວ່າມີໂຕເລກຈິງ.
- ເມື່ອເຫັນທັດສະນະ ແລະຜົນສະຫຼຸບຂອງມະຫາບຸນມີອອກມາໃນປີ ໒໐໐໕ ກໍຍອມຮັບໃນຄວາມຄິດນັ້ນວ່າ ເປັນຕົວເລກຈິງ ເພາະສອດຄ່ອງກັບຄຳອ່ານ ຂອງຜູ້ຂຽນໃນປີ ໑໙໙໙ ແລ້ວ, ເມື່ອເຫັນຄຳອ່ານຂອງທ່ານມະຫາບຸນມີ ເທບສີເມືອງແລ້ວ ກໍຮັບວ່າເປັນຈິງ ແລະຖືກຕ້ອງ ສ່ວນຄຳອ່ານອື່ນໆນັ້ນ ຈະກົງກັນບໍ ? ກໍລໍເບິ່ງຄຳອ່ານຂອງຂ້າພະເຈົ້າລຸ່ມນີ້.
(ເປັນການອ່ານຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງ ກ່ອນທີ່ຈະເຫັນຂອງມະຫາບຸນມີ-ບໍ່ໄດ້ຕີພິມທີ່ໃດມາກ່ອນ ເພາະວ່າ ຂະນະນັ້ນຍັງເປັນນັກສຶກສາຢູ່, ເມື່ອກັບເຖິງເມືອງລາວ ກໍໃຫ້ຄວາມສົນໃຈຫຼັກສີລານີ້ຕລອດ ເມື່ອໄປຫຼວງພຣະບາງ ກໍຈະໃຊ້ເວລາກັບສີລານີ້ຕລອດ)
(ຄຳອ່ານຂອງຂ້າພະເຈົ້າ)

ຫລານ ກວານ
ຕາຍຣອອຫາພ
ຮຽມ ໔ ພີນອງໜີ
ເຂາປາ ຈູລສັງກຣາສ
໕໓໒ ແຕນັນ
ສປາສນໃດໄວ
ແກຕູຢາຮອນ
ໃຈ ກວານ
ຜູນັນເບາເປ
ນຄນຮາຍໄວ
ແກຕູ
(ອ່ານເອົາຄວາມໃນພາສາໃໝ່) "ຫຼານກວານ ຕາຍຮອອ(໑-)ຫາພໍ່ ຮຽມ ໔ ພີ່ນ້ອງໜີ ເຂົ້າປ່າ ຈຸລະສັງກຣາດ ໕໓໒(໒) ແຕ່ນັ້ນ ສະປາສົນໃດໄວ້ ແກ່ຕູຢ່າຮ້ອນ ໃຈກວານ ຜູ້ນັ້ນເບົ່າ(໓)ເປັນຄົນຮ້າຍໄວ້ແກ່ຕູ"

(໑-) ຂ້າພະເຈົ້າອ່ານ ຣອອ(ເຣາະ ຫຼື ເຮາະ) ເຊິ່ງໃນພາສາລາວ ວ່າ "ເຮາະຮ່ອນ" ຄືຊອກຫາ, ຕາມຫາ, ເຊິ່ງກົງກັບກັບ "ເລາະ" ໃນປັດຈຸບັນ, ເຖິງໝາຍເຖິງທ່ຽວໃນປັດຈຸບັນ, ການທີ່ຂ້າພະເຈົ້າ ອ່ານວ່າເຣາະ ເນື່ອງຈາກວ່າ ການຂຽນວ່າ "ຣອ" ໃນ ອັກຂະຣະວິທີລາວບູຮານເຫັນປາກົດມີ ແມ່ນກະ ທັງໃນອັກສອນທັມ ທີ່ວ່າ "ຂໍອ" ຍັງໃສ່ຕີນ "ອ" ຫ້ອຍໄວ້ດ້ວຍ, ໃນອັກຂຣະວິທີ່ອັກສອນລາວ ກໍປາກົດເຫັນ, "ຣ" ເປັນສຽງຍາວ, ແຕ່ "ເຣາະ" ເປັນສຽງ ສັ້ນ, ເມື່ອເຂົາຢາກຂຽນເຣາະ ເຂົາອາດເອົາໂຕ "ອອ" ຊ້ອນກັນແບບທີ່ເຫັນ, ແທນທີ່ຈະໃຊ້ "ເ×າະ" ແບບປັດຈຸບັນ ທັງນີ້ມັນກໍສອນຄ່ອງກັບຄໍາວ່າ "ຮຽມ ໔ ພີ່ນ້ອງ(ເຣາະ)ຫາພໍ່".

(໒-) ທ່ານມະຫາບຸນມີ ເທບສີເມືອງ ອ່ານຕົວເລກສຸດທ້າຍນັ້ນວ່າ ເລກ (໒) ແຕ່ເພິ່ນກໍ ບໍ່ຢືນການຄັກແນ່ ບາງທີອາດເປັນເລກ ໗ ກໍໄດ້, ທັງນີ້ຜູ້ຂຽນວ່າ ກໍຕ້ອງພິສູດກັນໃນຂັນຕໍ່ໄປວ່າເປັນເລກ ໗ ຫຼືເລກ ໒ ເຮົາບໍ່ທັນຍືນການ ລໃຫ້ນັກອ່ານຄົນອື່ນວິເຄາະກັນຕໍ່ໄປ ແຕ່ເຖິງເປັນເລກ ໒ ຫຼືເລກ ໗ ຫຼັກສີລາຈາຣືກຫຼັກນີ້ ກໍບໍ່ໄດ້ໝາຍວ່າມັກບໍ່ເກົ່າແກ່ຢູ່ແລ້ວ.

(໓-)ຄຳທີ່ຂຽນວ່າ "ເບາ" ບາງທ່ານອາດຊິອ່ານວ່າ "ເຂາ" ທີ່ແທ້ເປັນ "ເບາ" ທັງນີ້ ເຮົາພົບຮູບ ໂຕ "ຂ" ຈະແຈ້ງໃນແຖວທີ ໔ ວ່າ "ເຂົ້າປ່າ" ຈະແຈ້ງເຊິ່ງມັນຕ່າງກັບອັກສອນທີ່ຂຽນວ່າ "ເບົາ", ເບົາ ອອກສຽງວ່າ "ເບົ່າ" ແປວ່າ "ບໍ່" ເປັນພາສາຕະກູນລາວເດີມ ມີການເວົ້າໃນປັດຈຸບັນ ໃນບາງຊົນເຜົ່າ ໄຕ-ລາວ ໃນແລະນອກປະເທດ "ເບາ-ເປັນຄຳປະຕິເສດ")

- ເທິງນັ້ນ ເປັນຄຳອ່ານຂອງຜູ້ຂຽນໂດຍກົງທີ່ອ່ານຈາກພາບນີ້, ສະນັ້ນ ໃນຄຳອ່ານນີ້ ເຊິ່ງ Michel LORRILLARD ບອກວ່າ "ບໍ່ມີໂຕເລກຈັກໂຕ ທັງຍັງບອກວ່າ ບໍ່ມີຜົນຫຍັງເລີຍ" ນັ້ນ Michel LORRILLARD ກ່າວຜິດແລ້ວ, ຫາກ Michel LORRILLARD ຈະເໝົາຣວມວ່າ ການອ່ານ ທັງໝົດຂອງມະຫາບຸນມີ ເທບສີເມືອງວ່າບໍ່ມີຜົນຫຍັງໝົດ ຍິ່ງຜິດຫຼາຍກວ່າໄປອີກ.

- ການທີ່ Michel LORRILLARD ວ່າ ໃນສີລາຈາຣືກຫຼັກນີ້ "ບໍ່ມີຕົວເລກປະກົດຕົວຢູ່ນັ້ນ" ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ເຂົາເຂົ້າໃຈຜິດເລີກເຂົາໄປຊັກໃຊ້, ເຫດໃດຜູ້ຂຽນຈຶ່ງກ້າເວົ້າເຊັ່ນນີ້ ເພາະໃນແຖວທີສາມເຮົາພົບກັບເລກ ໔ ແລ້ວເຮົາມາພົບກັບຕົວເລກອີກ ໃນແຖວທີຫ້າ ເຊິ່ງເລກ ໔ ກັບເລກ ໕ ເປັນຄົນລະຕົວເລກ, ແຕ່ເລກນີ້ໃກ້ຄຽງກັນເໝືອນໃນປັດຈຸບັນ ເລກຂອງຊາວອາຊີ ຫຼືເລກຂອງອັກສອນທີ່ມີອິດທິພົນຕໍ່ກັນນັ້ນ ໃນຕະກູນໄຕກະໃດ ແລະບັນດາອັກສອນທີ່ເຊື່ອວ່າມາຈາກ ("ພຣາມີ, ເທວະນາຄຣິນ, ປາລີ-ສັນສະກຣິດ-ມອນ-ຂອມ") ຕົວເລກ ໔-໕ ມັກຈະຄືກັນ ເຊັ່ນເລກຂອງຂະເໝນ ແລະລາວ ແມ່ນກະທັງໃນເລກທັມກໍເຊັ່ນນັ້ນ.

- ມັນປະຕິເສດບໍ່ໄດ້ ເມື່ອເຮົາພົບກັບຄຳວ່າ "ຮຽມ(ເບິ່ງໜັງສືໂຕນີ້ໃນຮູບເທິງ)ພີ່ນ້ອງໜີເຂົ້າປ່າ" ຈະບໍ່ໃຫ້ເຮົາອ່ານເປັນເລກ ໔ ເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ເພາະຮູບປະໂຫຍກມັນບອກ ແລະຮູບອັກສອນເຊັ່ນນັ້ນມັກບໍ່ມີໃນໝວດອັກຂະຣະວິທີຂອງອັກສອນທັງໝົດທີ່ກ່າວມາ ຫາກມັນບໍ່ແມ່ນຮູບຕົວເລກ, ມັນກໍບໍ່ມີຮູບອັກສອນອື່ນມາແທນມັນ, ອັນໜຶ່ງຫາກເປັນຮູບອັກສອນແທ້ ນ້ອຍທີ່ສຸດມັນຈະຢູ່ໂດດດຽວເຊັ່ນນັ້ນ ມັນຕ້ອງມີໜັງສືໂຕອື່ນມາປະກອບ ຈຶ່ງເປັນຮູບຄວາມ, ຫາກເຮົາຫາອັກສອນອື່ນມາແທນບໍ່ໄດ້ ມັນກໍຄືຕົວເລກ ມັນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ທີ່ມັນມີຕົວອັກສອນແລ້ວ ຈະບໍ່ມີຄວາມໝາຍໃດໆ ? ເມື່ອເຮົາເອົາເລກທີ່ພົບໃນແຖວທີ ໓ ໄປແລກັບເລກ ໕(ເບິ່ງໃນຮູບ) ມັນເໝືອນກັນ ພຽງແຕ່ເລກ ໕ ມີຂີດເທິງຫົວ ເພື່ອໃຫ້ຕ່າງກັບເລກ ໔ ສະນັ້ນ ຈຶ່ງອ່ານວ່າ "ຮຽມ ໔ ພີ່ນ້ອງໜີເຂົ້າປ່າ" ກໍແປວ່າ "ຂ້ອຍ, ຂ້າພະເຈົ້າ, ພວກເຮົາ" ເພາະ "ຮຽມ" ເປັນພາສາບູຮານລາວ ແລະຍັງໃຊ້ຢູ່ໃນບາງຊົນເຜົ່າລາວ-ໄຕ, ໃນພາສາວັນນະຄະດີປະເພດສັນທະລັກສະນະ(ກະວີ) ຍັງໃຊ້ຢູ່, "ຮຽມ ໔ ພີ່ນ້ອງໜີເຂົ້າປ່າ" ຄຳນີ້ມັນສົມບູນໃນຕົວມັນເອງໂດຍປະຕິເສດບໍ່ໄດ້.

- ບາດນີ້ມາເບິ່ງເບື້ອງ ເລກ ໕໓໒ ຂ້າພະເຈົ້າກໍເຊື່ອວ່າ ເປັນຫ້າ-ສາມ-ສອງ(໕໓໒) ແລະເຊື່ອວ່າມັນເປັນຕົວເລກແທ້ໆ ບໍ່ມີຄຳອື່ນໃດ ຫຼືອັກສອນໃດໆ ຈະມາແທນຕົວເລກໄດ້ເດັດຂາດ ເພາະຄຳໜ້າໂຕເລກນັ້ນ ໄດ້ຂຽນຄຳວ່າ "ຈຸລະສັງກຣາດ" ໄວ້ຄັກແນ່ ແລະຂຽນແບບສັນສະກຣິດສາດ້ວຍ, ອັນໜຶ່ງວັດທະນະທັມການບອກສັກກຣາດຂອງຄົນຍຸກນັ້ນ ມັກຈະໃຊ້ສັກກຣາດ ຫຼາຍກວ່າການໃຊ້ມະຫາສັກກຣາດ ແລະພຸດທະສັກກຣາດ ຄໍາວ່າ "ຈູລສັກຣາສ"(ຕາມສີລາຈາຣືກປະກົດຕົວຈະແຈ້ງ ພຽງແຕ່ເປັນສຣະ ອູ ອັນນັ້ນຖືວ່າມັນຜິດກັນໄດ້ລະຫວ່າງ ອຸ-ອູ) ເມື່ອຄຳເບື້ອງຕົ້ນບອກວ່າ "ຈຸລະສັງກຣາດ" ອັກສອນທີ່ເຫັນຖັດໄປ ມັນຕ້ອງເປັນຕົວເລກ ຫຼືຫາກບໍ່ໃຊ້ຕົວເລກ ຈະໃຊ້ອັກສອນແທນ ກໍຕ້ອງໃຊ້ອັກສອນທສື່ບອກແທນຈຳນວນ "ຫ້າ-ສາມ-ສອງ"(ຫຼືຕົວເລກໄດ້) ເມື່ອເຮົາເອົາມາທຽບກັບເລກໃນສີລາອື່ນໆ ເຮົາຮູ້ແລ້ວວ່າ ເປັນເລກ ໕, ແຕ່ຕົວທີສອງ ເຮົາເຫັນຮູບຕ້ອງບອກວ່າ ເລກ ໓ ເພາະເປັນຮູບແບບນີ້ ປາກົດໃນອັກສອນມອນ-ຂອມຢູ່ແລ້ວ ສ່ວນອັກສອນຕົວສຸດທ້າຍນີ້ ກໍຕ້ອງບອກວ່າເລກ ໒ ເພາະເລກແບບນີ້ມີໃນບັນດາອັກສອນທັມ, ລາວ, ມອນ, ຂອມ ໃນບາງຍຸກ ທີ່ມັກພົບໃນສີລາຈາຣືກລາວ ຫຼືທັມໃນບຸກຫຼັງສະເໝີ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນເລກຂອງເລກໂຫຣາ, ເລກມອນ, ພະມ້າ, ລື້(ປັດຈຸບັນ) ແລະລ້ານນາ(ປັດຈຸບັນ) ກໍຍັງໃຊ້.

- ເມື່ອສະຣູບແລ້ວ ກໍແມ່ນ ໕໓໒ ຫາກມີຄົນອື່ນຈະຂັດແຍ້ງ ມາບອກວ່ານັ້ນບໍ່ແມ່ນເລກສອງ ມັນແມ່ນເລກ ໗(ກ.ເບິ່ງທີ່ໝາຍໄວ້) ກໍສາມາດເຊື່ອນຳເຂົາໄດ້, ເພາະເລກລາວໃນໄລຍະຫຼັງໆ ເລກ ໗ ຂຽນ ຕົວ "ຕ" ດຶງຫາງຍາວກໍມີ, ແຕ່ຜູ້ຂຽນຍັງເຊື່ອວ່າເລກ ໒ ຕາມມະຫາບຸນມີອ່ານ ແຕ່ຈະບໍ່ເຊື່ອວ່າ ແມ່ນ "ແລຯ ຫຼື ໆ" ດັ່ງທີ່ Michel LORRILLARD ໃຫ້ທັດສະນະໄວ້ເດັດຂາດ ມັນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ທີ່ບອກວ່າ "ຈຸລະສັງກຣາດແລຯ" ເພາະມັນບໍ່ມີຄວາມໝາຍຫຍັງໝົດ ຫາກຄຳນັ້ນເປັນ "ແລຯ" ຜູ້ຈາຣືກສີລາ ຈຳເປັນຫຍັງຊິມາຂຽນວ່າ "ຈູລສັງກຣາສ" ໄວ້ໃຫ້ເບືອງເນື້ອທີ່ ແລະເວລາ ເພາະເຖິງຈາຣືກລົງໄປກໍບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຜົນຫຍັງໝົດ, ອັນໜຶ່ງເຮົາຕ້ອງຄຳນຶງວ່າ ການຂຽນ ຫຼືຈາຣືກໃນສະໄໝບູຮານນັ້ນ ເນື້ອທີ່ຂອງສື່ ແລະເຄື່ອງມືໃນການຈາຣືກນັ້ນມັນມີຄວາມຈຳກັດຫຼາຍ ສະນັ້ນ ການຈາຣືກທຸກໆຕົວ ມັນຕ້ອງມີຄວາມໝາຍ.

- ສະນັ້ນ, Michel LORRILLARD ກ່າວເຖິງນັ້ນ ເປັນການກ່າວໃນທັດສະນະທີ່ບໍ່ຍອມຮັບນັກວິໄຈຄົນທ້ອງຖິ່ນ ເຊິ່ງເຂົາຖືວ່າຊາວອາຊີ ເປັນຊາດ ທີ່ຍັງຫຼ້າຫຼັງ ຖືກຄວບຄຸມຈາກອຳນາດອື່ນ ຄວາມທະນົງຕົວນັ້ນອາດຄວບຄຸມແນວຄິດເຂົາໄດ້.

- ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວນັກວິໄຈ ແລະນັກຄົ້ນຄວ້າຕ່າງປະເທດພາພວກເຮົາຊາວອາຊີຫຼົງທາງມາສະຕະວັດກວ່າແລ້ວ ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດ ຂອງຊາວອາຊີທັງຫຼາຍ ເຮົາຈຶ່ງຫາທາງເປັນຕົວຂອງເຂົາຢ່າງອິດສຣະ.

- ຜູ້ຂຽນບໍ່ໄດ້ເປັນນັກອ່ານສີລາຈາຣືກຫຍັງໝົດ ແລະບໍ່ໄດ້ຮຽນການອ່ານສີລາຈາຣືກດອກ ພຽງແຕ່ຈົບເສດຖະສາດທັມມະດາສາມັນ ແລະບໍ່ໄດ້ຊຳນານ ການວິຊານັ້ນດ້ວຍ ແຕ່ເຄີຍອ່ານໜັງສືບູຮານມາ ທີ່ໄດ້ຮຽນນຳວັດເທົ່ານັ້ນ, ບັງເອີນມາອ່ານສີລາຈາຣືກນີ້ໄດ້ຈຶ່ງສະໜັບສະໜູນແນວ ຄິດທ່ານບຸນມີ ເທບສີເມືອງວ່າທ່ານອ່ານຖືກຕ້ອງ ແລະເຊື່ອແນ່ວ່າມະຫາສີລາບໍ່ມີອຳນາດອື່ນໃດໆມາຄອບງຳແນວຄິດຂອງເຂົາ.

- ເມື່ອເຮົາອ່ານ ຄຳນັ້ນໄດ້ແລ້ວ ກໍເຊື່ອວ່າອັກສອນທີ່ເຫັນເປັນເຊັ່ນນັ້ນເປັນຈິງໆ ການອ່ານນີ້ບໍ່ຜິດຈາກຮູບອັກສອນທີ່ເຫັນ ໃນການສະເກັດມາຈາກ ຮູບເດີມເດັດຂາດ, ແຕ່ວ່າຫຼັກສີລາຈາຣືກນີ້ ມີອາຍຸຍາວນານຕາມຕົວເລກ ທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນສີລາຈາຣືກບໍ່, ອັນນີ້ຕ້ອງໄດ້ພິສູດກັນທາງເຄມີຈຶ່ງຈະຮູ້ໄດ້.

(ເລກຂອງປະເທດຕ່າງໆ ສ່ວນວ່າເລກໂຫຣານັ້ນ ແມ່ນເລກໝໍໂຫນ ຫຼືມໍນັ້ນເອງ, ນັກໂຫຣາສາດ ເວລາຈະດູມໍ ເຂົາຈະໃຊ້ເລກແບບນີ້ ໂຫຣາຈານລາວ ໃນຍຸກ ໑໙໙໐ ກັບໄປກໍໃຊ້ເລກນີ້ ແຕ່ປັດຈຸບັນນີ້ ບໍ່ຮູ້ວ່າມີການເບິ່ງມໍດ້ວຍລະບົບຄິດໄລບໍ ຫຼືວ່່າເບິ່ງແບບຫຼັບຕາເອົາ ເລກໂຫຣານີ້ ມີການໃຊ້ໃນພາກເໜືອລາວ-ໄທຍ໌ ເມື່ອເຂົາຂຽນອັກສອນທັມ)

ສີລາຈາຣືກອັກສອນລາວທີ່ມີອາຍຸເກົ່າແກ່ປາກົດຕົວໃນພາກອີສານຂອງໄທຍ໌ ໄຂຄວາມຈິງສີລາຈາຣືກຂຸນຣາມຄຳແຫງ

2011-08-22T22:51:00.000+07:00

- ຈາຣືກອັກສອນລາວທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດທີ່ພົບແລ້ວໃນວຽງຈັນ ແມ່ນຈາຣືກຫຼັກເສມາຫິນຊົງກົມໝາຍເລກ ທຫຼI/໑໓ ປາກົດປາກົດສັກກຣາດ ເປັນຈຸລສັງກາດ ໓໑໔ ຫາກໄລ່ມາຮອດປີ ຄ.ສ ໒໐໐໘ ນີ້ ຈາຣືກອັກສອນລາວໃນເສມານີ້ມີອາຍຸນານເຖິງ ໑໐໕໖ ປີ.(ວິທີຄິດໄລ່ ຄື ເອົາປີທີ່ປາກົດໃນສີລາຈາຣືກມາລົບໃຫ້ ປິຈຸລະສັງກາດ ໑໓໗໐ ກົງກັບປີ ພ.ສ ໒໕໕໑ ຄ.ສ ໒໐໐໘ ຄື ສັງກາດທີ່ພົບໃນສີລາ ຈາຣືກນີ້ຈາຣືກຂຶ້ນໃນປີ ໑໔໙໕ ຄ.ສ ໙໕໒).

ເບິ່ງວາຣະສານທ່ຽວເມືອງລາວ ສະບັບທີ ໒໖ ກໍລະກົດ-ກັນຍາ ໒໐໐໕

- ຈາຣືກອັກສອນລາວທີ່ອາຍຸເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດທີ່ພົບແລ້ວໃນຫຼວງພຣະບາງ ແມ່ນຈາຣືກອັກສອນລາວທີ່ບັນທຶກໃສ່ສີລາ ຫຼັກທີ ໑ ວັດວິຊຸນນະຣາດ(ດຽວນີ້ໄດ້ຍ້າຍໄປທີ່ພິພິດທະ ພັນພຣະຣາດຊະວັງຫຼວງພຣະບາງແລ້ວ)ສີລາຈາຣືກນີ້ປາກົດສັກກຣາດ ເປັນປີ ຈ.ສ ໕໓໒ ຫາກໄລ່ມາຮອດປີ ຄ.ສ ໒໐໐໘ ນີ້ ພ.ສ ໒໕໕໑ ຈາຣືກອັກສອນລາວໃນສີລານີ້ ມີອາຍຸນານເຖິງ ໘໓໘ ປີ. (ວິທີຄິດໄລ່ ຄື ເອົາປີທີ່ປາກົດໃນສີລາຈາຣືກມາລົບໃຫ້ ປິຈຸລະສັງກາດ ໑໓໗໐ ກົງກັບປີ ພ.ສ ໒໕໕໑ ຄ.ສ ໒໐໐໘ ຈາຣືກນີ້ຈາຣືກຂຶ້ນໃນປີ ພ.ສ ໑໗໑໓ ຄ.ສ ໑໑໗໐).

ເບິ່ງວາຣະສານທ່ຽວເມືອງລາວ ສະບັບທີ ໒໗ ມັງກອນ-ກຸມພາ ໒໐໐໖

- ຈາຣືກອັກສອນລາວທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດທີ່ພົບແລ້ວໃນດິນແດນພາກອີສານ(ຂອງໄທຍ໌) ກໍຄືລາວຝັ່ງຂວາຂອງລາວໃນອະດີດນັ້ນ ຄື ຈາຣືກພຣະທາດຮ້າງບ້ານແຮ່ ສະຖານີອະນາໄມບ້ານແຮ່(ວັດພຣະທາດສີບຸນເຮືອງ)ຕຳບົນແຮ່ ອຳເພີພັງໂຄນ ຈັງຫວັດສາກົນນະຄອນ, ຂໍ້ຄວາມຈຣືກກ່າວເຖິງການອຸທິດທີ່ດິນໃຫ້ແກ່ວັດຂອງພຣະຍາຣະດັບເຈົ້າເມືອງໃນບໍຣິເວນເມືອງເກົ່າໃນສາກົນນະຄອນ.

ການກຳນົດອາຍຸຂອງສີລາຈາຣືກນັ້ນ ອິງຕາມ ນະວະພັນ ພັດທະຣະມູລ, ໂຄງການຖານຂໍ້ມູນຈາຣືກໃນປະເທດໄທຍ໌, ສມສ,. ໒໕໔໙, ເຊິ່ງອ້າງອິງຈາກ ທະວັຊ ປຸນໂຍທົກ, ຈາຣືກພຣະທາດຮ້າງບ້ານແຮ່, ໃນສີລາຈາຣືກສະໄໝໄທຍ໌-ລາວ : ສຶກສາທາງດ້ານອັກສອນວິທະຍາແລະປະວັດສາດອີສານ (ກຸງເທບ:ຄຸນພິນ ອັກສອນກິດ, ໒໕໓໐), ໒໒໕-໒໒໗.

ເນື້ອຄວາມທີ່ຈາຣືກໃນບັນທັກທີ ໔ ຂອງສີລາຈາຣືກ ຣະບຸ ຈ.ສ ໗໑໒ ຄື ພ.ສ ໑໘໙໓ ຄ.ສ ໑໓໕໐ ຈາຣືກນີ້ກົງກັບປີທີ່ພຣະເຈົ້າອູ່ທອງຊົງສະຖາປານາກຸງ ສຣີອາຍຸທະຍາ ແລະກ່ອນພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມຂຶ້ນຄອງຣາດໃນນະຄອນຊຽງທອງ(ນະຄອນຫຼວງພຣະບາງ) ໃນປີ ພ.ສ ໑໘໙໖ ຄ.ສ ໑໓໕໓,ເຊິງ ໓ ປີ. ນັບມາຮອດປີ ໒໐໐໘ ມາອາຍຸຫຼາຍເຖິງ ໖໕໘ ປີ.(ເທົ່າກັບອາຍຸຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ).
ອ້າງອິງຈາກ
http://www4.sac.or.th/jaruk2008/page.php?p=ZGV0YWls&id=1037

ຫາກຈາຣືກທັງສາມແຫຼ່ງນີ້ເປັນຈິງ ເຮົາຈະເຫັນວ່າ ອັກສອນລາວເກົ່າແກ່ກວ່າອັກສອນຣາມຄຳແຫງ ຫຼືອັກສອນໄທຍ໌ ແລະອັກສອນໄທຍ໌ນັ້ນຕ້ອງພັດທະນາການມາຈາກອັກສອນລາວ ເນື່ອງຈາກຈາຣືກອັກສອນຣາມຄຳແຫງ ໃນສີລາຈາຣືກຫຼັກທີ ໑ ຂອງສຸໂຂທັຍນັ້ນ ປາກົດວ່າສ້າງໃນປີມະຫາສັງກາດ ໑໒໐໘ ກົງກັບຈຸລະສັງກາດ ໖໔໕ ຈຸລະສັງກາດ ຫາກຫຼັກຖານນີ້ເປັນຄວາມຈິງ ກໍໝາຍວ່າ ໃນປີ ໒໐໐໘ ນີ້ ສີລາຣືກຣາມຄຳແຫງ ມີອາຍຸໄດ້ ໗໒໕ ປີພໍດີ, ເຊິ່ງຈະທຽບອັກສອນລາວທີ່ພົບໃນແຕ່ລະຫຼັກວ່າມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າອັກສອນຣາມຄຳແຫງແຕ່ລະຫຼັກດັ່ງນີ້ ຄື

໑. ຈາຣືກຫຼັກ ທຫຼI/໑໓ ທີ່ພົບໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າຈາຣືກຣາມຄຳແຫງເຖິງ ໓໓໑ ປີ.
໒. ຈາຣືກຫຼັກທີ ໑ ວັດວິຊຸນທີ່ພົບໃນນະຄອນຫຼວງພຣະບາງ ມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າຈາຣືກຣາມຄຳແຫງເຖິງ ໑໑໓ ປີ.

- ຈາຣືກທີ່ພົບໃນລາວທັງສອງຫຼັກນັ້ນ ເຫັນວ່າມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າສີລາຈາຣືກຣາມຄຳແຫງຢ່າງຂາດຂັ້ນ ຈຶ່ງເປັນໄປບໍ່ໄດ້ທີ່ຄວາມໝາຍ ແລະຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກປະວັດສາດ ອັກສອນໄທຍ໌ ທີ່ໄດ້ໃຫ້ທັດສະນະກ່ຽວກັບອັກສອນລາວ ທັງໃນລາວ ແລະໃນພາກອີສານວ່າ "ພັດທະນາມາຈາກອັກສອນຣາມຄຳແຫງ".

ນອກຈາກຫັຼກຖານຈາຣືກອັກສອນລາວ ໒ ຫຼັກນັ້ນແລ້ວ ທາງໄທຍ໌ຍັງໄດ້ພົບຈາຣືກອັກສອນລາວທີ່ເກົ່າແກ່ ທີ່ດິນແດນພາກອີສານຂອງໄທຍ໌ອີກ, ເຖິງວ່າຈາຣືກນີ້ຈະສ້າງຫຼັງຈາຣືກຣາມຄຳແຫງເຖິງ ໑໓ ປີກໍຕາມ, ແຕ່ວ່າເປັນປີດຽວກັບພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ ຊົງສະຖາປານາກຸງສຣີອະຍຸທະຍາເປັນຣາຊະທານີແຫ່ງສຍາມ, ແລະກໍເປັນປີດຽວກັບພຣະເຈົ້າຟ້າມງຸ່ມມະຫາຣາດ ຂຶ້ນຄອງຣາດໃນນະຄອນຊຽງທອງ ແລະຊົງສະຖາແານາອານາຈັກລ້ານຊ້າງບົນສອງຝາກຝັ່ງແມ່ນຳ້ຂອງ ອັນມີເຂດແດນກວ້າງຂວາງ ດັ່ງປາກົດໃນຫຼັກຖານທາງປະວັດສາດວ່າ "ດິນແດນລາວທາງເໜືອຮອດຜາໄດ ຜາດ່າງ ທາງໃຕ້ຮອດຫຼີ່ຜີ, ທາງຕາເວັນຕົກກຸງສຣິອາຍຸທະຍາ ທາງຕາເວັນອອກສາຍພູຫຼວງແດນແກວເປັນເຂດ".

- ມັນເປັນທີ່ໜ້າສົງໄສວ່າ ເຫດສັນໃດ ອາຍຸທະຍານັ້ນມີອຳນາດຂຶ້ນ ໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ ເຊິ່ງກ່ອນພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພຽງແຕ່ ໓ ປີເທົ່ານັ້ນ ມັນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ເລີຍ ທີ່ອຳນາດຂອງອາຍຸທະຍາ ຈະແຜ່ອິດທິພົນຂ້າມສາຍດົງພຣະຍາພໍ່(ອົງພຣະຍາໄຟ)ມາຍັງດິນອັນເປັນພາກອີສານຂອງໄທຍ໌ດຽວນີ້ໄດ້ພາຍໃນ ໓ ປີ, ຫາກຈະເວົ້າເຖິງອຳນາດທາງການເມືອງ, ການປົກຄອງ ແລະຊົນຊາດຊົນເຜົ່າໃນສະໄໝນັ້ນ ມັນກໍເປັນໄປໄດ້ຍາກເຕັມທີ ເມື່ອຫຼັກຖານທາງອັກສອນທີ່ພົບໃນສາກົນນະຄອນນັ້ນເປັນອັກສອນລາວແລ້ວ ກໍຢັ້ງຢືນໂດຍຫຼັກຖານແລ້ວວ່າ "ສຍາມບໍ່ໄດ້ມີອິດທິພົນເໜືອດິນແດນລ້ານຊ້າງຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງລ້ານຊ້າງເລີຍ" ຫາກພິເຄາະຕາມຄວາມເຫັນຂອງໄທຍ໌ໃນໄລຍະໃໝ່ ກ່ຽວກັບພາກອີສານວ່າ "ສຍາມມີອິດທະພົນໃນພາກອີສານຕໍ່ຈາກຂອມມາກ່ອນລາວ" ມັນກໍເຮັດໃຫ້ເຮົາເຫັນວ່າ "ອັກສອນລາວບໍ່ພຽງແຕ່ບໍ່ໄດ້ຮັບອິດທະທິພົນຈາກສຍາມແຫ່ງອະຍຸທະຍາແລ້ວ ອາຍຸທະຍາຍັງໄດ້ພັດທະນາທາງອັກສອນຈາກລາວລ້ານຊ້າງຢ່າງເຕັມຕົວ ອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ພາສາເອງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກພາສາລາວ", ເພາະເຫັນໄດ້ວ່າ ຫຼັກຖານຈາຣືກອັກສອນທີ່ພົບໃນພຣະທາດຮ້າງບ້ານແຮ່ ເກີດກ່ອນພຣະພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພຽງ ໓ ປີ, ມັນກໍໝາຍວ່າອຳນາດຂອງເຈົ້າຟ້າງ້ຽວ ແລະເຈົ້າຟ້າຄຳຮຽວ ໜ້າຈະມີອິດທິພົນເໜືອອີສານໃນລ່ອງແມ່ນຳ້ສົງຄາມມາກ່ອນແລ້ວສຍາມ ເນື່ອງຈາກອາຍຸທະຍາກ່ອນນັ້ນ ເປັນເມືອງທີ່ບໍ່ທັນມີອຳນາດ ແລະຂຶ້ນກົງຕໍ່ມອນ ແລະຂອມ ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະເຈົ້າງຸ່ມມະຫາຣາດອ້າງຄວາມຊອບທຳ ໃນການທ້ອນໂຮມດິນແດນລາວຝັ່ງຂວາແມ່ນຳ້ຂອງ ເຊິ່ງເຫັນໄດ້ຈະແຈ້ງວ່າ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ບໍ່ໄດ້ສ້າງອິດທິພົນເໜືອອຳນາດສຍາມ ຫາກເປັນພຽງການໂຮມແຜ່ນດິນອັນເປັນຂອງຊົນຊາດລາວເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ເປັນອັນໜຶ່ງເອົາດຽວກັນເທົ່ານັ້ນ ເພື່ອຄວາມຈະແຈ້ງເທົ່າ ຕໍ່ບັນຫານີ້, ພວກເຮົາເຫັນຄຳໃນສຸພຣະອັກສອນຂອງພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ ທີ່ສົ່ງຕອບກັບມາຍັງພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມນັ້ນວ່າ "ເຮົາຫາກແມ່ນອ້າຍນ້ອງກັນມາແຕ່ຂຸນບູຣົມພຸ້ນ ຫາກເຈົ້າເປັນລູກຫຼານຂອງຂຸນບູຣົມຈິງ ເຮົາຢ່າມາຮົບຮາຂ້າຟັນກັນເລີຍ ດິນແດນສ່ວນທີ່ເລີຍດົງສາມເສົ້າ(ດົງພຣະຍາໄຟ)ຈະຣົດພູພຣະຍາພໍ່ ແລະແດນເມືອງນະຄອນໄທ ໃຫ້ເປັນຂອງເຈົ້າ ສ່ວນທີ່ຢູ່ເລີຍດົງພຣະຍາໄຟລົງມາໃຫ້ເປັນຂອງຂ້ອຍ ແລ້ວຈັດສົ່ງໄປຈັດທີ່ຢູ່ທີ່ນອນໃຫ້" (ທອງສືບ ສຸພະມາກ:ອ້າງໃນ ສົມເດັດພຣະສັງຄະຣາດລາວ ໒໕໒໘:໔໓) ຄວາມຈະແຈ້ງໃນສຸພະອັກສອນຂອງພຣະເຈົ້າອູ່ທອງນັ້ນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ອຳນາດຂອງມອນກ່ອນອູ່ທອງກໍດີ, ອຳນາດຂອງສຍາມໃນສມັຍພຣະເຈົ້າອູ່ ທອງ ທີ່ສະຖາປານາອາຍຸທະຍາກ່ອນພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພຽງ ໓ ປີນັ້ນກໍດີ ບໍ່ເກີນເລີຍດົງພຣະຍາໄຟເຂົ້າມາຍັງແມ່ນຳ້ຂອງເລີຍ.

- ມາເບິ່ງເບື້ອງສຸໂຂທັຍ ກັບລ້ານຊ້າງຊຽງທອງ ຈິງຢູ່ຂຸນອິນທະຣາທິດ(ຂຸນບາງກາງທ່າວ)ສະຖາປານາສຸໂຂທັຍຂຶ້ນຫຼາຍປີ ກ່ອນຈະມາເຖິງສະໄໝຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງ ອັນເປັນບຸດຊາຍ ທີ່ສືບຕໍ່ຣາດບັນລັງໃນສຸໂຂໄທຍ໌ຕໍ່ມາ ແຕ່ວ່າຄວາມຊັດເຈນເຣື່ອງອຳນາດທາງການເມືອງຂອງຂຸນອິນທະຣາທິດນັ້ນ ຄົງບໍ່ມີຫຼາຍກວ່າພຣະຍາລັງທິຣາດ ແລະພຣາຍາສຸວັນນະຄຳນະຄຳຜົງ ທີ່ຄອງນະຄອນຊຽງດົງຊຽງທອງຮ່ວມຍຸກກັນປະວັດສາດສຸໂຂທັຍນັ້ນ ບົດບາດທີ່ປາກົດໃນສີລາຈາຣືກຂອງຣາມຄຳແຫງນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກ່ຽວກັບຂຸນອິນທຣາທິດຫຼາຍ ເທົ່າອຳນາດຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງເລີຍ, ກ່ຽວກັບດ້ານອັກສອນ ເຖິງວ່າອຳນາດທາງການເມືອງ ຂອງຣາມຄຳແຫງ ທີ່ປາກົດໃນສີລາຈາຣືກ ຈະເນັ້ນຄວາມສຳຄັນວ່າກວ້າງໄປຮອດເມືອງຊວາ...ວຽງຈັນວຽງຄຳກໍຕາມ ອັນນັ້ນບໍ່ໄດ້ໝາຍວ່າ ລ້ານຊ້າງຊຽງດົງຊຽງທອງ ແລະວຽງຈັນ ວຽງຄຳ ຈະມີອຳນາດນ້ອຍໄປກວ່າສຸໂຂທັຍ, ສິ່ງທີ່ເປັນໜ້າສັງເກດກ່ຽວກັບອັກສອນລາວ ວ່າໄດ້ຮັບອິດທິພົນມາກຈາກສຸໂຂທັຍນັ້ນ ຫຼັກຖານໃນສີລາຈາຣືກ ທີ່ພົບໃນວຽງຈັນຫຼັກ ທຫຼI/໑໓ ແລະສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນຫຼັກທີ ໑ ກໍເປັນເຄື່ອງພິສູດແລ້ວວ່າ ອັກສອນລາວເກີດກ່ອນອັກສອນສຸໂຂທັຍຫຼາຍກວ່າຕັ້ງເປັນ ໓໓໑ ປີ, ໂດຍສະເພາະຫຼັກອັກສອນລາວຫຼັກ ທີ ໑ ວັດວິຊຸນ ກໍມີຮູບແບບພັດທະນາການສົມບູນ ແລະຄວາມແຕກຕ່າງຈາກອັກສອນຣາມຄຳແຫງຈະແຈ້ງກວ່າ ທັງມີຄວາມໄກ້ຄຽງອັກສອນລາວໃນໄລຍະຫຼັງໆ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ເຫັນວ່າອັກສອນລາວມີຄວາມຈະແຈ້ງ ໃນເຣື່ອງຮູບການຂອງພັດທະນາການອັກສອນ ແລະຄວາມ ເກົ່າຂອງສີລາ ແລະການສ້າງສີລາ ຖ້າທຽບໃສ່ອັກສອນຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງແລ້ວ ຍັງມີຄວາມໄກຄວາມຈິງ ເມື່ອທຽບກັບອັກສອນໄທຍ໌ ແລະລາວໃນປັດຈຸບັນ ແຕ່ເມື່ອມາເບິ່ງຕົວສີລາເອງກັບທັນສະໄໝກວ່າ ເຮັດໃຫ້ສີລາຈາຣືກ ກັບໂຕອັກສອນຂັດແຍ້ງໃນຕົວມັນເອງ, ນອກຈາກນັ້ນເນື້ອຄວາມໃນສີລາຈາລືກຣາມຄຳແຫງ ຍັງສະແດງຄວາມເດັ່ນໃນເຣື່ອງຂອງການປະຕິເສດອັກສອນລາວ ທີ່ປາກົດຕົວກ່ອນນັ້ນຢ່າງຈົງໃຈ ດັ່ງຄຳປາກົດໃນສີລາຈາຣືກດ້ານທີ ໔ ແຖວທີ ໘-໑໑ ວ່າ " ເມື່ອກ່ອນ ລາຍສືໄທນີ້ບໍ່ມີ ໑໒ໜ໕ ສກ ປີມະແມພໍ່ຂຸນຣາມຄຳແຫງ ຫາໄຄຣ່ໃຈໃນໃຈ ແລໃສ່ລາຍສືໄທນີ້ ລາຍສືໄທຈຶ່ງມີ ເພື່ອຂຸນຜູ້ນັ້ນໃສ່ໄວ້..." ຂໍ້ຄວາມນີ້ ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຈາຣືກຣາຄຳແຫງ ບໍ່ໄດ້ຮູ້ວ່າອັກສອນລາວທີ່ປາກົດຕົວໃນພາກພື້ນດຽວກັນນີ້ມີມາກ່ອນເລີຍ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂຸນຣາມຄຳແຫງ ປະຕິເສດຄວາມຈິງນັ້ນ, ທັງໆທີ່ອັກສອນ ລາວນັ້ນ ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວໃນພູມີພາກນີ້ ໂດຍສະເພາະໃນຊຸມຊົນຊາວລາວຫຼາຍຫົວເມືອງ, ສິ່ງທີ່ສະໜັບສະໜູນທັດສະນະນີ້ ອັກສອນລາວທີ່ພົບໃນສະກົນນະຄອນນັ້ນ ເປັນຕົວຢັ້ງຢືນໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຊັດເຈນໃນຄຳທີ່ປາກົດໃນສີລາຈາຣືກຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງນັ້ນ ມັນໄດ້ຄຳ້ປະກັນຄວາມຖືກຕ້ອງຫຼາຍນ້ອຍພຽງໃດ ໃນບັນຫານີ້ ທີ່ວ່າກ່ອນໜ້າອັກສອນຣາມຄຳແຫງນັ້ນອັກສອນໄທ ເຊິ່ງເປັນວົງສະກຸນດຽວກັບລາວບໍໍ່ນັ້ນບໍ່ມີ ຈຶ່ງຢູ່ສີລາຈາຣືກບ້ານແຮ່ ສາກົນນະຄອນຈະເກີດຂຶ້ນຫຼັງສີລາຈາຣືກຣາມ ຄຳແຫງຕັ້ງ ໑໓ ປີ, ແຕ່ເຫດສັນໃດສີລາຈາຣືກຂອງຣາມຄຳແຫງກັບສີລາຈາຣືກບ້ານແຮ່ ຈຶ່ງມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນເຖິງປານນີ້ ທັງໆທີ່ເຂົ້າໃຈວ່າ "ອັກສອນລາວພັດທະນາມາຈາກອັກສອນຂຸນຣາມຄຳແຫງ" ອິງຕາມໄລຍະເວລາແລ້ວ ວິວັດທະນາການປ່ຽນແປງໃນລັກສະນະການສຶບທອດນັ້ນ ອັກສອນລາວໃນບ້ານແຮ່ ສາກົນນະຄອນ ມັນບໍ່ຄວນທີ່ຈະພັດທະນາໃຫ້ສົມບູນ ຫຼືຈາກຕົວອັກສອນຣາມຄຳແຫງໄວເຖິງປານນີ້ ເວັ້ນເສັຍແຕ່ການພັດທນານັ້ນ ຫາກເກີດຈາກຄວາມຈົງໃຈໃຫ້ມັນ ແຕກຕ່າງ ແຕ່ມັນຈະເປັນໄປໄດ້ຈັ່ງໃດ ? ໃນເມື່ອອັກສອນລາວທີ່ພົບວ່າມີອາຍຸເກົ່າກວ່າທັງສອງ ຫຼັກທີ່ພົບນັ້ນມີອາຍຸຫ່າງກັນຕັ້ງ ໓໓໑ ປີ ແລະ ໑໑໓ ປີ ພັດມີຄວາມໃກ້ຄຽງກັບອັກສອນບ້ານນາແຮ່ຂ້າມຍຸກຂອງຣາມຄຳແຫງໄປໄດ້ ແລະເມື່ອເອົາອັກສອນບ້ານນາແຮ່ມາສົມທຽບກັບອັກສອນລາວໄລຍະຫຼັງໆ ທີ່ພົບກັນທົ່ວໄປທັງໃນລາວ ແລະອີສານກັບມີຄວາມຄ້າຍກັນບໍ່ຜິດຜ້ຽນ, ສິ່ງໜຶ່ງສິ່ງດຽວທີ່ແຕກຕ່າງໂດຍຈັດເຈນ ຄືເປັນສີລາຫຼັກດຽວໃນຍຸກດຽວກັນ ທີ່ໃຊ້ມະຫາສັງກາດ ແທນຈຸນລະສັງກາດ ອັນນີ້ມັນແມ່ນຄວາມແຕກຕ່າງ ທີ່ນອກເໜືອວັດທະນະທັມໃນຍຸກດຽງກັນ.

- ມາເບິ່ງດ້ານອັກສອນຂະເໝນ ແລະອັກສອນຂອມ ກັບອັກສອນລາວທັງ ໓ ຫຼັກທີ່ອ້າງເຖິງນັ້ນ ກ່າວໂດຍຈະແຈ້ງວ່າ ບໍ່ມີອັກສອນໃດຂອງອັກສອນລາວໃນຍຸກ ນີ້ເໝືອນກັບອັກສອນຂະເໝນເລີຍ, ມາເບິ່ງເບຶ້ອງອິດທິພົນຂອງຂອມໃນພູມີພາກນີ້ ກໍເຫັນໄດ້ຈະແຈ້ງວ່າໃນລະຫວ່າງພຸດທະສະຕະວັດທີ ໑໘ ກັບໄປນັ້ນຂອມເຮືອງ ອຳນາດໃນພູມີພາກນີ້ ແຕ່ເຫດສັນໃດ ອັກສອນທີ່ບ້ານແຮ່ ສາກົນນະຄອນຈຶ່ງບໍ່ມີ ອັກສອນຂະເໝນຜະສົມຢູ່ດ້ວຍ ແມ່ນກະທັງພາສາຂະເໝນ ຫຼືພາສາຂອມເອງ ກໍບໍ່ໄດ້ປະປົນໃນສີລາຈາຣືກນັ້ນຫຼາຍເລີຍ ອັນນີ້ມັນສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ອຳນາດທາງວັດທະນະທັມທາງພາສາ ແລະອັກສອນຂອມ ບໍ່ໄດ້ມີອິດທີພົນຕໍ່ວັດທະນະທາງພາສາ ແລະອັກສອນລາວໃນແຫຼ່ງຊຸມຊົນລາວໃນສາກົນນະຄອນ ແລະເມືອງອື່ນໆໃນພູມີພາກດຽວກັນເລີຍ, ອັນນີ້ຍັງບໍ່ທັນເວົ້າເຖິງ ຫຼັກຖານໃນສີລາຈາຣືກ ວຽງຈັນ ແລະຫຼວງພຣະບາງ ໒ ຫຼັກນັ້ນ, ທີ່ກຳເນີດໃນຍຸກຂອງຂອມເຮືອງອຳນາດສຸດຂີດໃນຍຸກນີ້ ກໍຍັງບໍ່ປາກົດເຫັນພາສາ ແລະອັກສອນຂອມເຂົ້າມີອິດທະພົນປະປົນຢູ່ ແມ່ນແຕ່ນ້ອຍດຽວ, ເຊິ່ງມັນກໍຕ່າງຈາກອັກສອນຣາມຄຳແຫງໂດຍສິ້ນເຊີງ ທີ່ມີຮູບແບບອັກສອນຂອມ ເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງເຫັນໄດ້ຈະແຈ້ງ ມັນເປັນສິ່ງທີ່ທຳໃຫ້ສົງໄສ ໃນອຳນາດຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງເອງ, ແນວຄວາມຄິດຂອງຣາມຄຳແຫງ ກັບທັງຕົວຣາມຄຳແຫງເອງແທ້ໆນັ້ນ ເປັນໄທລາວ ຫຼືເປັນຂອມກັນແທ້.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຫຼັກຖານທັງໝົດ ບໍ່ວ່າແຕ່ສີລາຈາຣືກຂອງຣາມຄຳແຫງ ແລະສີລາຈາຣືກອັກສອນລາວທັງ ໓ ຫຼັກທີ່ພົບວ່າມີອາຍຸເກົ່ານີ້ ລ້ວນແຕ່ຊົງຄຸນຄ່າງທາງດ້ານປະ ວັດສາດ ວັນນະຄະດີ ຊົນຊາດຊົນເຜົ່າ ແລະວັດທະນະທັມອື່ນໆ ຈະແຈ້ງ, ຄວນແກ່ການສຶກສາໃຫ້ກວ້າງຂວາງ ເພື່ອເປີດໂລກະທັດກ່ຽວກັບຊົນຊາດລາວ ແລະປະວັດສາດລາວ ກ່ອນປະວັດສາດໃດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະຊັດເຈນຂຶ້ນຕໍ່ໄປ, ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນສຶກສາເປັນຫຍັງອັກສອນລາວ ກັບອັກສອນໄທຍ໌ທີ່ມີຄວາມເໝືອນກັນໃນປັດຈຸບັນ ແຕ່ຕົ້ນສະບັບການພັດທະນາພັດຕ່າງກັນໂດຍສິ້ນເຊີງເຊັ່ນນີ້ ອັນນີ້ເປັນໄປໄດ້ບໍ່ວ່າ ອັກສອນລາວກັບອັກສອນໄທຍ໌ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ມີຄວາມຈົງໃຈພັດທະນາໃຫ້ຕ່າງກັນ ເຊິ່ງບໍ່ແມ່ນມັນຕ່າງກັນໂດຍຂະບວນວິວັດແຫ່ງທຳມະຊາດ ທີ່ມັນຄວນຈະເປັນ
---------------

ເບິ່ງອັກສອນຣາມຄຳແຫງ ກັບອັກສອນລາວບ້ານແຮ່ ໃນສາກົນນະຄອນ ທີ່ຮ່ວມສະໄໝກັນກັບມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ

ສີລາຈາຣືກຣາມຄຳແຫງ ໃຫ້ສັງເກດຮູບອັກສອນ, ສັງເກດລັກສະນະການຈາຣືກອັກສອນ ແລະແທ່ນສີລາ ທີ່ມີຄວາມທັນສະໄໝກວ່າ ແຕກຕ່າງກວ່າ ສີລາຈາຣືກອັກສອນລາວໃນຍຸກດຽວກັນ

ສີລາຈາຣືກອັກສອນລາວ ບ້ານແຮ່ ສາກົນນະຄອນ ມີອາຍຸຫ່າງຈາກສີລາຈາຣືກຂຸນຣາມຄຳແຫງພຽງ ໑໓ ປີ ແຕ່ກັບເຫັນຮູບສີລາຕ່າງກັນ ທັງຮູບສີລາຈາຣືກ ການສະຫຼັກອັກສອນ ແລະຮູບອັກສອນ ທີ່ສຳຄັນຮູບອັກສອນໃນສີລາຈາຣືກນີ້ ມີຄວາມຄ້າຍກັບອັກສອນທີ່ວຽງຈັນ ແລະຫຼວງພຣະບາງ ທີ່ມີອາຍຸຫ່າງກັນຕັ້ງແຕ່ ໑໒໓-໓໓໓ ປີ

ຫຼືຈະສ້າງນັກວິຊາການມາເພື່ອປິດບັງຄວາມຈິງ ?

2011-08-22T05:35:00.014+07:00

- ທ່ານສາສຕຣາຈານສີສັກ ວັລລິໂພດົມ ເປັນວິຊາການ ທີ່ລືຊື່ຂອງໄທຍ໌ ໄດ້ພົບບົດຂຽນຂອງທ່ານມະຫາບຸນມີ ເທບສີເມືອງ ທີ່ໄດ້ຂຽນບົດຄວາມກ່ຽວກັບການອ່ານ ຂໍ້ຄວາມໃນສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ເມື່ອປີ ໒໐໐໑-໒໐໐໒ ພຸ້ນ ແລະໄດ້ນຳມາລົງຕີພິມໃນວາລະສານທ່ຽວເມືອງລາວ ຄໍຣັມມໍຣະດົກລາວ (ເຊິ່ງຫົງເທີນ ຂຸນພິທັກ ເປັນບັນນາທິການຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ), ທ່ານສາສຕຣາຈານສີສັກໄດ່ອ່ານບົດຄວາມນັ້ນແລ້ວເທິງເຄື່ອງບິນ ກໍໄດ້ໃຫ້ຄວາມສົນໃຈ ແລ້ວກໍຂຽນບົດຄວາມລົງໃນໜັງສືພິມ ແລະວາລະສານທາງເມືອງໄທຍ໌ ເຮັດໃຫ້ໝູ່ນັກວິຊາການຄົນໄທຍ໌ ຕ້ອງຮ້ອນຮົນອົນທະການ ເຕັ້ນແຮ້ງເຕັ້ນກາໃຫ້ຄວາມສົນໃຈ ບໍ່ແມ່ນຂອງຢອກ ບໍ່ເວັ້ນແມ່ນກະທັງບຸກຄົນທັມມະດາສາມັນ(ອັນນີ້ຜູ້ຂຽນໄດ້ພົບເອງ ເມື່ອກັບໄປທ່ຽວເມືອງບາງກອກ ທ້າຍປີ ໒໐໐໖ ຄົນທົ່ວໄປທີ່ພົບໄດ້ເວົ້າເຖິງສີລາຈາຣືກລາວຕ່າງໆນານາ ເຊື່ອວ່າຄົນໄທຍ໌ໃຫ້ຄວາມສົນໃຈຕໍ່ບັນຫານີ້ຢ່າງເອົາຈິງເອົາຈັງ) ໃນຂະນະດຽວກັນບັນດານັກເວບທັງຫຼາຍ ຂອງໄທຍ໌ກໍເອົາບັນຫາດັ່ງກ່າວມາສົນທະນາກັນ ດັງສະໜັ່ນຫວັນໄຫວເຊັ່ນກັນລະຫວ່າງປີ ໒໐໐໕.

- ບົດຄວາມຂອງທ່ານສາສຕຣາຈານສີສັກ ວັລລິໂພດົມ ໄດ້ນຳເອົາໄປລົງຄັ້ງແຮກໃນໜັງສືພິມມະຕິຊົນ ເຊິ່ງຂຶ້ນຕົ້ນດ້ວຍຄຳວ່າ "คนไทยเกือบหมดประเทศเชื่อตำราว่า อักษรไทยเป็นอักษรที่พ่อขุนรามคำแหงประดิษฐ์ขึ้นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ.1826 หรือ 722 ปีมาแล้ว รัฐบาลไทยจัดงานฉลองทั่วประเทศเมื่อ พ.ศ.2526 ครบรอบ 700 ปี "ลายสือไทย" ของพ่อขุนฯ แล้วยังจัดงานฉลองใหญ่ เมื่อองค์กร UNESCO ยกย่องเป็นมรดกโลกทางปัญญา เมื่อ พ.ศ.2547
ประวัติศาสตร์อักษรไทยบอกไว้ชัดเจนนานแล้วว่าลาวรับอักษรพ่อขุนรามคำแหงไปใช้งานหนังสือสมัยหลังๆ
แต่แล้วลาวเพิ่งค้นพบจารึกอักษรลาว ระบุศักราช พ.ศ.1713 หรือ 835 ปีมาแล้ว มีอายุเก่ากว่าอักษรไทยของพ่อขุนฯ ราว 113 ปี ถ้าเป็นจริงตามนี้ย่อมหมายความว่าอักษรลาวเก่ากว่าอักษรไทยราว 113 ปี และอักษรไทยได้จากอักษรลาว ?"

- ຍ້ອນຄຳວ່າ "ສີລາຈາຣືກລາວເກົ່າກວ່າສີລາຈາຣືກຣາມຄຳແຫງ ຕັ້ງ ໑໑໓ ປີນີ້ເອງ" ນີ້ເອງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ນັກວິຊາການໄທຍ໌ທັງຫຼາຍ ອອກມາວິພາກ ວິຈານກັນຕ່າງໆນານາ, ບາງທ່ານກໍໃຫ້ທັດສະນະທາງສ້າງສັນ, ບາງທ່ານກໍໃຫ້ທັດສະນະໄປໃນລັກສະນະບໍ່ແມ່ນນັກວິຊາການມືອາຊີບ, ບາງທ່ານກໍອອກມາໃຫ້ ທັດສະນະແບບຊາດນິຍົມຫົວຊົນຝາ, ບາງທ່ານກໍໃຫ້ທັດສະນເປັນກາງແບບນັກວິຊາການທົ່ວໄປ, ມີການສົນທະນາກັນຂະໜານໃຫຍ່ ຕໍ່ບັນຫາດັ່ງກ່າວ ເພາະທ່ານສາສຕຣາຈານສີສັກ ວັລລິໂພດົມ ກໍເວົ້າຄັກເວົ້າແນ່ວ່າ "ອັກສອນລາວມີອາຍຸເກົ່າກວ່າໜັງສືພໍ່ຂຸນຣາມ ຕັ້ງ ໑໑໓ ປີ" ເວົ້າຕາມອາຍຸທີ່ລົບໄດ້ (ເມື່ອປີ ໒໐໐໕) ແຖມຍັງຖິ້ມທ້າຍໃນປະໂຫຍກນັ້ນວ່າ "ອັກສອນໄທຍ໌ໄດ້ຈາກອັກສອນລາວ", ທາງໄທຍ໌ກໍເຊື່ອວ່າ ອັກສອນຣາມຄຳແຫງ ເປັນຂອຈິງ ແລະເກົ່າຈິງ, ທັງຍັງໄດ້ເວົ້າຢ່າງເຕັມສົບເຕັມປາກ ມານານແລ້ວວ່າ "ອັກສອນລາວໄດ້ແບບຈາກ ອັກສອນຮາມຄຳແຫງ-ພຣະຍາລິໄທ" ໄດ້ຂຽນປະຫວັດອັກສອນສາດ ທັງປະຫວັດສາດຂອງຊາດສອນລູກສອນຫຼານໄທຍ໌ໃຫ້ເຊື່ອຢ່າງນັ້ນ ທົ່ວທັງປະເທດ ມາເກືອບສະຕະວັດ, ແລ້ວວັນດີຄືນດີ ກັບມາບອກວ່າ "ອັກສອນຣາມຄຳແຫງເນ້ອຍກົ່າກວ່າ ອັກສອນລາວ" ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ບໍ່ເຫິງກໍມີນັກສຶກສາປັນຍາຊົນໄທຍເອງ ມາບອກວ່າ "ຫຼັກສີລາຈາຣືກຣາມຄຳ ແຫງບໍ່ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝຣາມຄຳແຫງ ເຮັດໃຫ້ເຂົາຖົກຖຽງກັນຂະໜານໃຫຍ່ມາຫຼາຍຄັ້ງແລ້ວ" ເລື່ອງເຊັ່ນນີ້ ຊິໃຫ້ນັກວິຊາການຂອງໄທຍ໌ມອງດູດາຍໄດ້ຈັ່ງໃດ ? ມັນເປັນຕາໜ້າສັງເວດ ເຂົາຢູ່ເໝືອນກັນ.

- ສະນັ້ນ, ມັນຈຶ່ງບໍ່ເປັນເລື່ອງແປກ ທີ່ມີນັກວິຊາາການຈາກກົມສິລະປະກອນອອກມາໂຕ້ ຕາມຂ່າວ ເຊິງໜັງສືພິມມະຕະຊົນ ໄດ້ອອກໃນເດືອນ ພະຈິກ ໒໐໐໕ ວ່າ "ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากรชี้ศิลาจารึกของไทยเก่าแก่กว่าของลาวแน่นอน ระบุหากคนไทยคิดว่าของลาวเก่าแก่กว่าแสดงว่าโง่ ไม่ฉลาด อ่านศิลาจารึกไม่เป็น ส่วนจะเป็นของปลอมหรือแท้ต้องดูหลักศิลาก่อน ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากรเชื่อว่าศิลาจารึกของประเทศไทยมีอายุเก่าแก่กว่าหลัก ศิลาจารึกที่พบในประเทศลาว ทั้งระบุว่าหากคนไทยคิดว่าของประเทศลาวเก่ากว่าแสดงว่าคนนั้นโง่ไม่ฉลาด อ่านศิลาจารึกไม่เป็น ส่วนจะเป็นของจริงหรือปลอมต้องขอดูก่อนจึงจะระบุได้".

-ເມື່ອມອງເບິ່ງຄຳເວົ້າຂອງນັກວິຊາການ ທີ່ຮຽກວ່າລະດັບຜູ້ຊ່ຽວຊານ ຈາກກົມສີລະປະກອນຂອງໄທຍ໌ເວົ້າແລ້ວ ເໝືອນກັບວ່າ ຄຳເວົ້ານັ້ນບໍ່ໄດ້ ເວົ້າອອກມາຈາກວິຊາການ ທີ່ໄດ້ຝືກມາຈົນຊ່ຽວຊານເລີຍ ເປັນຄຳເວົ້າຂອງນັກເລງຂ້າງຂະໜົນ ທີ່ອ້າງຕົນວ່າ ມີອຳນາດບາດໃຫຍ່ ເຊັ່ນຄຳວ່າ "หากคนไทยคิดว่าของลาวเก่าแก่กว่าแสดงว่าโง่ ไม่ฉลาด อ่านศิลาจารึกไม่เป็น ส่วนจะเป็นของปลอมหรือแท้ต้องดูหลักศิลาก่อน ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากรเชื่อว่าศิลาจารึกของประเทศไทยมีอายุเก่าแก่กว่าหลัก ศิลาจารึกที่พบในประเทศลาว ทั้งระบุว่าหากคนไทยคิดว่าของประเทศลาวเก่ากว่าแสดงว่าคนนั้นโง่ไม่ฉลาด อ่านศิลาจารึกไม่เป็น ส่วนจะเป็นของจริงหรือปลอมต้องขอดูก่อนจึงจะระบุได้" ນັ້ນໂດຍເຈຕຕະນາ ຄືເຂົາຕອບໂຕ້ທ່ານສາສຕຣາຈານສີສັກ ນັກວິຊາການທີ່ລືຊື່ ແບບບໍ່ໄວ້ໜ້າກັນ, ພຽງເພື່ອປົກປ້ອງວ່າ ສິ່ງນີ້ເກົ່າກວ່າ ຫຼືໃໝ່ກວ່າເທົ່ານັ້ນ, ເຮັດໃຫ້ຈັນຈັນຍາບັນຂອງວະຊາຊີຍ ໃນຖານະຜູ້ຊ່ຽວນ ຫຼືນັກວິຊາການຫາຍໄປໃສໝົດແລ້ວ, ທີ່ວ່າ "ໂງ່" ກັບ "ບໍ່ສະຫຼາດ" ນັ້ນເປັນຄຳເວົ້າຂອງຄົນປະເພດໃດ ?, ແລ້ວຄຳວ່າ "ອ່ານສີລາຈາຣືກບໍ່ເປັນ" ຄຳເວົ້າຄຳນີ້ມັນສວນທາງກັບຄຳວ່າ "ໂງ່" ແລະ "ບໍ່ສະຫຼາດ" ທີ່ເວົ້າອອກມາ, ຫຼືວິຊາການຕ່າງໆ ມັນເກີດຂຶ້ນມາເພາະຄວາມຮ້ອນຮົນທີ່ບັນພະບູຣຸດໄທຍ໌ປູກຝັງສ້າງໄວ້ແລ້ວຜິດພາດແລ້ວ ຈະປ່ອຍໃຫ້ຜິດ ພາດຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ແລ້ວພື້ນຖານທີ່ບັນພະບູຣຸດໄທຍ໌ສ້າງມາຫຼາຍຮ້ອຍປີ ຈົນກາຍເປັນຊາດນິຍົມທີ່ບໍ່ສາມາດຍອມຮັບກັບຄວາມຈິງໄດ້ ແລ້ວການທີ່ອອກມາໃຫ້ທັດສະນະເຊັ່ນນີ້ ເຂົາເອງໄດ້ເຫັນສີລາຈາຣືກ ວັດວິຊຸນແລ້ວຫຼືຍັງ ແນ່ນອນຍັງບໍ່ທັນເຫັນເດັດຂາດ ເພາະເຂົາອອກມາຕອບໂຕ້ບົດຂຽນຂອງ ສາສຕຣາຈານສີສັກ ໃນເວລາອັນໃກ້ຄຽງເທົ່ານັ້ນ, ແລະເຂົາກໍບອກໄວ້ແລ້ວວ່າ "ເວັ້ນແຕ່ໄດ້ເຫັນຂອງຈິງ" ຈຶ່ງຈະຍອມຮັບ ຫາກແຕ່ວ່າທັດສະນະທີ່ສະແດງແບບຊາດນິຍົມແບບນັ້ນ ຄືເສັ້ນທາງທີ່ບໍ່ເຫັນຄວາມຈິງແນ່ນອນ.

- ຜູ້ຊ່ຽວຊານທ່ານໜຶ່ງ ຈາກຈຸລາລົງກອນ ມະຫາວິທະຍາໄລ ໃຫ້ຄວາມເຫັນໃນທາງສາຍກາງວ່າ "แต่ต้องเห็นวัตถุตัวจริงก่อนจะยืนยัน" ທ່ານນີ້ ກໍໃຫ້ທັດສະນະທີ່ພໍຟັງ ແລະເປັນໄປໃນແນວຄິດ ແນວທາງຂອງນັກວິຊາການທົ່ວໄປອ້າງ ຄືຈະຮັບຮອງຫຍັງ ກໍຕ້ອງໄດ້ເຫັນ ຄວາມຈິງກ່ອນ.

- ຄວາມເຫັນຂອງ น.ส.ก่องแก้ว วีระประจักษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านอักษรโบราณ กรมศิลปากร ให้สัมภาษณ์วันที่ 6 ธันวาคม ว่า ตนคิดว่าศิลาจารึกของประเทศไทยมีอายุเก่ากว่าศิลาจารึกของประเทศลาว และไม่มีประเทศใดๆ มีศิลาจารึกเก่าแก่กว่าประเทศไทย "คนไทยนั้นจะคิดว่าของประเทศลาวนั้นเก่ากว่า แสดงว่าคนนั้นโง่ไม่ฉลาด เพราะอ่านศิลาจารึกไม่เป็น จะต้องอ่านศิลาจารึกเป็นจึงจะรู้ ดิฉันเห็นว่าศิลาจารึกของประเทศลาวมีความใหม่กว่าศิลาจารึกของประเทศไทย แต่จะบอกว่าศิลาจารึกของประเทศลาวเป็นของจริงหรือของปลอมคงจะต้องเห็นตัว ศิลาจารึกของจริงจึงจะบอกได้" ເປັນຄຳເວົ້າຂອງຜູ້ດຽວກັນ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຍົກມາເວົ້າແລ້ວໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ເຊິ່ງ ລາຍລາຍອຽດ ຂອງການໃຫ້ສຳພາດນັ້ນ, ເຮົາເຫັນໄດ້ຈະແຈ້ງແລ້ວວ່າ ແນວຄວາມຄິດທາງວິຊາການຂອງເຂົາ ບໍ່ແມ່ນວິຊາການແມ່ນແຕ່ນ້ອຍດຽວ, ຄຳເວົ້າຂອງເຂົາຊ່າງໄຮ້ດຽງສາແທ້ໆ "ศิลาจารึกของประเทศไทยมีอายุเก่ากว่าศิลาจารึกของประเทศลาว และไม่มีประเทศใดๆ มีศิลาจารึกเก่าแก่กว่าประเทศไทย" ຄຳເວົ້າແບບນີ້ ຫາກເປັນນັກວິຊາການມືອາຊິບເຂົາບໍ່ສາມາດເວົ້າອອກມາເດັດຂາດ ແຕ່ເພາະອຳນາດຊາດ ນິຍົມມັນຫຸ້ມຫໍ່ສະໝອງຂອງເຂົາ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເຂາສາມາດຄຳໆນີ້ອອກມາໄດ້ ແລະປະເທດໄທຍ໌ ຫາກຍັງມີນັກວິຊາການປະເພດນີ້ຢູ່ ກໍເທົ່າກັບເຂົາຍັງ ຕ້ອງການຫຼອກລວງຕົວເອງໄປຢ່າງນັ້ນ ແລ້ວໂລກະທັດຂອງພວກເຂົາ ກໍຍັງຕ້ອງໄດ້ຄວຍຄຸມໂດຍອຳນາດມືດບໍ່ ມີວັນຈະສະຫວ່າງໄດ້ເລີຍ.

- "จะต้องอ่านศิลาจารึกเป็นจึงจะรู้ ดิฉันเห็นว่าศิลาจารึกของประเทศลาวมีความใหม่กว่าศิลาจารึกของประเทศไทย" ຄຳວ່າ "ຈະຕ້ອງອ່ານສີລາຈາຣືເປັນຈຶ່ງຮູ້" ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າໃຈໃນຄວາມໝາຍຂອງເຂົາ ທີ່ເຂົາວ່າການອ່ານສີລາຈາຣືກເປັນນັ້ນ ເຂົາອ່ານຈັ່ງໃດ ? ເຂົາຍັງຢືນຢັນອີກວ່າ "คงจะต้องเห็นตัว ศิลาจารึกของจริงจึงจะบอกได้" ນີ້ສະແດງວ່າເຂົາຍັງບໍ່ທັນໄດ້ເຫັນສີລາຈາຣືກຈິງ ແລ້ວເຫດໃດ ຄຳເວົ້າ່ຂອງເຂົາຂ້າງຕົ້ນ ຈຶ່ງກ້າຢືນຢັນວ່າສີລາຈາຣືກຂອງໄທຍ໌ເກົ່າແກ່ກວ່າຂອງລາວ ແລ້ວຍັງຢືນການວ່າ "ບໍ່ມີສີລາຈາຣືກຂອງປະເທດໃດ ເກົ່າແກ່ກວ່າຂອງໄທຍ໌ອີກ" ຄຳເວົ້າຄຳນີ້ກໍໝາຍວ່າ ຂອງຂ້າໃຫຍ່ຈິງ ຂອງທ່ານເຖິງມີຈິງກໍຢ່າໃຫຍ່ນັ້ນຕິລະ ຫຼືວິຊາການ ແລະປະຫວັດສາດຂອງໄທຍ໌ນັ້ນ ສ້າງຂຶ້ນມາເໝືອນ ເທບນິຍາຍຫຼືໜັງຈີນຈັ່ງຊັ້ນລະ.

- ทั้งนี้ อย่าไปแข่งหรือเปรียบเทียบกับของต่างชาติว่าของใครเก่าแก่กว่ากันเลย เสียเวลาเปล่าๆ ศิลาจารึกของไทยมีความเก่าแก่กว่าแน่นอน" ຄຳເວົ້າຂອງນາງສາວກ່ອງແກ້ວນັ້ນ ມັນສະແດງຄວາມບໍ່ອອກມາຢ່າງໜ້າສັງເວດ, ພຽງແຕ່ຕ້ອງການວ່າ "ສີລາຈາຣືກ ຣາມຄຳແຫງເກົ່າກວ່າຂອງຊາດອື່ນພຽງຢ່າງດຽວ, ກັບໄປສະຫຼັດຖິ້ມພື້ນຖານທາງປະຫວັດສາດ, ພາສາ, ບູຮານຄະດີ ແລະສາຍສຳພັນຂອງວົງຕະກູູນໄທ(ໄຕ) ທັງມວນ, ຊຳ້ບໍ່ພໍກັບໄປລົບລ້າງທັດສະນະຄະຕິ ພັດທະນະນາການທາງປະຫວັດສາດຊາດ ພັນວິທະຍາ ເຊິ່ງນັກປະຫວັດສາດ ແລະນັກວິຊາການລຸ້ນຕວດ, ປູ່, ຍ່າ, ຕານາຍ, ຂອງພວກເຂົາໄດ້ສ້າງເນື້ອສ້າງຕົວມາເກີີນສະຕະວັດວ່າ "ລາວ-ໄທຍ໌ມາຈາກກົກເຫງົ້າດຽວກັນ" ຈັ່ງໃດລະ ຈຶ່ງມາສະຫຼັດຖິ້ມພຽງຂ້າມຄືນເຊັ່ນນີ້, ຫາກເປັນເຊັ່ນນັ້ນຈິງແທ້ແລ້ວ, ໝາຍວ່າວິຊາການທ່ານ ນີ້ກຳລັງປະຕິເສດວ່າ "ສຸໂຂໄທ" ບໍ່ແມ່ນຂອງໄທ, ບໍ່ມີສາຍສຳພັນກັບລ້ານນາ, ລ້ານຊ້າງລວມພາກອີສານ, ເຂົາລືມເບິ່ງ ຫຼັກຖານທ້ອງຖິ່ນເລົ່ານີ້ສາແລ້ວ, ແລ້ວເຂົາມີຫຼັກຖານໃນມື ທີ່ອ່ານພົບໂດຍກົມສີລະປະກອນເອງວ່າ "ສີລາຈາຣືກພຣະທາດຮ້າງບ້ານນາແຮ່ ສາກົນນະຄອນນັ້ນ ຂຽນດ້ວຍອັກສອນລາວລ້ວນໆ ແລະເປັນພາສາທີ່ສົມບູນກວ່າ ຈະແຈ້ງກວ່າ ສ້່າງຂື້ນໃນປີ ข้อความจารึกบรรทัดที่ ๔ ระบุ จ.ศ. ๗๑๒ คือ พ.ศ. ๑๘๙๓ ตรงกับปีที่พระเจ้าอู่ทองทรงสถาปนากรุงศรีอยุธยา และก่อนพระเจ้าฟ้างุ้มครองเมืองหลวงพระบาง (พ.ศ. ๑๘๙๖) ถึง ๓ ปี ກົງກັບ ຄ.ສ ໑໓໕໐ ຍຸກດຽວກັບພຣະຍາລິໄທ ຂອງສຸໂຂໄທ ແລະສະໄໝດຽວກັບພຣະເຈົ້າອູ່ທອງ ທີ່ເປັນຕົ້ນຕະກູນຂອງສຍາມອະຍຸທະຍາ ມາຮອດປີນີ້ (ຄ.ສ ໒໐໑໑) ກໍມີອາຍຸໄດ້ ໖໖໐ ເຕັມພໍດີ ຫາກຈະທຽບໃສ່ ສີລາຈາຮືກຂຸນຣາມຄຳແຫງ ກໍຫ່າງກັນ ໖໗ ປີ (ຈາຈືກຣາມຄຳແຫງກຳເນີດ ຄ.ສ ໑໒໘໓) ຫາກຈະທຽບອາຍຸຂອງມະນຸດ ສະໄໝນັ້ນກໍບໍ່ຫ່າງກັນປານໃດສຳລັບຜູ້ສືບທອດມໍຣະດົກລຸ້ນ ຫຼັງກໍມີຊີວິດຮ່ວມຍຸກ ຄົງຊິບໍ່ເຮັດໃຫ້ການຂຽນອັກສອນລາວ ກັບຂອງຣາມຄຳແຫງແຕກຕ່າງກັນປານນັ້ນ, ເປັນເລື່ອງແປກຫາກມອງຕາມທັດສະນະທາງນັກປະຫວັດສາດທາງໄທຍ໌ ລົງຄວາມເປັນວ່າ ອັກສອນລາວໄດ້ມາຈາກອັກສອນຣາມຄຳແຫງ ຜ່ານມາໃນສະໄໝພຣະຍາລິໄທ ມັນເປັນເລື່ອງແຜກທີ່ ເຫັນວ່າອັກສອນລາວໃນສີລາຈາຣືກນັ້ນ ສົມບູນຄົບຖ້ວນ ແລະພັດທະນາການກວ່າ ໜັງສືຍຸກພຣະຍາລິໄທ ແລະພຣະເຈົ້າອູ່ມທອງດ້ວຍຊ້ຳ ແລ້ວສີລາຈາຣືກນັ້ນຢູ່ໃສ ? ຈຳເປັນຈະຕ້ອງນຳມາແລກັນ ເພື່ອຫາຈຸດເສື່ອມໂຍງ, ເມື່ອເຮົາທຽບສີຣາຈາກຣືກບ້ານຮ້າງນາແຮ່ ຫາສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ຄືສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນພົບວ່າສ້າງປີ ຄ.ສ ໑໑໗໐ ແລະສີລາຈາຣືກພຣະທາດຮ້າງບ້ານນາແຮ່ ສ້າງປິ ໑໓໕໐ ອາຍຸຫ່າງກັນພຽງ ໑໘໐ ປີເທົ່ານັ້ນ ມັນກໍບໍ່ເປັນເລື່ອງແປກ ທີ່ເຫັນອັກສອນມີຄວາມຄ້າຍຄຽງກັນ. ທີ່ມັນແປກ ກໍເຫັນຈະເປັນອັກສອນສີລາວັດວິຊຸນນັ້ນ ຄືຈັ່ງວ່າຄົບສົບບູນກວ່າ ພັດທະນາກວ່າອັກສອນສະໄໝຣາມຄຳແຫງ, ສະໄມພຣະຍາລິໄທ ແລະສະໄໝພຣະເຈົ້າອູ່ທອງນັ້ນເອງ.

- ທັດສະນະຂອງທ່ານອື່ນໆໆໃນບົດຄວາມດຽວກັນນັ້ນ ເປັນທັດສະນະແບບເປັນກາງໆ ກໍຍັງພໍທີ່ຈະຄຳນຶງໄດ້ວ່າ ແນວຄິດທາງວິຊາການຂອງ ພວກເຂົາເປັນແນວຄິດທີ່ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຢູ່, ເປັນວິຊາການເພື່ອການກ້າວໄປເພື່ອການຮູ້ຈິງ ຢ່າງໃດກໍຕາມກ່ຽວກັບບັນຫາເລື່ອງສີລາຈາຣືກ ວັດວິຊຸນນີ້ ຫາກກວດພົບທາງດ້ານວິທະຍາດສາດ ໄດ້ວ່າ "ເປັນຂອງຈິງ ມີອາຍຸຕາມກວດພົບທາງເຄມີວ່າ ເປັນຂອງຈິງແລ້ວ ຈະເປັນ ຜົນເສັຍຫຍັງໃຫ້ແກ່ໄທຍ໌ ແລະດ້ວຍເຫດໃດນັກວິຊາການໄທຍ ຈຶ່ງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນ ຈົນເຖິງນຳທິມນັກວິຊາການມາກວດເບິງສີລາຈາຣືກຂອ
ຈິງ ດັ່ງບົດຄວາມນີ້ໄດ້ອ້າງວ່າ "สมาคมไทย-ลาวเพื่อมิตรภาพ และคณะนักวิชาการด้านโบราณคดีไทย ได้เดินทางไปเยือนหลวงพระบางเมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา".

- ແລ້ວເມື່ອ ພວກເຂົາໄດ້ພົບກັບຄວາມຈີິງ ໄດ້ເຫັນຂອງງຈິງແລ້ວ ບໍ່ເຫັນມີນັກວິຊາການຂອງໄທຍທ່ານໃດອອກມາກ່າວໃດໆ ກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້ ເລີຍ ພວກເຂົາພາກັນມິດປານຫ້ອຍໄຂ້ເຊັ່ນນີ້, ສະແດງວ່າຍອມຮັບຄວາມຈິງແລ້ວວ່າ ສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນເປັນຂອງຈິງ ພຽງແຕ່ບໍ່ເວົ້າອອກມາ ເທົ່ານັ້ນ ແລ້ວຜູ້ຊ່ຽວຊານດັ່ງ "นางสาวก่องแก้ว" ຍັງຈະເປັນນັກວິຊາການທີເຊື່ອຖືໄດ້ຫຼືບໍລະ ? ຫຼືຈະສ້າງນັກວິຊາການມາແບບປິດບັງຄວາມຈິງຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ?

- ຢ່າງໃດໃນກໍຕາມ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ຂອງຫຼັກສີລາຈາຣືກ ສອງຫຼັກ ຄື ສີລາຈາຣືກຣາມຄຳແຫງ ກັບສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນນັ້ນ, ສາຣັດຖະໃຫຍ່ ຫາກເຮົາມອງໃນທາງວິຊາການ ຄວາມເກົ່າຄວາມໃໝ່ຂອງຫັຼກໃດຫັຼກໜຶ່ງ ບໍ່ໄດ້ເປັນອຸປະສັກໃນການສຶກສາຢັ່ງຮູ້ອະດີດຂອງສອງປະເທດ ຫຍັງເລີຍ ທາງກົງກັນຂ້າມກັນມາຍັງຊ່ວຍໃຫ້ທັງສອງປະເທດທີ່ມີສາຍສຳພັນທາງເຄືອຍາດໄດ້ເຫັນຄວາມຈິງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເຖິງວ່າສີລາຈາຣືກ ວັດວິຊຸນຈະໃໝ່ກວ່າ ກໍເຮັດໃຫ້ຮູ້ວ່າ ປະຫວັດສາດຂອງສອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງມີສ່ວນພົວພັນກັນມາເຫິງນານ, ທັງຍັງຢັ້ງຢືນເຖິງຊາດພັນວິທະ ຍາທີ່ຊາວລາວໄທຍ໌ ມາຈາກແຫຼ່ງດຽວກັນ, ຫາກຫຼັກສີລາຈາຣືກຂອງວັດວິຊຸນເກົ່າກວ່າ ຕາມການອ່ານຕົວເລກໄດ້ໃນສີລາຈາຣືກນັ້ນ "ຈ.ສ ໕໓໒" ກໍເຮັດໃຫ້ມີທັດສະນະຄະຕິໃໝ່ວ່າ ອັກສອນຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງນັ້ນ ສ້າງຂຶ້ນມານັ້ນ ພາຍໄດ້ການຜະສົມຜະສານກັນລະຫວ່າງອັກສອນ ຂອມ ແລະອັກສອນລາວ ເພື່ອວັດຖຸປະສົງໃດໜຶ່ງ ຄື ເພື່ອຄວາມເອກະຣາດຂອງຊາວສຸໂຂໄທ ທີ່ສ້າງເອກະລັກຂອງຕົນໃຫ້ຕ່າງອອກຈາກຂອມ ແລະລາວ ຄື ໝາຍວ່າກ່ອນໜ້ານັ້ນໄທສຸໂຂໄທຍ໌ ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ຢູ່ພາຍໃຕ້ອິດທິພົນທັງຂອມ ແລະລາວ.

- ຫາກເຮົາຍັງສົງໄສວ່າ ສີລາຈາຣືກ ວັດວີຊຸນເປັນຂອງຈິງບໍ ? ຫຼືຂອງປອມ ເຮົາຕ້ອງໄດ້ພິສູດທາງເຄມີຊ່ວຍກັນ ເພື່ອຫາຈຸດລົງຕົວ ການທີ່ຄິດວ່າ ມີຄົນໃດໜຶ່ງຄິດສ້າງສີລານີ້ຂຶ້ນມາປອມນັ້ນ ເຮົາກໍຕ້ອງມາມອງດ້ານປະຫວັດສາຂອງລ້ານຊ້າງໃນໄລຍະຜ່ານມາຄື ນັບແຕ່ປີ ໑໗໗໙ ເປັນຕົ້ນມານັ້ນ ປະຫວັດສາດລ້ານຊ້າງໄດ້ຖືກລົ້ມສະຫຼາຍບ້ານແຕກສະແຫຼກຂາດຍ້ອນໄພສົງຄາມ ອາດບໍ່ມີຄົນລາວຄົນໃດດອກ ທີ່ຄິດຈະມາສ້າງສີລາປອມນີ້ຂຶ້ນມາ ເມື່ອເຮົາພົບຄວາມຈິງດ້ານປະຫວັດສາດນີ້ແລ້ວ ເຮົາຈຶ່ງມາມອງເບິ່ງວ່າ ປະຫວັດສາດກ່ອນຈະມາເປັນຫຼວງ ພຣະບາງນັ້ນ ຄືນະຄອນຊຽງທອງ ເຄີຍເປັນນະຄອນຣັດມາກ່ອນ ຈະເປັນນະຄອນຣັດນ້ອຍໃຫຍ່ຂະໜາດໃດ ກໍຕ້ອງໄດ້ມາຄົ້ນຄວ້າຫາຫຼັກ ຖານທາງວັດຖຸນຳກັນ ແຕ່ທີ່ແນ່ນອນນັ້ນ, ຄືບໍ່ຕ້ອງສົງໄສແລ້ວວ່າສາຍນໍ້າຄານ ເປັນແຫຼ່ງອາຣະຍະທັມມະນຸດມາຫຼາຍພັນປີ ມີຫຼັກຖານທາງວັດຖຸ ເກົ່າແກ່ທີ່ເປັນຮ່ອງອຍມະນຸດສ້າງຂຶ້ນຫຼາຍຕຳແໜ່ງ, ວັດທະນະທັມອັກສອນກໍພົບໃນຖ້ຳຕິ່ງ, ຜານາງອັ່ນ ແລະອື່ນໆຫຼາຍແຫ່ງ, ເຊັ່ນດຽວກັບ ສາຍນຳ້ງື່ມ ທີ່ມີແຫຼ່ງອາຣະຍະທັມຂອງມະນຸດຫຼາຍພັນປີ.

- ຕາມທັດສະນະສ່ວນຕົວແລ້ວ ຫາກເຮົາຈະປຽບທຽບເບິ່ງສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ອັນເປັນຮູບອັກສອນລາວເຕັມຮູບແບບ ມີລັກສະນະສົມບູນກວ່າ ນັ້ນ ບໍ່ເປັນຂອງເກົ່ານັ້ນ ບໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ ເພາະວ່າອັກສອນມທີ່ມີອາຍຸຍາວນານ ແລະມີຮູບທີ່ສົມບູນກວ່າອັກສອນໃນສີລາຈາຣືກ ຣາມຄຳແຫງກໍເຫັນອັກສອນໃນຈາຣືກພຣະທາດຮ້າງວັດນາແຮ່ ແຂວງສາກົນນະຄອນນັ້ນ ເປັນອັກສອນລາວໃນດິນໄທຍ໌(ປັດຈຸບັນ) ມັນໄດ້ສະໜັບສະໜຸນຄວາມເປັນຈິງຂອງສີລາຈຣືກວັດວິຊຸນໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.

ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลป์ ยันศิลาจารึกของไทย อายุเก่าแก่กว่า"ลาว"

2011-08-22T04:26:00.000+07:00

(ເກັບມາໄວ້ໃຫ້ອ່ານ ຢ້ານມັນເສັຍ ບໍ່ຕ້ອງປະຣິວັດເປັນອັກສອນລາວ-ຢ້ານມັນເສັຍອັດຖະຣົດ ແລະຄວາມໝາຍ)

Barcode: ISBN:
Lib. Code: Call Number:
Title: ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลป์ ยันศิลาจารึกของไทย อายุเก่าแก่กว่า"ลาว"
Author: เว็บไซต์มติชน
Publication: http://www.matichon.co.th/matichon, ,
Language:
Country:
Abstract:
ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากรชี้ศิลาจารึกของไทยเก่าแก่กว่าของลาวแน่นอน ระบุหากคนไทยคิดว่าของลาวเก่าแก่กว่าแสดงว่าโง่ ไม่ฉลาด อ่านศิลาจารึกไม่เป็น ส่วนจะเป็นของปลอมหรือแท้ต้องดูหลักศิลาก่อน ผู้เชี่ยวชาญกรมศิลปากรเชื่อว่าศิลาจารึกของประเทศไทยมีอายุเก่าแก่กว่าหลัก ศิลาจารึกที่พบในประเทศลาว ทั้งระบุว่าหากคนไทยคิดว่าของประเทศลาวเก่ากว่าแสดงว่าคนนั้นโง่ไม่ฉลาด อ่านศิลาจารึกไม่เป็น ส่วนจะเป็นของจริงหรือปลอมต้องขอดูก่อนจึงจะระบุได้ ขณะที่นักวิชาการคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีความเห็นว่ามีความเป็นไปได้ที่ศิลาจารึกของประเทศลาวจะเก่าแก่กว่าของไทย แต่ต้องเห็นวัตถุตัวจริงก่อนจะยืนยัน สำหรับความเห็นที่แตกต่างเกิดจากกรณีค้นพบศิลาจารึกลาวที่วัดวิชุน เมืองหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว(สปปล.) ซึ่งนายบุนมี เทพสีเมือง ผู้เชี่ยวชาญภาษาลาวระบุว่า สร้างขึ้นในปีจุลศักราช 532 ตรงกับ พ.ศ.1713 เท่ากับมีอายุเก่าแก่กว่าศิลาจารึกสุโขทัย 113 ปี ทั้งนี้ น.ส.ก่องแก้ว วีระประจักษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านอักษรโบราณ กรมศิลปากร ให้สัมภาษณ์วันที่ 6 ธันวาคม ว่า ตนคิดว่าศิลาจารึกของประเทศไทยมีอายุเก่ากว่าศิลาจารึกของประเทศลาว และไม่มีประเทศใดๆ มีศิลาจารึกเก่าแก่กว่าประเทศไทย "คนไทยนั้นจะคิดว่าของประเทศลาวนั้นเก่ากว่า แสดงว่าคนนั้นโง่ไม่ฉลาด เพราะอ่านศิลาจารึกไม่เป็น จะต้องอ่านศิลาจารึกเป็นจึงจะรู้ ดิฉันเห็นว่าศิลาจารึกของประเทศลาวมีความใหม่กว่าศิลาจารึกของประเทศไทย แต่จะบอกว่าศิลาจารึกของประเทศลาวเป็นของจริงหรือของปลอมคงจะต้องเห็นตัว ศิลาจารึกของจริงจึงจะบอกได้ ทั้งนี้ อย่าไปแข่งหรือเปรียบเทียบกับของต่างชาติว่าของใครเก่าแก่กว่ากันเลย เสียเวลาเปล่าๆ ศิลาจารึกของไทยมีความเก่าแก่กว่าแน่นอน" นางสาวก่องแก้วกล่าว ส่วนนายฉลอง สุนทราวาณิชย์ อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า มีความเป็นไปได้ที่ศิลาจารึกของประเทศลาวจะมีความเก่าแก่กว่าศิลาจารึกของ ประเทศไทย ซึ่งหากจะบอกว่าศิลาจารึกของประเทศลาวมีอายุเท่าใด จะต้องเห็นตัววัตถุคือศิลาจารึกก่อน นายฉลองกล่าวต่ออีกว่า เป็นเรื่องที่น่าแปลกที่ไม่มีใครเคยเห็นศิลาจารึกดังกล่าวของประเทศลาวมา ก่อน หากพิสูจน์ได้ว่าศิลาจารึกของประเทศลาวมีอายุเก่าแก่กว่าศิลาจารึกของประเทศ ไทย น่าจะมีการค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ลาวเพิ่มเติม เพราะทุกวันนี้ยังไม่มีการศึกษาข้อเท็จจริง ไม่มีข้อมูลศิลาจารึกของประเทศลาว ซึ่งจะทำให้นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีไทยต้องกลับมานั่งทบทวนและ ไตร่ตรองว่า หลักฐานของศิลาจารึกลาวให้ความกระจ่างเพิ่มขึ้นในด้านใดบ้าง ทางด้านนายไมเคิล ไรท ที่ปรึกษานิตยสารศิลปวัฒนธรรม กล่าวว่า พิจารณาจากลักษณะของตัวอักษรในศิลาจารึกที่วัดวิชุน ซึ่งอ้างว่าสร้างขึ้นในปี พ.ศ.1713 แล้วตนไม่เชื่อว่าจะมีอายุเก่าแก่ขนาดนั้น อย่างมากน่าจะอยู่ในราวคริสต์ศตวรรษที่ 15-16 ซึ่งเท่ากับหลังสมัยพ่อขุนรามคำแหงไปแล้ว นายไรทตั้งข้อสังเกตว่า "ถ้าศิลาจารึกลาวอายุเก่าถึง พ.ศ.1713 จริง น่าจะอ่านไม่ออกเลย เพราะตัวอักษรจะต่างจากที่เห็นมาก อักษร ก.ไก่ น่าจะมีลักษณะเป็น 3 ขา เช่นอักษรมอญและอักษรขอม แม้แต่ ก.ไก่ ในสมัยสุโขทัยก็ยังคงมีลักษณะเป็น 3 ขา แต่เขียนหวัดกว่า แต่ ก.ไก่ ในศิลาจารึกลาวมีลักษณะคล้ายกับ ก.ไก่ ในสมัยหลัง ดูคล้ายอักษรสมัยสุโขทัยมากกว่า" นายไรทกล่าวว่า "นอกจากนี้ที่ผู้เชี่ยวชาญภาษาลาวตั้งข้อสังเกตว่าอักษรมีรูปทรงใกล้เคียง กับอักษรเทวนาครีที่ใช้เขียนภาษาสันสกฤตก็ไม่ใช่ เพราะอักษรเทวนาครีจะเกี่ยวข้องกับทางอินเดียตอนเหนือ ไม่เกี่ยวกับอักษรในอุษาคเนย์ อักษรในดินแดนแถบอุษาคเนย์ทั้งหมดพัฒนาการมาจากอักษรปัลลวะ" ด้านนายสุจิตต์ วงษ์เทศ คอลัมนิสต์ ให้ความเห็นว่า ตนไม่เคยทราบเรื่องจารึกลาวมาก่อน เพราะอ่านตัวลาวไม่ได้ ยังไม่ทราบว่าจารึกลาวจากวัดวิชุนจะเป็นเรื่องจริงจังมากน้อยขนาดไหน ไม่ต้องการให้ด่วนสรุปเอาไปโยงเข้ากับเรื่องพ่อขุนรามคำแหงประดิษฐ์อักษรไทย ต่อกรณีที่ว่าการพบศิลาจารึกลาวหลักนี้เป็นข้อบ่งชี้ถึงเส้นทางการเคลื่อน ย้ายของคนไทย-ลาวที่มาจากทางตะวันออกจากแม่น้ำอู แม่น้ำดำ ตัดผ่านแม่น้ำโขงมาสุโขทัย นายสุจิตต์ให้ความเห็นว่า "ถึงไม่มีจารึกอะไรบอก หรือไม่มีจารึกเก่าอย่างกรณีนี้ หลักฐานอื่นๆ ก็ยืนยันนานมากแล้วว่าคนไทยไม่ได้มาจากไหน เพราะเพิ่งเรียกตัวเองว่า "คนไทย" สมัยต้นๆ อยุธยานี่เอง และพวกกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีบทบาทมากในเรื่องนี้คือ จ้วงจากกวางสี-กวางตุ้ง ผ่านทางบก เวียดนาม ลาว เข้าลำน้ำโขงและไทย"
Note: December 07, 2005 Wednesday, 08:15
Keyword: วัฒนธรรม
Price: B$ Page:

ເຂົາວ່າ "ມາ ກາວ ລາວ ເປັນເຜົ່າໄທຍ໌ທັງສິ້ນ" ?

2011-08-22T02:13:00.000+07:00

ເຂົາວ່າ "ມາ ກາວ ລາວ ເປັນເຜົ່າໄທຍ໌ທັງສິ້ນ" ?

ຜູ້ຊ່ຽວຊານໄທຍ໌ແຍ້ງ ສີລາຈາຣືກໄທຍ໌ເກົ່າກວ່າສີລາຈາຣືກລາວ...ແຖມໃຜເຊື່ອໂງ່....

2011-08-22T01:24:00.003+07:00

ຜູ້ຊ່ຽວຊານກົມສີລະປະກອນຊີ້ ສີລາຈາຣືກຂອງໄທຍເກົ່າແກ່ກວ່າຂອງລາວແນ່ນອນ ຣະບຸຫາກຄົນໄທຍ໌ຄິດວ່າຂອງລາວເກົ່າແກ່ກວ່າຂອງໄທຍ໌ ສະແດງວ່າໂງ່ (ອ່ານເນື້ອໃນລະອຽດໃນລິງກ໌ນີ້).

- ເມື່ອອ່ານບົດຄວາມນີ້ຈົບ ແລ້ວທົບທວນໃສ່ຄວາມອືກກະທຶກຄືກໂຄມ ທີ່ໝູ່ວິຊາການທັງພາກລັດ ມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະນັກວິຊາການອິສຣະ ສ້າງຄວາມສົນໃຈເອົາແທ້ເອົາວ່າ ຂອງນັກວິຊາການໄທຍ໌ ໃນ ໔-໕ ປີຜ່ານມານັ້ນກໍຄື ຄຳວ່າເກົ່າກວ່ານີ້ເອງ, ເມື່ອມາເບິ່ງເບື້ອງລາວເສີຍມັ່ງບໍ່ສົນໃຈຫຍັງ ເລີຍ ນີ້ເຮັດໃຫ້ມອງເຫັນວ່າ ທາງຝ່າຍໄທຍ໌ທີ່ບໍ່ຍອມຮັບເລື່ອງລາວດັ່ງກ່າວນັ້ນ ເພາະເຫດໃດ ? ເພາະມັນຈະເຮັດໃຫ້ສີລາຈາຣືກຂແງລາມຄຳແຫງ ລົດບົດບາດຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືລົງນັ້ນເອງ ແລ້ວນັກວິຊາການອັກສອນສາດ ແລະບູຮານຄະດີ ຕ່າງປະເທດຈະມຸ້ງມາໃຫ້ຄວາມສົນໃຈສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນ ວ່າສຳຄັນກວ່າ, ບັດນັ້ນຫາກເຂົາພົບວ່າສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນເກົ່າແກ່ກວ່າຈິງໆ ອັນໃດຈະເກີດຂື້ນລະ, ຢ່າລືມວ່າປະຫວັດສາດຕ່າງໆຂອງໄທຍ໌ ໄດ້ມີຈຸດກຳເນີດມາຈາກສີລາຈາຣືກລາມຄຳແຫງນີ້ ແລ້ວຄວາມເປັນຊາດທີ່ໝັ້ນຄົງຂອງເຂົາຕ້ອງຫັນທິດແນ່ນອນ ອັນນີ້ຄືເຂົາກົວ ມັນກໍເປັນໜ້າເຫັນໃຈເຂົາ ຢ່າງຫຼິກລຽງບໍ່ໄດ້.

- ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຕໍ່ບັນຫາສີລາຈາຣືກຣາມຄຳແຫງນັ້ນ ມີການຂຽນໄວ້ວ່າ "ເມື່ອກ່ອນລາຍສືໄທນີ້ບໍ່ມີ (ມະຫາ) ສັກຣາຊໄດ້ ໑໒໐໕ ສົກ ປີມະແມ ພໍ່ຂຸນຣາມຄຳແຫງ ຫາໄຄຣ່ໃຈ ໃນໃຈ ແລໃສ່ລາຍສືໄທນີ້ ລາຍສືໄທນີ້ຈຶ່ງມີເພື່ອຂຸນຜູ້ນັ້ນໃສ່ໄວ້"

- ຕໍ່ຂໍ້ຄວາມໃນສີລາຈາຣືກນີ້ ຍາພໍ່ມະຫາສີລາໄດ້ໃຫ້ຄວາມເຫັນໄວ້ໃນອັກສອນສາດລາວ ປະວັດໜັງສືລາວ ວ່າ "ຖ້າສັງເກດຄຳທີ່ໃຊ້ໃນສີລາຈາຣືກ ຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ມີຄຳ ("ນີ້") ຢູ່ຕໍ່ຄຳ ("ລາຍສື") ທຸກແຫ່ງ ໝາຍຄວາມວ່າ ໜັງສືໄທຍຢ່າງນີ້ (ຫຼືແບບນີ້) ບໍ່ໄດ້ປະສົງຈະຊົງສະແດງວ່າ ໜັງສືຂອງຊົນຊາດໄທຍ ຫາກໍຈະມີຂຶ້ນຕໍ່ເມື່ອ ພ.ສ ໑໘໒໖".

- ຍາພໍ່ມະຫາສີລາ ໝາຍຄວາມວ່າ ໜັງສືໄທຍແບບໜັງສືຂອງລາມຄຳແຫງນີ້ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ເກີດມີກໍຕໍ່ເມື່ອຂຸນຣາມຄຳແຫງສ້າງຂຶ້ນນີ້ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ວ່າໜັງສືໄທຍແບບອື່ນ(ເຊິ່ງບໍ່ແມ່ນຮູບແບບຂອງລາມຄຳແຫງນັ້ນມີຢູ່ ແລະມີມາກ່ອນແລ້ວ).

- ອັນຄວາມເຂົ້າໃຈແບບນີ້ ບໍ່ແມ່ນສະເພາະຍ່າພໍ່ມະຫາສີລາເທົ່ານັ້ນ ນັກອັກສອນສາດ ແລະສີລາຈາຣືກຂອງໄທຍເອງກໍດີ ແລະປະເທດອື່ນໆ ກໍເວົ້າແບບດຽວກັນວ່າ ໜັງສືແບບລາມແຫງນັ້ນ ມີຫຼັກດຽວໃນໂລກ ແຕ່ແບບອື່ນ ທີ່ມີຮູບຄ້າຍອັກສອນລາວນັ້ນມີຫຼາຍນັບບໍ່ຖ້ວນ, ຜູ້ຂຽນກໍວ່າເຊັ່ນນັ້ນ ເພາະພະຍາຍາມອ່ານສີລາຈາຣືກລາມຄຳແຫງຍາມໃດ ຕ້ອງເຈັບຫົວທຸກຄັ້ງ ແລ້ວກໍຍັງອ່ານບໍ່ໄດ້ເທົ່າທຸກວັນ, ບາດໄປອ່ານສີລາຈາຣືກຫຼັກອື່ນກັບໄປອ່ານ ໄດ້ປານເຄີຍຮຽນມາກ່ອນ ອັນນີ້ງຶດ.

- ທີ່ຍົກບັນຫານີ້ນີ້ມາເວົ້າ ບໍ່ແມ່ນອື່ນໄກ ແລະກໍບໍ່ມີຄວາມເປັນຫ່ວງວ່າ ສີລາຈາຣືກຂອງລາວຈະເກົ່າກວ່າຂອງໄທຍ໌ ຫຼືໃໝ່ກວ່າ ອັນນັ້ນບໍ່ສຳຄັນ, ມັນສຳຄັນກົງທີ່ວ່າ ເປັນຫ່ວງສີລາຈາຣືກວັດວິຊຸນນັ້ນ ຢ້ານມັນເສັຍຫາຍໄຮ້ຮ່ອງຮອຍເທົ່ານັ້ນເອງ ຝາກກົມມໍຣະດົກ ແລະຫໍພິພິທະພັນລາວເອົາໃຈໃສໃຫ້ດີແທ້ໆໆໆໆ ຢ່າເຜີໃຈເດັດຂາດ.

ການພັດທະນາໜັງສືລາວ ເຄິ່ງສະຕະວັດ ມີຄວາມສຳເລັດຜົນຫຼືບໍ່ ? (໒)

2011-08-21T12:15:00.000+07:00

- ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຕ່າງໆນັ້ນ ໃນເມືອງມະນຸດບໍ່ມີມະນຸດຄົນໃດປາສະຈາກໄດ້ ເພາະມະນຸດມີຄວາມຍຸ້ງຍາກເປັນພື້ນຖານຢູ່ແລ້ວ ບໍ່ວ່າຄວາມຫຍຸ້ງ ຍາກທີ່ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນຕົນ ກໍຄືຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກພາຍນອກຕົນ ກໍຍ່ອມທຳໃຫ້ມະນຸດເກີດຄວາມທຸກ ຄວາມພັດພາກ ຄວາມບໍ່ສົມຫວັງ ຈົນເຖິງຂັ້ນປຣາຊັຍ ບາງຄົນ ບາງເຣື່ອງ ບາງເຫດກາຣກໍຫຼົວຕລອດຊີວິດ ກໍຍ່ອມມີ.
- ຫາກຄວາມຫຍຸ້ງຍາກນັ້ນ ເກີດຈາກບັນຫາອຸປະສັກທາງດ້ານພຶດຕິກັມ, ການກະທຳ ແລະແນວຄິດອັນບໍ່ເທດເໝາະບາງຢ່າງ ມະນຸດກໍສາມາດຜ່ານ ຜ່າອຸປະສັກນັ້ນໆ ເມື່ອມີໃຈສູ້ ມີຄວາມຕັ້ງໃຈ ແລະຄວາມມຸ້ງຫຍັງ ທີ່ຈະຜ່ານຜ່າອຸປະສັກ, ຫາກແຕ່ວ່າອຸປະສັກບາງຢ່າງມັນເດີນໄປບໍ່ສົດສວຍງົດ ງາມກໍຕາມ, ອຸປະສັກບາງທີ່ເກີດຄວາມຄວາມເຫັນຜິດ ອະຄະຕິ ຄວາມບໍ່ຮູ້ເທົ່າເຖິງກາຣ ແລະການມອງແບບຫູບໍ່ກວ້າງຕາບໍ່ໄກນັ້ນ ຍ່ອມເປັນອຸປະສັກ ທີ່ໃຫ້ຜົນຍາວນານ ແລະຜົນທີ່ອອກມາກໍບໍ່ສ້າງສັນ ສາມາດເຮັດໃຫ້ຕົນ ສັງຄົມ ແລະປະເທດຊາດຫຼົມເຫຼວໄດ້. ເຊັ່ນດຽວກັບອຸປະສັກ ຂອງຄະນະກັມມະການຟື້ນຟູອັກສອນສາດລາວຄະນະທໍາອິດ ຂອງບັນດິຕສະພາຈັນທະບໍຣີ ເຊິ່ງມຣສົມເດັດເຈົ້າເພັຊຣາຊເປັນ ປະທານດ້ວຍຊໍ້າຍັງມີບັນຫາ ເພາະແນວຄິດ ຄວາມຮັບຮູ້ ແນວຕິດຕໍ່ຕ້ານຊາດນິຍົມ ແລະແນວຄິດບໍ່ມອງກາຣໄກນັ້ນ ມັນໄດ້ປະສົມປົນເປິນໍາຝ່າຍຕ່າງໆ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດອຸປະສັກໃນການດໍາເນີນການຂອງຄະນະດັ່ງກ່າວ ເຖິງຄະນະດັ່ງກ່າວ ຈະດຳເນີນໃນລັກສະນະທີ່ມີເອກະພາບ ແຕ່ສຽງພາຍນອກໄດ້ສະທ້ອນເຂົ້າໄປຫາຄະນະກັມມະກາຣນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ເປັນອຸປະສັກ ອຸປະສັກໃນກາຮຟື້ນຟູອັກສອນລາວ ເປັນຈັງໃດ ມີຫຍັງແນ່ເຊີນອ່ານໃນບັນທຶກຂອງຍາພໍ່ມະຫາສີລາ ວິຣະວົງ ທີ່ຂຽນໄວ້ໃນໜັງສືອັກສອນສາດລາວ ປະວັດໜັງສືລາວ ໜ້າ ໒໘-໒໙ ດັ່ງນີ້:-

ບັນທຶກໜ້າ ໒໘-໒໙

"- ໃນຂະນະທີ່ສຶກສາຫາຊ່ອງທາງ ປັບປຸງອັກສຣລາວຢູ່ນີ້ ໄດ້ເກີດມີມະຕິແຕກກັນເປັນ ໓ ພວກ ຄື ພວກໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນໜັງສືຝຣັ່ງເສດຫຼາຍ ເຫັນດີ ໃຫ້ລຶບອັກສອນລາວຖິ້ມ ແລ້ວບັນຍັຕເອົາຕົວອັກສອນຝຣັ່ງ ໃຊ້ຂຽນຄໍາລາວ ແລະຄຳປາລີ,(໑) ດັ່ງດຽວກັບຕົວກົ໊ກຫງື້ ຂອງຫວຽດນາມ(໒)

- ອີກພວກທີສອງເຫັນວ່າສຳລັບຕົວລາວ ທີ່ບໍ່ມີໃນອັກສອນບາລີນັ້ນ(໓) ໃຫ້ໃຈຈຸດ "." ກ້ອງຕົວໜັງສືລາວເອົາ ຄືກັນກັບອັກສຣໂຣມັນ ທີ່ໃຊ້ຂຽນຄຳປາລີ ຄຳແນະນຳນີ້ມາຈາກຄວາມເຫັນດີ ຂອງທ່ານສາສຕຣາຈາຣຍ໌ລຸຍ ປີໂນຕ໌ ທີ່ໄດ້ສະແດງໄວ້ໃນຈົດໝາຍເຫຕຂອງທ່ານ ສະບັບເລກທີ ໓໕໑ ລົງວັນທີ ໕ ເມສາ ໑໙໑໘.

- ສ່ວນພວກທີ ໓ ເຫັນວ່າຈະລືບລ້າງຕົວລາວຖິ້ມບໍ່ຄວນ ແລະຈະໃຊ້ຈຸດຕືກັບຕົວອັກສຣໂຣມັນກໍບໍ່ສະດວກ ເພາະຄວາມລຶ້ງຕາ ກັບອັກສອນຕົວເດີມເຫິງ ແລ້ວ, ຈະພາໃຫ້ຫຼົງສເມີ, ເມື່ອເປັນດັ່ງນີ້ກໍແໜງຕື່ມຕົວທີ່ຍັງຂາດຢູ່ນັ້ນເຂົ້າມາໃໝ່ເລີຍຈະດີກວ່າເພາະວ່າ:-

໑. ໄທຍ໌ກັບຂະເໝນ ໄດ້ປ່ຽນມາແລ້ວ.
໒. ຕົວອັກສຣລາວ ທີ່ຜາກົຕໃນສີລາເລຂກໍຜາກົຕວ່າເພິ່ນໃຊ້ມາແລ້ວ ເກືອບເຫັນຄົບທຸກຕົວ.
໓. ໃນປະເທສໜຶ່ງ ຄວນມີຕົວໜັງສືເປັນຂອງຊາຕ ແຕ່ແບບດຽວ ຄື ສຳລັບລາວກໍຕ້ອງແມ່ນຕົວລາວ ຖ້າບໍ່ເຫັນບໍ່ຄົບກໍຕື່ມເຂົ້າ.
໔. ເມື່ອໃຊ້ຕົວໜັງສືຕົວດຽວກັນ ທັງທາງໂລກແລະທາງທັມ ປະຊາຊົນກໍຈະໄດ້ມີຄວາມຮູ້ກວ້າງຂວາງ ທັງທາງໂລກ ແລະທາງທັມ ໂດຍການໃຊ້ຕົວໜັງສື ຕົວດຽວກັນ.
- ເມື່ອເຫັນວ່າ ຄວາມເຫັນຂອງພວກທີ ໓ ມີເຫຕຜົນດີ ທີ່ປະຊຸມຈຶ່ງໄດ້ລົງມະຕິເຫັນດີ ໃຫ້ຕື່ມຕົວອັກສອນລາວໃຫ້ຄົບ ຕາມຕົວປາລີ ແລະສັນສະກຣິຕ ທີ່ບູຮານເຄີຍໃຊ້ມາແລ້ວ ຄືກັນກັບປະເທສທັງຫຼາຍ ທີ່ໄດ້ໜັງສືມາຈາກບ່ອນດຽວກັນ ໃນກາຣຕື່ມນີ້ ໄດ້ວາງຫຼັກໄວ້ ໒ ປະກາຣ ຄື:-

໑. ຊອກຄົ້ນເອົາຣູບຕົວໜັງສື ທີ່ຕື່ມມາໃໝ່ນັ້ນ ເຊິ່ງມີຢູ່ໃນສີລາເລຂເກົ່າໆ (ທີ່ໄດ້ຊອກໃນສີລາເລຂຄື ຍ-ຜູ້ຍິງ, ພ-ພະຮິຍາ, ທ-ໝາກຕົລ, ສ-ບໍ ແລະ ສ-ຄໍ ຕົວ ນ-ສາມເນນ, ຕົວຕໍໃຫຍ່ ແລະ ຖ-ໃຫຍ)
໒. ສ່ວນທີ່ບໍ່ເຫັນໃນສີລາເລຂເກົ່າ ໄດ້ດັດແປງເອົາຕົວອັກສອນທັມເຂົ້າມາໃສ່.

- ກາຣທີ່ເປັນດັ່ງນີ້ ຄະນະກັມມະກາຣ ຫໍສະໝຸດສະພາຈັນທະບູຣີ ໄດ້ຕື່ມຕົວອັກສຣລາວຂຶ້ນ ແລະໄດ້ຈັດພິທໄວຍາກຣນ໌ລາວພາຄ "ອັກຂຣະວີທີ" ສຳເຣັດໃນປີ ໑໙໓໕ ແລະທາງໂຮງຮຽນປຣິຍັຕຕິທັມ ໄດ້ອາສັຍແບບອັກຂຣະວິທີນີ້ເປັນຫຼັກ ຈຶ່ງໄດ້ແຕ່ງປຶ້ມຮຽນ ພາສາປາລີຈົນຮອດຫຼັກສູຕຕ່າງໆ ໃນທາງສາສນາ ອອກແຜ່ຜາຍຮ່ຳຮຽນຕໍ່ມາ ເປັນເວລາຫາຍປີ"

- ເມື່ອເຮົາອ່ານບັນທຶກກາຣປັບປຸງອັກສຣລາວໃນໄຣຍະຕົ້ນໆ ຂອງຣາຊະບັນດິດສະພາຈັນທະບູຣີ ພາຍໃຕ້ກາຣນຳອັນປີຊາສາມາດຂອງສົມເດັດເຈົ້າ ເພັຊຣາຊອົງນາຍົກຂອງສາພາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເຮົາມອງເຫັນຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍປະກາຣ ບໍ່ວ່າຈະເປັນດ້ານເຄື່ອງມີການຄົ້ນຄວ້າ ບຸຄຄະລາກຣ ທີ່ມັນຫຍຸ້ງຍາກທີ່ສຸດ ກໍຄືແນວຄວາມຄິດທີ່ເຫັນຕ່າງກັນ ຈົນມີມະຕິເປັນ ໓ ມະຕິ ລ້ວນແຕ່ເປັນອຸປະສັກໃຫ້ແກ່ຄະນະກັມມະກາຣປັບປຸງແລະພື້ນຟູ ອັກສອນລາວເປັນຢ່າງຍິ່ງ ແຕ່ກໍນັບວ່າເປັນໂຊກດີຂອງພາສາສາດລາວ ທີ່ທາງຄະນະຕ່າງໆເຖິງມີຄວາມເຫັນແຕກຕ່າງກັນຕັ້ງ ໓ ມະຕິ, ແຕ່ຄະນະດັ່ງກ່າວ ກໍຕົກລົງຮັບຮອງເອົາມະຕິທີ ໓ ທີ່ເຫັນວ່າມີເຫຕຜົນດີກວ່າ ຄືໃຫ້ເພີ່ມຕື່ມອັກສອນທີ່ບໍ່ມີໃນອັກສອນລາວເດີມເຂົ້າ ໂດຍໄປຊອກຫາແບບຢ່າງມາຈາກອັກສຣລາວທີ່ເຄີຍຂຽນກັນມາແລ້ວໃນສີລາເລຂ(ສີລາຈາຣືກ) ຫາກຍັງບໍ່ພົບຕາມຄວາມຕ້ອງກາຮກໍໄດ້ດັດແປງເອົາອັກສຣ ມາຈາກອັກສຣທັມ.
- ເມື່ອມອງວັດຖຸປະສົງ ໒ ປະກາຣນັ້ນແລ້ວ ເຮົາຈະເຫັນໄດ້ວ່າອັກສອນລາວ ເຮົາອັນເປັນເຄົ້າ ທີ່ສືບເນື່ອງມາຈາກບູຮານນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ປັບປຸງມາຈາກອັກສອນປາລີໂດຍກົງ ແລະບໍ່ໄດ້ມາຈາກອັກສຣທັມທັມໝົດ ທີ່ສຳຄັນອັກສອນລາວບໍ່ໄດ້ເອົາແບບຢ່າງມາຈາກອັກສຣໄທຍ໌ສມັຍ ແຕ່ຫາກເອົາແບບຢ່າງທີ່ໄດ້ມີກາຣໃຊ້ມາແລ້ວໃນໝວດອັກສຣລາວບູຮານທີ່ມີກາຣບັນທຶກ ໄວ້ແລ້ວກ່ອນໜ້າສມັຍນັ້ນ ຄືສີລາເລຂ ກາຣທີ່ຄົນຣຸ້ນໃໝ່ພາກັນເວົ້າວ່າກາຣຂຽນແບບລາວບູຮານ ໔໑ ຕົວ, ທີ່ສ້າງຂຶ້ນສຳເຣັດໃນປີ ໑໙໓໕ ຂອງຣາຊະບັນດິດສະພາລາວ ເໝືອນອັກສຣໄທຍ໌ ແລະໄດ້ແບບຢ່າງມາຈາກໄທຍ໌ນັ້ນ ຄວຣຈະເຊົາເຂົ້າໃຈຜິດເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ, ເພາະບັນທຶກນີ້ກໍໄດ້ເວົ້າຈະແຈ້ງແລ້ວວ່າດັດແປງມາຈາກສີລາເລຂອັກ ສອນລາວ ແລະຫາກບໍ່ມີກໍໄດ້ດັດແປງຈາກອັກສຣທັມ.
- ເຖິງຈະມີກາຣກ່າວເຖິງໄທຍ໌ໃນກາຣບັນທຶກນັ້ນ ກໍໝາຍວ່າອັກສອນໄທຍ໌, ອັກສຣເຂມຣ ອັກສອນພະມ້າ ອັກສຣລັງການັ້ນໄດ້ປັບປຸງ ແລະພັດທະນາແລ້ວ ລາວໃນຖານະເປັນຊາດໜຶ່ງທີ່ກຳລັງຈະກຽມພົ້ນອອກຈາກກາຣປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງກໍຄວຣທີ່ມີອັກສຣຂອງຊາຕຕົນ ຢ່າງມີເອກະພາບ ສາມາດໃຊ້ຂຽນພາສາລາວ ແລະພາສາປາລີ ທັງພາສາອື່ນໄດ້ ນີ້ຄືວັດຖຸປະສົງເປົ້າໝາຍຂອງຄະນະກັມມະກາຣປັບປຸງ ອັກສຣລາວຍຸກເຣີ່ມຕົ້ນ ທີ່ເຂົາຄິດກັນ ເພື່ອຄວາມເປັນເອກະພາບ ແລະຜົລປໂຍຊນ໌ອັນຍາວນານຂອງຊາຕນັ້ນເອງ.
- ດ້ວຍມະຕິຂອງຄະນະປັບປຸງອັກສອນລາວຍຸກແຮກໆໆ ແລະກາຣຕໍ່ສູ້ທາງກາຣເມືອງຂອງຄະນະສົງ ແລະປະຊາຊົນລາວ ທີ່ຫູກວ້າງຕາໄກບາງກຸ່ມ ໃນອະດີດນັ້ນ ນັບເປັນໄຊຍະນະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຊາຕແລະປະຊາຊົນລາວ ທີ່ບໍ່ເສັຍອັກສອນລາວໄປ ຫາກບໍ່ມີຄະນະກັມມະກາຣຊຸດນີ້ ກັບຄະນະກັມມະກາຣປັບປຸງອັກສຣຂອງຣາຊະບັນດິດສະພາລາວແລ້ວ ມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ຊາຕລາວເຮົາຄົງຈະເປັນເໝືອນຫຼາຍໆ ຊາຕທີ່ເອົາອັກສຣໂຣມັນ ມາຂຽນແທນອັກສອນລາວ ແລ້ວອັກສອນລາວໃນໄລຍະຫຼັງໆ ອາດເປັນພຽງປະວັດການທີ່ຕາຍໄປກັບອະດີດທີ່ພານຜ່ານ.
- ແຕ່ຄວາມສຳເຣັດຂອງຄະນະກັມມະກາຣປັບປຸງອັກສຣລາວ ກໍຄືຊາຕລາວ ກໍໄດ້ລົ້ມສລາຍລົງໃນເວລາອັນສັ້ນໆ ຄື ອັກສຣລາວ ໔໑ ຕົວຂອງຣາຊະບັນ ດິຕສະພາລາວ ກຳເນີດຂຶ້ນ ແລະຮັບໃຊ້ຊາຕ ແລະພຸດທະສາສນາພຽງ ແຕ່ ໑໔ ປີກໍຕ້ອງລົ້ມເລີກລົງ ຄື ແຕ່ປີ ໑໙໓໗-໑໙໔໘ ເມື່ອຄະນະກັມມະກາຣອັກສຣສາຕຣ໌ລາວ ຄະນະໜຶ່ງໄດ້ອອກຂໍ້ບັງຄັບເປັນພຣະຣາຊະໂອງກາຣເລຂທີ ໑໐ ໃຫ້ມີອັກສຣ ໒໗ ຕົວ ແຕ່ຂຽນໃນລັກສະນະ ພິເສດ (ຣາຍຣະອຽດໂຜດຕິດຕາມໃນບົດຕໍ່ໄປ)

ເຊີງອັຕຖ໌:
(໑) ໃຊ້ຂຽນຄໍາລາວ ແລະຄຳປາລີ : ຄວາມໝາຍຄືໃຫ້ຂຽນຄຳລາວທີ່ເປັນເຄົ້າພາສາລາວແທ້ໆ ແລະພາສາປາລີອັນເປັນເຄົ້າພາສາປາລີແທ້ໆ ໂດຍເອົາອັກສຣໂຣມັນໄປຂຽນ.
(໒) ເໝືອນກັບອັກສອນຫວຽດນາມປັດຈຸບັນ ທີ່ສ້າງຂຶ້ນມກ່ອນອັກສຣລາວ ເຊິ່ງເອົາອັກສຣໂຣມັນມາຂຽນຄຳຫວຽດນາມແທນອັກສອນໂໝ່ມ ເຊິ່ງເໝືອນອັກສຣຈີນ ທີ່ມີມາແຕ່ເຫິງແລ້ວ.
(໓) ຝ່າຍນີ້ເຫັນວ່າໃຫ້ຄົງອັກສຣລາວໄວ້ເໝືອນເດີມ ແຕ່ໃຫ້ເອົາອັກສອນລາວທີ່ມັນຊໍ້າກັນມາຂຽນແທນ ເມື່ອຂຽນພາສາປາລີ ແຕ່ໂຕໃດທີ່ຂຽນ ຕ່າງກັນເມື່ອໃຊ້ຂຽນພາສາປາລີໃຫ້ໃຊ້ຈຸດ (ນິກຄະຫິດ) ໃສ່ກ້ອງໄວ້.

ການພັດທະນາໜັງສືລາວ ເຄິ່ງສະຕະວັດ ມີຄວາມສຳເລັດຜົນຫຼືບໍ່ ? (໑)

2011-08-21T09:16:00.005+07:00

ບັນທຶກອັກສອນສາດ ປະວັດໜັງສືລາວ ຂອງຍາພໍ່ມະຫາສີລາ ວິຣະວົງ ກ່າວເຖິງຄະນະກັມມະການຟື້ນຟູອັກສອນລາວ ໔໑ ໂຕ, ເຊິ່ງມີຄວາມເປັນມາ ເກືອບລະອຽດລະອໍ, ທ່ານເວົ້າໄວ້ໃນປຶ້ມດັ່ງກ່າວ ໃນໜ້າ ໒໖-໒໘ ວ່າດັ່ງນີ້:

"- ຄັນມາເຖິງຣະຫວ່າງປີ ຄ.ສ ໑໙໒໙ ສະມາຄົນນັກປຣາຊຍ໌ຝຣັ່ງເສສ ກໍວາງແຜນຟື້ນຟູພຸທທະສາສນາ ແລະກາຣສຶກສາຝ່າຍພຸທທະສາສນາໃນ ຣາຊະອານາຈັກລາວຂຶ້ນຄືກັນ ຈຶ່ງໄດ້ຕັ້ງໂຮງຮຽນປາລີຂຶ້ນ ໃນນະຄອນວຽງຈັນ ໂຮງຮຽນຕັ້ງຢູ່ຫໍຄຳ (ໃນບໍຣິເວນພຣະຕຳນັກດຽວນີ້) ໂດຍມີຍາພໍ່ມະຫາແກ່ວ ເປັນຄຣູສອນ (ຍາພໍ່ມາຫາແກ້ວນີ້ສືກສາຝ່າຍພຸທທະສາສນາມາຈາກປະເທສໄທຍ໌) ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ນອກຈາກນີ້ແລ້ວທາງສະມາຄົນນັກປຣາຊຍ໌ຝຣັ່ງເສສ ກໍດຳເນີນກາຣາຕັ້ງຫໍສມຸດຂຶ້ນໃນນະຄອນວຽງຈັນ ໂດຍແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເຈົ້າເພັຊຣາຊ (ເຊິ່ງໃນເວລານັ້ນຍັງບໍ່ໄດ້ເປັນອຸປຣາຊ ແຕ່ດຳຣົງຕຳແໜ່ງເປັນສາຣະວັດ ຜູ້ກວດກາແຜ່ນດິນທົ່ວໆໄປ) ເປັນປະທານ ແລະຮຽກອົງກາຣນີ້ວ່າ "ພຸທທະບັນດິຕສະພາຈັນທະບູຣີ" ແລ້ວທຳກາຣທ້ອນໂຣມໜັງສືເກົ່າຂອງລາວ ທັງທີ່ເປັນອັກສອນທັມມ໌ ອັກສອນລາວ ມາໄວ້ບ່ອນດຽວຈັດຕັ້ງເປັນ ຫໍສະໝຸດຂຶ້ນ ພ້ອມກັນນີ້ກໍໄດ້ພາກພຽນອອກກົດໝາຍ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ທຳລາຍມ້າງເພວັດວາອາຮາມ ຫຼືຂົນເອົາພຣະພຸທທະຣູບໜີ ເຊິ່ງຄວາມຈິງ ເຂົາເອົາໄປເກືອບໝົດແລ້ວ.

- ກ່ຽວກັບການຟື້ນຟູພຣະພຸດທະສາສນາ ແລະຈັດຕັງກາຣສຶກສາທາງສາສນາ ມີຂໍ້ຫຍຸງຍາກຢູ່ໃນເຣື່ອງແບບຮຽນ ຍາພໍ່ມະຫາແກ້ວ ສອນໂຮງຮຽນ ປາລີເວລານັ້ນ (ໄດ້ຍິນວ່າທຳອິດກໍມາຮຽນຫຼາຍຢູ່ ມີພຣະເນນເກືອບ ໗໐ ຕົນ ເວລາຂ້າເຈົ້າມາແທນເພິ່ນເຫັນມີເຫຼືອພຽງ ໕ ຕົນ) ກໍໃຊ້ແບບໄທຍ໌ເປັນຫຼັກ ແລ້ວກ່າຍອອກເປັນຕົວທັມມ໌ ໃຫ້ນັກຮຽນຂຽນກ່າຍເອົາວັນລະ ໔-໕ ແຖວ ເປັນການຊັກຊ້າເສັຍເວລາຫຼາຍ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າ(ຜູ້ຂຽນ) ມາແທນເພິ່ນໃນປີ ຄ.ສ ໑໙໓໑-໑໙໓໒ ຈຶ່ງໄດ້ສເນີຄວາມເຫັນ ຕໍ່ອົງນາຍົກພຸທທະບັນດິຕສະພາ ຄືເຈົ້າເພັຊຣາຊ ວ່າຄວນຈະພິມແບບຮຽນປາລີ ແລະນັກທັມມ໌ຂຶ້ນ ຈຶ່ງຈະສະດວກ ແຕ່ໃນຂັນຕົ້ນຕ້ອງປັບປຸງຕົວອັກສອນລາວເສັຍກ່ອນ ເພາະຄັນຈະເອົາຕົວອັກ ສອນທັມ ມາພິມເປັນແບບຮຽນກໍບໍ່ໄດ້ ດ້ວຍຕົວພິມສຳລັບຕົວທັມບໍ່ມີ ໃນກາຮນີ້ອົງນາຍົກພຸທທະບັນດິຕສະພາຈັນທະບູຮີ ຈຶ່ງໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງກັມມະກາຣ ຂຶ້ນຄະນະໜຶ່ງ ເຊິ່ງຂ້າພະເຈົ້າຈື່ໄດ້ມີ ຄື:-
໑. ເຈົ້າເພັຊຣາຊ ນາຍົກພຸທະບັນດິດສະພາ ປະທານ
໒. ພະນະທ່ານຫຍຸຍ ອະໄພ ກັມມະກາຣ.
໓. ຍາພໍ່ມະຫາແກ້ວ ກັມມະກາຣ.
໔. ຍາພໍ່ພິມມະສອນ ກັມມະກາຣ.
໕. ຍາພໍ່ເມືອງໂຂງ ກັມມະກາຣ.
໖. ພຍານາມເສນາ ກັມມະກາຣ.
໗. ທ່ານເລກີ ເຮືອງ ກັມມະກາຣ.
໘. ທ່ານບຣັງ ເດີ ລາ ໂບຣຊ໌ ກັມມະກາຣ.
໙. ພຍາສຣີນະຄອນໂລກ(ພນະທ່ານຜຸຍ ປັນຍາ) ກັມມະກາຣ.
໑໐. ຂ້າພະເຈົ້າ (ສີລາ ວິຣະວົງ) ເລາຂານຸກາຮ ແລະກັມມະກາຣ."

- ເມື່ອຄະນະກັມມະກາຣໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງແລ້ວ ກໍຫາຊ່ອງທາງ ໃນການປັບປຸງ ແລະຟື້ນຟູອັກສອນລາວສືບຕໍ່ໄປ ພາຍໃຕ້ພຸດທະບັນດິດສະພາ ແຕ່ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກກໍເກີດຂຶ້ນແກ່ຄະນະກັມມະການ ເພາະກັມມະການຝ່ານຕ່າງໆນັ້ນ ກໍມີຄວາມເຫັນແຕກຕ່າງກັນ ກ່ຽວກັບການຟື້ນຟູ ແລະປັບປຸງອັກສອນສາດລາວ ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກເພາະເຫດໃດ ເຊີນຕິດຕາມອ່ານໃນບົດຕໍ່ໄປ.

ເມືອງຊ່ອນ (ຊັຍບູຣີ) ຢູ່ຊຳເໜືອ ປັດຈຸບັນຢູ່ໃສ ?

2011-08-12T17:00:00.001+07:00

-ຂວາມືເຈົ້າຣາຊະວົງ ນະຄອນຫຼວງພຣະບາງ ພາຍຫຼັງໄດ້ສະຖາປານາເປັນເຈົ້າສັກກະຣິນຣິດ ເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງພຣະບາງ ໃນປະເທດ ສະຣາຊອານາຈັກສຍາມ, ເມື່ອຄາວໄປປາບຮໍ້ ກັບມາເຖິງເມືອງຊ່ອຍ ເຊິ່ງນຳຖ່າຍກັບແມ່ທັບສຍາມ ກັບທຸງໄຊສະເຫຼີມພົນ (ປັດຈຸບັນປ່ຽນມາເປັນທຸງຈຸທາທຸຊະທິປະໄຕ).

ສຳຫຼວດພູມິປະດທດ
- ເນື່ອງຈາກທາງຕັ້ງແຕ່ເມືອງສົບແອດລົງມາເຖິງເມືອງແວນ ທິດຕາເວັນອອກນັ້ນ ເປັນສຸດພຣະຣາຊະອານາເຂດ ແລະອີກເສັ້ນໜຶ່ງ ເຊິ່ງຕັດລົງທາງ ໃຕ້ສຸດຫົວເມືອງເມືອງຫົວພັນທັງຫ້າທັງຫົກ, ຄືເມືອງຊຳໃຕ້ກັບເຂດແດນຍວນ(ຫວຽດນາມ) ແມ່ທັບໄດ້ສັ່ງການໃຫ້ສຳຫຼວດກວດ ພູມີປະເທດທາງເຂົ້າ-ອອກ ພຣະຣາຊະອານາເຂດ ແລະທຳຣາຍງານ ດັ່ງນີ້.
- ນາຍຮ້ອຍເອກ ຫຼວງຫັດຖະສາຣະສຸພະກິດ ກັບນາຍຮ້ອຍໂທແຈງ ນຳທະຫານ 24 ນາຍ, ສຳຫຼວດຕັ້ງແຕ່ເມືອງສົບແອດລົງໄປບັນຈົບກັບກອງ ທັບເຈົ້າຣາຊະວົງທີ່ເມືອງແວນ.
- ນາຍຮ້ອຍເອກຫຼວງຈຳນົງຍຸທະກິຈ(ອີ່ມ) ກັບນາຍຮ້ອຍເພັຊຣ ນຳທະຫານ 24 ນາຍ ສຳຫຼວດລົງໄປເຖິງເມືອງຊຳໃຕ້ ເສຣັດແລ້ວກໍໃຫ້ກັບມາຣວມກັບກອງເຈົ້າຣາຊະວົງ ທີ່ເມືອງແວນໃຫ້ພ້ອມກັນ.
- ກັບຕັນຈະເຣິນ ອອກສຳຫຼວດທຳສຳມະໂນຄົວໃນແຂວງເມືອງຫົວພັນທັງຫ້າທັງຫົກໃຫ້ສິ້ນເຊີງດ້ວຍຜົນການສຳຫຼວດໃນເຂດແຂວງເມືອງຊ່ອນ ນັ້ນ ເປັນສ່ວນເປັນອຳເພີ ດັ່ງນີ້ (ສະຫຼຸບຫຍໍ້ ພໍສັງເຂບເປັນຕົວຢ່າງ)
ກ. ເມືອງຊ່ອນ (ຊັຍບູຣີ) ແບ່ງອອກເປັນສອງພວກ ຄື ຊ່ອນໄທ(ຍ) ແລະຊ່ອນລາວ.
- ຕຳບົນແຂວງຊ່ອນລາວ ພຣະຍາສີສຸມັງ ເປັນຜູ້ຮັກສາມເືອງ ຕັ້ງຢູ້ຣະຫວ່າງເຂົາຮອກ (ດ້ານເໜືອ)ແລະເຂົາຮົມ(ດ້ານໃຕ້) ບ້ານເຮືອນຕັ້ງໃກ້ຫ້ວຍ ແອດ ບ້ານໃນຕຳບົນຊ່ອນລາວ ໄດ້ແກ່ບ້ານຫ້ວຍຊາຍ, ບ້ານຈັກຣ໌, ບ້ານວັດ, ບ້ານນອມ, ບ້ານໂງນ, ບ້ານກົ້ວ, ບ້ານແລ້ງ ຣວມເຮືອນ 103 ຫຼັງຄາ ເຮືອນ ຊາຍ 166 ຄົນ, ຍິງ 279 ຄົນມີປືນດາບສີລາ 43 ກະບອກ.
- ຕຳບົນແຂວງຊ່ອນໄທ(ຍ) ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດແຂວງດຽວກັນກັບເມືອງຊ່ອນ(ຊັຍບູຣີ) ແບ່ງຄົນອອກເປັນສອງພວກ ຄື ລາວ ແລະຜູ້ໄທ(ຍ) ເດີມພຣະ ຍາຍອດຈອມຄຳ ເປັນຜູ້ບັງຄັບວ່າກ່າວພວກຜູ້ໄທ(ຍ) ແຕ່ໄປສົມທົບກັບພວກຮໍ້າຂົ້າມາປຸ້ນບ້ານເມືອງຊ່ອນ ເມື່ອເມືອງຫຼວງພຣະບາງແຕ່ງກອງທັບມາຕີພວກຮໍ້ແຕກ ພຣະຍອດຈອມຄຳຈຶ່ງໜີໄປເມືອງຮຸ່ງ ໃນແຄວ້ນສິບສອງຈຸໄທ(ຍ) ກອງທັບຕາມໄປຈັບ ຕົວໄດ້ ຈຶ່ງປະຫານຊີວິດ ແລ້ວບໍ່ໄດ້ຕັງຄົນແທນ ໃຫ້ຣວມກັບພວກຊ່ອນລາວ ໃນພຣະຍາສີສຸມັງທັງສີິ້ນ ແຕ່ບັດນີ້ ຜູ້ຮັກສາຕຳບົນຊ່ອຍໄທ(ຍ) ຕັ້ງໃຫ້ເປັນເພັຍຫົວພັນ.
- ຕຳບົນແຂວງຊ່ອນໄທ(ຍ) ຫ່າງຈາກເມືອງຊ່ອນລາວ 2 ຊົ່ວໂມງ, ຕັ້ງໃກ້ຫ້ວຍແອດ ຕຳບົນບ້ານທີ່ຢູ່ໃນແຂວງຊ່ອນໄທ(ຍ) ຂຶ້ນຢູ່ກັບເພັຍ ຫົວພັນ ເປັນບ້ານພວກຜູ້ໄທ(ຍ) ດັ່ງນີ້ ບ້ານບໍ່, ບ້ານສົບຊາຍ, ບ້ານນາໜອງ, ບ້ານໝັນ ຣວມເຮືອນ 63 ຫຼັງຄາເຮືອນ ຊາຍ 148 ຍິງ 178 ມີປືນດາບສີລາ 11 ກະບອກ.
- ອັນໜຶ່ງ, ໃນແຂວງເມືອງຊ່ອນ (ຊັຍບູຣີ) ນັ້ນມີຂ້າແຈະແລະພວກແມ້ວ ຕັ້ງຢູ່ສ່ວນໜຶ່ງ ກະຈັດກະຈາຍ ຯລຯ
- ແມ່ທັບສັ່ງໃຫ້ກອງທັບຖອຍລົງມາເມືອງຊ່ອນກ່ອນ ແລະໃຫ້ຄະນະນາຍທະຫານທີ່ຍົກຍ້າຍກັນໄປສຳຫຼວດໃຫ້ສຳເຣັດແລ້ວມາບັນຈົບກັນກັບ ກອງເຈົ້າຣາຊະວົງ ແລ້ວໃຫ້ລົງມາເມືອງຊ່ອນ ກຳນົດໃຫ້ເຖິງເມືອງຊ່ອນໃນຂ້າງຂຶ້ນ ເດືອນສິບສອງນີ້.
- ການເດີນທັບໄປເມືອງແໂງນັ້ນ ແມ່ທັບສັ່ງການໃຫ້ພຣະອິນທອນແສນແສງ ປລັດເມືອງກຳແພງເພັຊຣ໌ ກັບພຣະຍາເມືອງຂວາ ແລະພຣະຍາເມືອງ ຊ້າຍ ຄຸມຄົນ 100 ຍົກໄປກ່ອນ ເພື່ອຖາງທາງ ແລະທອດສະບຽງໄວ້ກັບກອງທັບຕລອດທາງເຖິງເມືອງແຖງ ແລະຕັ້ງສາງ ຄອຍຮັບສະບຽງທີ່ຈະສົ່ງມາກຈາກຫຼວງພຣະບາງທາງລຳນໍ້າອຸ ນໍ້ານົວດ້ວຍ.

ອິດທິພົນການນັບເລກໃນພາສາລາວ ຕິດແສດການນັບແບບຝຣັ່ງ

2011-08-11T19:32:00.005+07:00

ກ. ການນັບເລກໃນພາສາແບບລາວເດີມແທ້ໆໆໆ
ລຳດັບເລກ- ການອອກສຽງ.
໐ ສູນ
໑ ນຶ່ງ
໒ ສອງ
໔ ສີ່
໕ ຫ້າ
໖ ຫົກ
໗ ເຈັດ
໘ ແປດ
໙ ເກົ້າ
໑໐ ສິບ
໑໑ ສິບເອັດ
໒໐ ຊາວ
໑໐໐ ຮ້ອຍ
໑໐໐໐ ພັນ .
໑໐໐໐໐ ໝື່ນ
໑໐໐໐໐໐ ແສນ
໑໐໐໐໐໐໐ ລ້ານ
໑໐໐໐໐໐໐໐ ໂກດ
໑໐໐໐໐໐໐໐໐ ກື
໑໐໐໐໐໐໐໐໐໐ ຕື້
໑໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐ ພັນຕື້

ຂ. ການນັບແບບໃໝ່ ທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນການນັບມາຈາກພາສາອື່ນແບບສາກົນ.
ລຳດັບເລກ - ການອອກສຽງ.
໐ ສູນ
໑ ນຶ່ງ
໒ ສອງ
໔ ສີ່
໕ ຫ້າ
໖ ຫົກ
໗ ເຈັດ
໘ ແປດ
໙ ເກົ້າ
໑໐ ສິບ
໑໑ ສິບເອັດ
໒໐ ຊາວ
໑໐໐ ຮ້ອຍ
໑໐໐໐ ໜຶ່ງພັນ .
໑໐໐໐໐ ສິບພັນ(ອິດທິພົນຈາກການນັບແບບສາກົນ)
໑໐໐໐໐໐ ແສນ
໑໐໐໐໐໐໐ ໜຶ່ງລ້ານ
໑໐໐໐໐໐໐໐ ໂກດ
໑໐໐໐໐໐໐໐໐ ກື
໑໐໐໐໐໐໐໐໐໐ ຕື້
໑໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐ ພັນຕື້

ຄ. ທຽບການນັບໃນພາສາອັງກິດ.

ລຳດັບເລກ - ການອອກສຽງ Cardinal ເລກລຳດັບ (Ordinal)
໐ ສູນ Zero -
໑ ນຶ່ງ One ທີນຶ່ງ (First)
໒ ສອງ Two ທີສອງ (Second)
໓ ສາມ Three ທີສາມ (Third)
໔ ສີ່ Four ທີສີ່
໕ ຫ້າ Five ທີ່ຫ້າ
໖ ຫົກ Six ທີຫົກ
໗ ເຈັດ Seven ທີເຈັດ .
໘ ແປດ Eight ທີແປດ .
໙ ເກົ້າ Nine ທີເກົ້າ.
໑໐ ສິບ Ten ທີສິບ.
໑໑ ສິບເອັດ Eleven .
໒໐ ຊາວ Twenty .
໑໐໐ ຮ້ອຍ Hundred .
໑໐໐໐ ພັນ Thousand .
໑໐໐໐໐ ໝື່ນ(ສິບພັນ) Ten thousand .
໑໐໐໐໐໐ ແສນ(ຮ້ອຍພັນ) Hundred thousand .
໑໐໐໐໐໐໐ ລ້ານ Million .
໑໐໐໐໐໐໐໐ ໂກດ(ສິບລ້ານ) Ten million .
໑໐໐໐໐໐໐໐໐ ກື (ຮ້ອຍລ້ານ) Hundred million .
໑໐໐໐໐໐໐໐໐໐ ຕື້ (ພັນລ້ານ) Billion .
໑໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐໐ ພັນຕື້ Trillion .

ທິດ 6 ຄຳກອນ

2011-08-11T11:35:00.002+07:00

- ທິດໃນໂລກຫຼາກລ້ວນ ມີຢູ່ແປດທິດພໍດີ
ສິບທິດເຕັມລຸ່ມເທິງ ໂລກຈັກກະວານເຮົານີ້
ທິດທາງທັງພຣະອົງຊີ້ ໄຂຂານຕັດສັ່ງສອນນັ້ນ
ມີຫົກທິດຊິບອກໄວ້ ໄຂແຈ້ງເຫດຄະດີ

- ປຸຣິມະທິດຊີ້ ເບື້ອງໜ້າທິດບົວລະພາ
ປັດສີມາປັດສິເມ ເບື້ອງຂວາຕົກພ້ອມ
ອຸຕະຣະກໍ້າອຸປະຣິມາຕໍ່ ປຸຣະຖີມະທິດຕໍ່
ທິດເບື້ອງຊ້າຍເທິງລຸ່ມດ້ວຍ ຮຽງຖ້ານຊິກ່າວຄວາມ ທ່ານເອີຍ

- ປຸຣິມະທິດເບືອງໜ້ານັ້ນ ມາຕຸພາກມານດາ
ມີຄຸນຄາມຕໍ່ບຸດ ລູກແພງສະເໝີດ້າມ
ຫ້າມປາມທັງສອນຊີ້ ຫວັງພຽງບໍ່ໃຫ້ຊົ່ວ
ໃຫ້ຕັ້ງຕົນຢູ່ໃນຄວາມດີ ໃຫ້ການສຶກສາພໍ່າພ້ອມ
ໃຫຍ່ສົມຄວນຫາຄູ່ໃຫ້ ສົມບັດມີເທົ່າໃດມອບໄວ້ ລູກຫຼານຫຼ້າໄດ້ສືບມູນ

- ບຸດທິດາຮູ້ເຫດແລ້ວແລ້ວ ຮີບເຮັ່ງຕອບແທນຄຸນ
ທ່ານລ້ຽງເຮົາມາຈົນໃຫຍ່ສູນ ລ້ຽງທ່ານຄືນເມື່ອໃຫ້ສຸກແທ້
ວຽກງານການເຮືອນຢ້າວ ເອົາກຳລັງຊົດຊ່ວຍ
ດຳລົງວົງສະກຸນປະພຶດຕົນໃຫ້ພ້ອມ ເມື່ອທ່ານລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ທຳບຸນໃຫ້ຍອດກະຕັນຍູ

- ທິດທີສອງຄູອາຈານອຸປັດຊາ ທີ່ສອນວິຊາຄວາມຮູ້
ເພິ່ນຫາກມີຄຸນລົ້ນ ຕໍ່ສິດສາທຸກສໍ່າ
ສອນແນະນໍາໃຫ້ເປັນຄົນດີ ສອນອີຫຍັງຫວັງໃຫ້ຮູ້ແຈບແຈ້ງ
ສິລະປະວິທະຍາມີເທົ່າໃດມອບໃຫ້ ທັງຍົກຍໍປໍປັ້ນ ວິຊາການສິ່ງນັ້ນ ນຳໄປໃຊ້ໄດ້ຜົນ

- ເມື່ອສິດຮູ້ຊາບແລ້ວ ຄວນຕອບບຸນແທນຄຸນ
ເຄົາຣົບຄູອາຈານມາຍໍມີນົບ ໃຫ້ກຽດສູງເໜືອສຽນເກົ້າ
ເຂົ້າໄປຫາວາຈານ້ອມ ໃຝ່ໃຈຮຽນຮໍ່າ
ບົວລະບັດໃຫ້ພຽບພ້ອມ ຕັ້ງໃຈໝັ້ນຕໍ່ການຮຽນ

- ອັນວ່າທິດທີສາມນັ້ນ ຜົວເມັຍຄູ່ຄຽງໝອນ
ສາມີຄວນຍໍຍົກ ວ່າເປັນເມັຍສະເໝີແກ້ວ
ບໍ່ດູໝີ່ນເມັຍໃຫ້ຕົວດ້ອຍ ບໍ່ນອກໃຈໃຫ້ຊໍ້າເນົ່າ
ສິດໃນຄອບຄົວມອບໃຫ້ ຫາພວກຂອງເຄື່ອງໃຊ້ ມາມອບໃຫ້ຖືກຍາມ

- ເມັຍຮູ້ຄຸນຜົວແກ້ວ ປະຕິບັດຮີດຄອງເມັຍ
ຈັດລະບຽບເຮືອນຊານ ໃຫ້ດີຢ່າວາງເວັ້ນ
ພີ່ນ້ອງໄກຫຼືໃກ້ ຄວນເອົາໃຈຮັກຫໍ່
ບໍ່ນອກໃຈທັງຮັກສາສົມບັດນັ້ນໄວ້ ຄວາມຂີ້ຄ້ານຈົ່ງເວັ້ນ ຂະຫຍັນໄວ້ຈຶ່ງຊິຄູນ ທ່ານເອີຍ

- ທິດທີສີ່ທິດເບື້ອງຊ້າຍ ເພື່ອນມິດສະຫາຍເກີ
ມີຄຸນຄາມອະນັນ ຫາກສ້າງສັນຮູ້ຈັກເລື້ອງ
ເພື່ອແຜ່ແບ່ງປັນໃຫ້ ເວົ້າຈາກໍຍິນມ່ວນ
ຊ່ວຍເຫຼືອເກື້ອກູນກັນໃຫ້ພຽບພ້ອມ ຮ່ວມສຸກຮ່ວມທຸກກັນແທ້ໆ ຊື່ສັດຕໍ່ກັນດ້ວຍຊ່ວຍພະລັງ

- ເມື່ອເພື່ອນຮູ້ຄຸນມິດແລ້ວ ຕອບແທນມິດສະເໝີກັນ
ເມື່ອມິດປະໝາດຄົນປົກປ້ອງຊີວິດ ເມື່ອມິດປະໝາດຮັກສາຊັບມິດໄວ້
ຄວາມີໄພມາເຖິງເພື້ອນ ປ້ອງກັນທັງຊົດຊ່ວຍ
ຄວາມເມື່ອຕົກທຸກໄດ້ຍາກຊ່ວຍບໍ່ລະຖິ້ມ ນັບຖືທັງຍາດພີ່ນ້ອງວົງເຊື້ອມິດເຮົາ

- ທິດທີຫ້າທ່ານກ່າວເວົ້າ ສະມະນະພຣະສົງ
ທ່ານຫ້າມປາມບໍ່ໃຫ້ທຳຄວາມຊົ່ວຊາມ ໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມດີພ້ອມ
ອະນຸເຄາະປະສົງໃຫ້ ປາຖະໜາດີເມດຕາຊ່ວຍ
ເທດສະໜາແນວບໍ່ເຄີຍຮັບຮູ້ ອະທິບາຍທຳທີ່ຮູ້ແລ້ວໃຫ້ແຈ້ມແຈ້ງ ຊີ້ທາງສະຫວັນພ້ອມບ່ອນຈະເຣີນ

- ອຸປະສົກອຸປະສິກາຮັບຮູ້ ຄຸນທ່ານສະມະນະແລ້ວນັ້ນ
ເວົ້າຈາເມດຕາໄວ້ ທຳອັນໃດໃຫ້ນ້ອມເນັ່ງ
ຄິດສິ່ງໃດກໍນ້ອມ ຕ້ອນຮັບພ້ອມດ້ວຍສັດທາ
ອຸປະຖັມປັດໄຈສີ່ ຫວັງມຸງເພື່ອກະເສີມ

- ທິດເບື້ອງລຸ່ມແມ່ນລູກຈ້າງ ທີ່ຊົດຊ່ວຍວຽກງານເຮົາ
ຈັດວຽກງານໃຫ້ເໝາະສົມ ເທົ່າກັບຄວາມຮູ້
ຄ່າຈ້າງເງິນເດືອນໃຫ້ ສະເໝີຄວາມເປັນຢູ່
ຍາມເຈັບເປັນຊ່ວຍຊ້ວນ ໄດ້ຂອງດີໆມາຝາກຕ້ອນ
ຫາວັນພັກພິເສດໃຫ້ ຕາມໂອກາດອັນຄວນ

- ລູກນ້ອງຮັບຮູ້ແລ້ວ ຄຸ່ນແຫ່ງເຈົ້ານາຍເຮົາ
ທຳການງານກ່ອນເຈົ້ານາຍ ເລີກຫຼັງເຈົ້ານາຍດ້ວຍ
ເອົາແຕ່ຂອງເຈົ້ານາຍໃຫ້ ຢ່າທຳການລັກລອບ
ເຮັດວຽກງານໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ ນຳຄວາມດີຂອງເຈົ້ານາຍໄປຍົກຍ້ອງ ປາກົດແຈ້ງທົ່ວໄປ

- ທິດທັງຫົກຊີ້ບອກໃຫ້ ນໍາໄປຄ່ອຍປະຕິບັດ
ເຮັດຈົນເປັນຄອງວັດ ຈະເກີດຜົນພາຍຊ້ອຍ
ທັງຄອບຄົວເຮືອນຊານພ້ອມ ສັງຄົມໄດ້ປະໂຫຍດ
ປະເທດຊາດກໍເດີນກ້າວ ເພາະຄົນຮູ້ໜ້າທີ່ຕົນ ນັ້ນແລ້ວ

ວິຣະບູຣຸດໜ້າຍັກ

2011-08-10T16:32:00.001+07:00

(ຂໍອະໄພນຳທ່ານ ທີ່ເອົາຮູບມາອ້າງ ແລະຂໍອະນຸຍາດມານະທີ່ນີ້ດ້ວຍທີ່ເອົາຊື່ມາອ້າງໃນການແຕ່ງກະວີນີ້)

- ເບິ່ງສີໜ້າທ່າທາງທ່ານນີ້ເປັນຕາຢ້ານຕາກົວ
ຊົງຊິເປັນຄົນຊົ່ວຮ້າຍຂາດອໍາມະຫິດ
ການເວົ້າຈາມອງຄວາມຄິດຄືຊິເປັນຄົນໂຫດ
ເບິ່ງແລ້ວຈັ່ງແມ່ນໂພດບໍ່ມີບ່ອນເອົາ
ແຕ່ວ່າມາເບິ່ງການກະທໍາຂອງເຂົາຕ່າງປານຟ້າກັບດິນ
ຄົນທັງຫຼາຍຖະຫວິນຮັກຫອມຕ້ອມຕຸ້ມ
ຄົນເປັນລ້ານແຫ່ຫຸ້ມຊໍ່ຊ້ອງຊົມເຊີຍ
ຄົນທີ່ຮັກທີ່ເຄີຍຍົກຍໍປໍປັ້ນ
ຄົນທຸກຊໍ່າທຸກຊັ້ນຫຼາຍບ້ານຫຼາຍເມືອງ
ຄົນທີ່ໂກດທີ່ເຄື່ອງເຣີ່ມຫວນມາຮັກ
ຄົນທີ່ບໍ່ເຄີຍຮູ້ຈັກກໍສົນໃຈທ່ານນີ້
ບອກວ່າເຂົາເປັນຄົນດີວິຣະບູຣຸດສໍາຄັນ

- ເຂົາເປັນຫົວຫອກປະຈັນບານໃນສະໜາມຕໍ່ສູ້
ຍາມສະຫງົບທ່ານຕູ່ລາວສັ່ງລາວສອນ
ຍາມມີໄພເດືອດຮ້ອນມາສູ່ຝູງຊົນ
ມີຫຼາຍຄົນບໍ່ສົນຫອບໜີເປິ່ງເວິ່ງ
ແຕ່ວ່າທ່ານຕູ່ລາວຢູ່ເບິ່ງຢູ່ຊ້ວນຢູ່ຊູ
ຮ່ວມກັບນັກຕໍ່ສູ້ກິ້ງເກືອກລີເລືອ
ລາວບໍ່ແມ່ນພວກເສືອເກ່ງແຕ່ເວົ້າແຕ່ພຽງປາກ
ບາດເມື່ອເຖິງຄາວຍາກລາວບໍ່ຄິດໜີ
ມອບຊີວິດອິນຊີ ເພື່ອພີ່ເພື່ອນ້ອງ
ຄົນທັງຫຼາຍຈຶ່ງຍົກຍ້ອງບູຊາທ່ານເໜືອຊີວິດ
ຫາຄົນດີມີຈິດເມດຕາທັມນັ້ນຫາຍາກ

- ລາວເວົ້າແບບຂວັນພ່າຊາກແຕ່ໃຈເປັນທັມ
ດີກວ່າຄົນງາມຂໍາ ທັງຫຼໍ່ທັງເຈົ້າຊູ້
ເວົ້າກະເກ່ງເກີນໝູ່ທັງຮັ່ງທັງມີ
ແຕ່ວ່າຈິດບໍ່ປານີເອື້ອເຟຶຶ້ອເພື່ອແຜ່
ຍາມເດືອດຮ້ອນມາແວ່ຫອບກ່ອນໄປໄກ
ເຂົາບໍ່ມາສົນໃຈອາໄລຍາມທຸກຍາມຍາກ
ຍາມຣະກໍາລໍາບາກເຂົາບໍ່ໄດ້ຫົວຊາ
ແຕ່ທ່ານຕູ່ນີ້ນັ້ນໜາເຂົາບໍ່ເປັນຈັ່ງຊັ້ນ
ຄົນຈຶ່ງຕົກລົງຍົກຂັ້ນໃຫ້ເປັນວິຣະຊົນ

- ນີ້ແລ້ວສາທຸຊົນຄວນຄິດຄວນຮໍ່າ
ເບິ່ງຄົນຢ່າມອງຕໍ່າເບິ່ງແຕ່ຮູບມັກແຕ່ສຽງ
ຮູບພາຍນອກເປັນພຽງຕາມທັມມະຊາດ
ຫາກຊິເບິ່ງຄວາມສະຫຼາດໃຫ້ເບິ່ງການກະທໍາ
ຄັນຊິເບິ່ງຜູ້ນໍາ ໃຫ້ເບິ່ງວິທີຄິດ
ພ້ອມທັງພາກສ່ວນຊິວິດທີ່ອອກມາຈາກໃຈ
ເບິ່ງທັງຜົນງານໃຫຍ່ບອກເຫດບອກຜົນ
ບອກຄັກໆການເບິ່ງຄົນຢ່າເບິ່ງພຽງພາຍນອກ
ນີ້ບໍ່ແມ່ນເວົ້າດິດອກ ບໍ່ແມ່ນໃຝ່ການເມືອງ
ເຮົາມາເບິ່ງສັດຈະທັມທີ່ຮຸ່ງເຮືອງຂອງຄົນໃຫ້ແຈ້ງ
ຈຶ່ງຍົກມາສະແດງຢ່າຖືໂກດຖືຊາ
ຈົ່ງເປີດຫູເປີດຕານໍາມາເລືອກໃຊ້

- ນີ້ຄືຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ ຂອງມະນຸດປຸຖຸຊົນ
ຄວນເບິ່ງເຫດເບິ່ງຜົນສ້າງສາຊາດກ້າວ
ສັງຄົມເຮົາຊິກ້າວໃຫ້ເບິ່ງກວ້າງມອງໄກ
ວິຣະບູຣຸດໃນຫົວໃຈຂອງຊາດຕ້ອງມີ
ຈັັກຕ້ອງເປັນຄົນດີມີສີແກ່ຊາດ
ສະແດງຄວາມມາດບໍ່ຖິ້ມພວກຖິ້ມກອງ
ຄົນດີຄວນຍົກຍ້ອງໃຫ້ຊື່ປາກົດ
ນີ້ຄືບໍຣິບົດວິຣະຊົນຊອງຊາດ
ຄວາມທະນົງອົງອາດຂອງຊາດຕ້ອງຈະເຣີນ ທ່ານເອີຍ

ຫັດອ່ານໜັງສື ໃນແບບຮຽນ ປີ 1932

2011-08-10T06:51:00.006+07:00

1,ຫຼັງປົກ:
- ເປັນອັກສອນຝຣັ່ງ ອ່ານບໍ່ອອກ.
2. ໜ້າປົກ: ອ່ານລຽງຕາມລຳດັບລົງໄປເລີຍ
(1) ແບບສຶກສາ
(2) ສຳຫຣັບໃຊ້ຕາມໂຮງຮຽນປຼະຖົມະສຶກສາ ນະປຼະເທດລາວ
(3) ແຕງຕາມຂໍ້ດຳຣັດຂອງທ່ານເອກະອັຄະມະຫາອະທິບໍດີ
(4) ລົງວັນທີ່ 11 ເມ 1926 (ໝຍເຫດ ປີ ຄ.ສ ອ່ານບໍ່ແຈ້ງ)
----------------------------
(5)ແບບສອນອ່ານ
ຊັ້ນອະວະສານມູນລະສຶກສາ
ພາສາລາວ

(6) ພິມຄັ້ຼງທີ່ແຣກ
(7) ຮ່າໂນຽ-ໂຮງພິມເອັກສແຕຼມ ໂອຣິອັງ (ຄາດວ່າ ໂອຣິອັງ-ບໍ່ເຫັນແຈ້ງ)
(8) 1932

(ຫົວຂໍ້ເລື່ອງ)
3
2 ຕ້ອງໄປໂຮງຮຽນໃຫ້ກັນເວລາ
(ຮູບປະກອບ)
(1) ເຊົ້າມື້ໜຶ່ງ, ທ້າວພັນໄປໂຮງຮຽນ, ແຕ່ລາວບໍ່ຟ້າວ,
(2) ເມື່ອຕາມທາງໄປ, ລາວພົບທ້າວກິ່ງເພື່ອນຂອງລາວ.
(3) ທ້າວກິ່ງເວົ້າວ່າ ເຮົາຈະຟ້າວໄປສັງ, ຍັງບໍ່ທັນດີກອງ.
(4) ຖ້າຢູ່ນີ້ຄຼາວໜຶ່ງກ່ອນນ້າ ! ເຖິງຈະພາກັນຫຼິ້ນອີກສັກ
(5) ຫຼາຽນາທີກໍຍັງໄດ້ຢູ່, ເພຼາະເຮົາກໍມີເງິນຕິດຕົວຢູ່ສອງ
(6) ສາມອັດ, ຈັກໜ່ອຍຈຶ່ງຄ່ອຍໄປໂຮງຮຽນກໍໄດ້, ເຮົາຍັງມີເວ
(7) ລາຢູ່ດອກ, ທ້າວພັນຈຶ່ງຕອບວ່າ : ແມ່ນແລ້ວບໍ່
(8) ທັນຮອດໂມງຈຼິງ, ແຕ່ເຮົາກໍຟ້າວແດ່, ເພື່ອໄປ
(9) ໃຫ້ທັນໂມງເຂົ້າຮຽນ, ຄັນເຮົາຈະຄອງຖ້າໃຫ້ເຂົາຕີກອງ
(10) ແລ້ວຈຶ່ງໄປ, ເຖິງຈະຟ້າວເທົ່າໃດ ກໍບໍ່ທັນໂມງ ແລະພວກ

4
(1) ເຮົາກໍຈະຖືກໂທດດ້ວຍ, ວ່າແລ້ວທ້າວພັນເລີຍຢ່າງໄປ, ທ້າວກິງຈຶ່ງຢ່າງຕາມຫຼັງ.
(2) ເຮົາຄວນມາໂຮງຮຽນໃຫ້ທັນເວລາ.
(3) ບົດຝືກຫັດ: 1. ໃຫ້ເອົາຄຳຕໍ່ໄປນີ້ແຕ່ງເປັນຄຳລະປຣະໂຫຢກ ໃຫ້ໄດ້ຄວາມ : ໂຮງຮຽນ, ກອງ, ຖນົນ, ຫ້ອງຮຽນ.
(4) ໃຫ້ຊອກຫາຄຳທີ່ຕຼົງກັນຂ້າມກັບ : ເພື່ອນ, ໂທດ.
(5) ໃຫ້ເອົາຄໍາຢູ່ລຸ່ມນີ້ ຕື່ມໃສ່ບ່ອນຈ້ຳເມັດໄວ້ໃຫ້ຖືກ: ກ່ອນ, ຊ້າ, ທັນໂມງ, ຕາມທາງ, ຟ້າວ.
(6) ຢ່າມາໂຮງຮຽນ..... ຫຼື.....ໂພດ, ຕ້ອງມາໃຫ້.........ບໍ່ຄວນຢອກກັນ........ຕ້ອງ...........ຈຶ່ງຈະມາທັນໂມງເຂົ້າໂຮງຮຽນ.
(7) 4. ຫັດແຕ່ງເຣື່ອງ: ທ້າວພັນໄດ້ພົບໃຜ ? ທ້າວ
(8) ກິ່ງເວົ້າຫຍັງກັບລາວ ? ທ້າວພັນຕອບວ່າຢ່າງໃດ ? ໃນ
(9) (ເ)ຣື່ອງນີ້ມີຄຳສອນວ່າຢ່າງໃດ ?

(ຈັກໜ່ອຍຈຶ່ງຕໍ່ ບົດທີ 3)
5
ຕ້ອງນັບຖືຄຼູຂອງເຮົາ

ມາດຕາຖານເງິນຕາ( The Monetary Standard)

2011-08-09T09:38:00.002+07:00

ມາດຕາຖານເງິນຕາ( The Monetary Standard)
- ເປັນເຄື່ອງມື ຫຼືແນວທາງໜຶ່ງສໍາລັບການຄວບຄຸມປະຣິມານເງິນ, ປະກອບດ້ວຍຫຼັກ ເກນ ຣະບຽບຂໍ້ບັງຄັບ ແລະຂໍ້ປະຕິບັດຕ່າງໆ ໃນການອອກເງິນຕາ ເພື່ອຮັກສາຂອງ ຄ່າເງິນ.
- ໂດຍຫຼັການທຸກປະເທດໃນໂລກ(ລວມທັງລາວເຮົາດ້ວຍ) ພະຍາຍາມຮັກສາຄ່າເງິນ ຂອງປະເທດຕົນໃຫມີຄ່າຄົງທີ່ ເມື່ອທຽບກັບສິນຄ້າ ຫຼືສິ່ງຂອງບາງຊະນິດ ເຊິ່ງປະ ເທດນັ້ນໆ ອາດເລືອກສິນຄ້າໃດໆກໍໄດ້ ເພື່ອປຽບທຽບກັບຄ່າເງິນຂອງຕົນ ເຊັ່ນ ອາດເປັນຢາສູບ,ຝ້າຍ ຫຼືໂລຫະຊະນິດໃດຊະນິດໜຶ່ງ ທີ່ໃຊ້ກັນຫຼາຍທີ່ສຸດ ຄື ໂລຫະ ເງິນ, ທອງຄໍາ, ຫຼືໂລຫະມີຄ່າອື່ນໆ.
- ໃນການຮັກສາຄ່າຂອງໜ່ວຍເງິນຂອງປະເທດໃດໜຶ່ງ ເຈົ້າໜ້າທີ່ການເງິນຂອງ ປະເທດນັ້ນຈະຕ້ອງ
ກຳນົດຄວາມສັມພັນສຳພັນກັບປະຣິມານຣະຫວ່າງໜ່ວຍເງິນຂອງປະເທດ ນັ້ນກັບສິນຄ້າຊະນິດນັ້ນໆ.
- ພ້ອມທີ່ຈະຮັບຊື້ສິນຄ້າຊະນິດນັ້ນທັງໝົດເມື່ອມີການສະເໜີຂາຍໃນຣາຄາທີ່ກຳນົດໃຫ້.
- ພ້ອມທີ່ຈະຂາຍສິນຄ້າຊະນິດນັ້ນທັງໝົດເມື່ອມີຜູ້ຕ້ອງການຊື້ໃນຣາຄາທີ່ກຳນົດໃຫ້.

ກ. ມາດຕາຖານໂລຫະຄູ່ (Bimetallic Standard)
- ມາດຕາຖານທີ່ໃຊ້ທັງໂລຫະທອງຄຳແລະເງິນເປັນເຄື່ອງໜຸນຫຼັງເງິນທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດໃດປະເທດໜຶ່ງ(The Coinage Act) ຄ.າ1792 ຂອງສະຫະຣັດອາເມຣິກາ
US$1 = ທອງຄຳບໍຣິສຸດ 24.75 ເກຣນສ໌
US$1 = ເງິນບໍຣິສຸດ 371.25 ເກຣນສ໌

ຂ. ມາດຕາຖານທອງຄຳ ຄ.ສ 1875-1914
- ເປັນຣະບົບອັດຕາແລກປ່ຽນຄົງທີ່ ມີ 2 ປະເພດ ຄື:
1. ມາຕາຖານຫຼຽນທອງຄຳ ( Gold Specie Standard) : ຣາຄາຫຼຽນໜ້າຫຼຽນກັບມູນຄ່າໂລຫະທີ່ໃຊ້ເຮັດຫຼຽນທີ່ມີຄ່າເທົ່າກັນສະເໝີ.
2. ມາດຕາຖານທອງຄຳແທ່ງ: ( Gold Bullion Standard) : ປະຣິມານເງິນໝູນວຽນ ລະບົບຈະເປັນເງິນເຈັ້ຍພິເສດ ທອງຄຳທຳໜ້າທີ່ເປັນພຽງສິນຊັບສຳຮອງໜູນຫຼັງ.
- ປະເທດອັງກິດປະກາດໃຊ້ລະບົບມາດຕາຖານຂອງທອງຄຳ ເມື່ອປີ ຄ.ສ 1821 ທຳໃຫ້ເງິນປອນດ໌ ຂອງອັງກິດເປັນເງິນຕາສະກຸນຫຼັກທີ່ມີສະເຖັຍຣະພາບຫຼາຍທີ່ສຸດ ໃນຍຸກນັ້ນເນື່ອງຈາກໜູນໄວ້ດ້ວຍທອງຄຳ ບໍຣິສຸດ.

ຄ. ຣະບົບມາດຕາຖານຂອງຄຳ ທີ່ປະການດໂດຍປະເທດຕ່າງໆ ໃນປີ ຄ.ສ 1876.
- ກຳນົດໃຫ້ແຕ່ລະປະເທດປະການຄ່າສະເໝີພາກ (Par Value) ໂດຍການທຽບຄ່າເງິນສະກຸນຂອງປະ ເທດຕົນຕໍ່ນ້ຳໜັກທຣອຍເອົາຊ໌ 28.249 ກຣາມ) ເພື່ອເປັນມາດຕາຖານໃນການກຳນົດອັດຕາແລກປ່ຽນຣະຫວ່າງ ເງິນສະກຸນຕ່າງໆ ເຊັ່ນປະເທດສະຫະຣັດອະເມຣິກາ ປະກາດສະເໝີພາກເທົ່າກັຍ 20.67/ທຣອຍເອົານຊ໌, ປະເທດອັງກິດປະກາດສະເໝີພາກເທົ່າກັບ 4.1474/ທຣອຍເອົານຊ໌.
- ກຳນົດໃຫ້ປະເທດຕ່າງໆຕ້ອງຮັກສາຣະດັບຂອງທຸນສໍາຮອງທີ່ເປັນທອງຄໍາ ໃຫ້ພຽງພໍກັບທະນະບັດທີ່ພິມອອກໃຊ້ ເພື່ອຮັກສາສະຖຽນຣະພາບຂອງຄ່າເງິນຂອງປະເທດນັ້ນ.

- ຣະບົບນີ້ຊ່ວຍອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການທຳການຄ້າຣະຫວ່າງປະເທດ ແລະຊ່ວຍສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງໃຫ້ຣະບົບເສດຖະກິດຂອງໂລກເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດ.

ງ. ໄລຍະສົງຄາມໂລກ (ຄສ. 1918-1939)
- ການແຂ່ງຂັນກັນລົດຄ່າເງິນ(The Devaluation Race)
ຄວາມຕ້ອງການໃຊ້ເງິນຈຳນວນມະຫາສານຣະຫວ່າງສົງຄາມ
1. ການສ້າງຄ່າເງິນ
2. ຄວາມແຕກຕ່າງໃນອັດຕາເງິນເຟີ້ຣະຫວ່າງປະເທດມີຫຼາຍຂຶ້ນ.
3. ຄວາມແຕກຕ່າງຫຼາຍຂຶ້ນໃນຄວາມສັມພັນຂອງຣະດັບຣາຄາສິນຄ້າຣະຫວ່າງປະເທດ.
4. ການລົດຄ່າເງິນ.

ຈ. ການຄວບຄຸມປະຣິວັດ ຫຼືຄວບຄຸການປ່ຽນແປງ(Exchange Control)
- ໄລຍະທົດສະວັດ 1930 ຫຼາຍປະເທດເຣີ່ມຄວບຄຸມການແລກປ່ຽນເງີນ ເພື່ອຮັກສາຣະດັບເງິນຕາຕ່າງປະເທດເຊິ່ງເປັນເງິນສຳຮອງ ໂດຍການຄວບຄຸມການນໍາເຂົ້າ ແລະສົ່ງອອກເງິນຕາຕ່າງປະເທດ ການໃຊ້ມາດຕາການປັນສ່ວນເງິນຕ່າງປະເທດ ການຫ້າມເຄື່ອນຍ້າຍເງິນທຸນອອກນອກປະເທດ ການບັງຄັບໃຫ້ນໍາເງິນຕາຕ່າງປະເທດຈາກການສົ່ງອອກ ສິນຄ້າ ແລະທຸຣະກັມທາງການເງິນມາຂາຍໃຫ້ກັບທາງການ.

(ຍັງມີຕໍ່)

ເດືອນເກີດເປັນມິດ ແລະສັດຕູກັນ

2011-08-08T21:42:00.000+07:00

ໄປທ່ຽວຫຼີ່ຜີ

2011-08-03T16:46:00.002+07:00

ໄປທ່ຽວຕາດຫຼີ່ຜີທາງຝັ່ງຂະເໝນ ງາມແທ້ງາມວ່າ, ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ຄືເອົາລົດຂ້າມຈາກທ່າບັກ ເມືອງແສນ ໄປຍັງບ້ານທ່າເປືອຍ ເມືອງແສບ ແຂວງພະວິຫານ ຂະເໝນ ເຮືອຈະເວັ້ນຫາງດອນຂະເໝົາ ຈຸດທີ່ເຂົ້າໄປເປັນປ່າຂອງບ້ານທ່າເສືອໝີ ແລະໃກ້ໆກັບພູສາລະແພຄອນແຫ່

ພາຍຸໄຕ້ຝຸ່ນນົກເຕັນ (ນົກກະເຕັນ) - ລົມໄຕ້ຝຸ່ນ

2011-08-01T08:04:00.014+07:00

ນົກເຕັນ:
- ນົກກະເຕັນ (ເປັນຊື່ເຕັມໃນພາສາລາວ) ນົກເຕັນ (ເປັນພາສາເວົ້າຂອງຄົນລາວ) ຊື່ວິທະຍາສາດ Alcedo atthis ພາສາອັງກິດ common kingfisher ລັກສະນະທົ່ວໄປ ມີຄວາມຍາວຈາກປາຍປາກຈົນສຸດປາຍຫາງ 13-16 ຊມ. ໂຕຜູ້ແລະໂຕແມ່ ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນ ແຕກຕ່າງກັນພຽງເລັກນ້ອຍ ພໍສັງເກດໄດ້ ຄືໂຕແມ່ມີໂຄນປາກລ່າງເປັນສີສົ້ມ ຂະນະທີ່ໂຕຜູ້ມີປາກສີດຳສະໜິດ ຫົວ ໜ້າຜາກ ສີຟ້າອົມຂຽວ ຄໍສີຂາວ ໜ້າເອີກແລະຂົນຄຸມຫູສີແດງ ຂົນຄຸມປີກສີຟ້າອົມຂຽວ.

ຖິ່ນອາໄສ:
- ເປັນນົກທີ່ອົບພະຍົບມາຈາກຖິ່ນທີ່ອາກາດໜາວເຢັນ ໃນລະດູໜາວ ພົບໄດ້ເລື່ອຍໆ ແລະປະຣິມານຫຼາຍທົ່ວພູມີພາກຂອງປະເທດລາວ ມັກອາໄສຢູ່ຕາມແຫຼ່ງນໍ້າ.

ອາຫານ:
- ປາ, ແມງປໍ, ຕັກແຕນ, ຂຽດນ້ອຍ, ກຸ້ງນໍ້າຈືດຂະໜາດນ້ອຍ, ຮວກ ບໍຣິເວນໜອງ, ບຶງນໍ້າຈືດ ແຄມຫ້ວຍ ມັກຈອບງອຍກິ່ງໄມ້ເພື່ອດັກຈັບ ຫາອາຫານ.

ພຶດຕິກັມ:
- ມັກພົບຢູ່ໂດດດ່ຽວບໍ່ຣວມຝູງ ຫາກິນເວລາກາງເວັນ ໂດຍມັກຈະຈັບງອຍຢູ່ຕາມກິ່ງງ່າ ຮຽວໄຜ່ ໄມ້ແຫ່ງ ຕໍໄມ້ ໃນແຫຼ່ງນໍ້າ ເມື່ອພົບເຫຍື່ອມັກຈະບິນໂສບໃຊ້ປາກຄາບເຫຍື່ອ.

ການສືບພັນ:
- ຍັງບໍ່ມີການຣາຍງານພົບການເຮັດຮັງວາງໄຂ່ໃນປະເທດລາວ ຈະເຣີ່ມພົບໃນລາວໄດ້ຕັ້ງແຕ່ເດືອນກັນຍາ ໄປຈົນເຖິງປາຍລະດູໜາວ.

ສະຖານທີ່ພົບ
- ສາມາດພົບໄດ້ທົ່ວໄປ.

ຊື່ພາຍຸໄຕ້ຝຸ່ນ : ນົກເຕັນ
- ພາຍຸ(ລົມ) ມາຈາກ ຄຳເດີມ ວາຍຸ,(ວາໂຍ) ພາຍຸເປັນການໃຊ້ຮຽກລົມໄຕ້ຝຸ່ນທີ່ພັດມາແຮງ ທີ່ມາພ້ອມກັບຝົນ, ລັກສະນະຂອງລົມພາຍຸນີ້ ຈະມີລັກສະນະເປັນລົມໝູນ ມາພ້ອມກັບຝົນ, ລົມໝຸນຫາກເປັນລົມຂະໜາດນ້ອຍ ແລະບໍ່ມີຝົນຈະຮຽກວ່າ ລົມຫົວກຸດ.
- ພາຍຸ: ນົກເຕັນ (ຊື່ທີ່ໃຊ້ຮຽກລົມໄຕ້ຝຸ່ນ) ນົກກະເຕັນ (ເປັນຊື່ທາງການໃນພາສາລາວ ພາສາເວົ້າແມ່ນນົກເຕັນ-ບາງຄົນກໍເວົ້າເຕັມໆຄວາມ ຄືນົກກະເຕັນ)
- ຄວາມໝາຍ : ເປັນຊື່ຂອງພາຍຸ (ໂດຍເອົາຊືນົກມາຕັ້ງຊື່)
- ຄວາມຈິງແລ້ວຫາກເປັນລົມໃຫຍ່ບໍ່ມີຝົນ ພາຍຸລົມ, ຫາກເປັນລົມມີຝົນພ້ອມ ຄວນຈະຮຽກວ່າ ພາຍຸຝົນ.
- ຊື່ພາສາອັງກິດ : Nock-Ten (1108)
- ທີ່ມາຂອງຊື່ພາຍຸໄຕ້ຝຸ່ນນົກເຕັນ : ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
- ວັນທີ 27 ກໍຣະກົດ 2011(2554) ຣະດັບຄວາມຮຸນແຮງ (ພາຍຸໂຊນຮ້ອນ 85 15° 00' 00'' ເໜືອ 122° 48' 00'') ຕາເວັນອອກ.
- ວັນທີ 26 ກໍຣະກົົດ 2011(2554) ຣະດັບຄວາມຮຸນແຮງ (ພາຍຸໂຊນຮ້ອນ 85 14° 48' 00'' ເໜືອ 123° 00' 00'') ຕາເວັນອອກ.
- ຂຶ້ນບົກ ແລະເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ວັນທີ 30-31 ກໍຣະກົດ 2011(2554).
ທີ່ມາ ຂອງຂໍ້ມູນບາງສ່ວນສະພາບອາກາດ ໄຕ້ຝຸ່ນນົກເຕັນ:
http://www.tmd.go.th/storm_tracking.php

ການຕັດສະຮູ້ທີ່ສົມບູນຄືຫຍັງ ?

2011-07-30T17:55:00.002+07:00

- ບັນຫາ : ການຕັດສະຮູ້ຄືຫຍັງ ? ພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງປະກາດວ່າ ພຣະອົງໄດ້ຕັສຮູ້ແລ້ວເມື່ອໃດ ?
- ພຸດທະດຳຣັສຕອບ : ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ດວງຕາພາຍໃນຍານ, ປັນຍາ, ວິຊຊາ, ແສງສະຫວ່າງພາຍໃນ ໄດ້ເກີດແກ່ເຮົາ ໃນທັມທັງຫຼາຍ ທີ່ເຮົາບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນໄດ້ຟັງມາກ່ອວນວ່າ ນີ້ ຄືຄວາມຈິງອັນປະເສີດ ຄືທຸກຂ໌ (ສັຈຈະຍານ)
- ທຸກຂະອະຣິຍະສັຈຈະ (ສັຈຈະຍານ) ທຸກຂະອະຣິຍະສັຈຈະນັ້ນ ເຮົາກຳນົດຮູ້ແລ້ວ (ກະຕະຍານ).
- ນີ້ຄື ທຸກຂະສະມຸທັຍອະຣິຍະສັຈຈະ(ສັຈຈະຍານ) ທຸກຂະສະມຸທັບ, ເປັນສິ່ງຄວນລະ (ກິດຈະຍານ) ທຸກຂະສະມຸທັຍ ນັ້ນເຮົາລະແລ້ວ (ກະຕະ ຍານ)
- ນີ້ຄື ທຸດຂະນິໂຣອະຣິຍະສັຈຈະ (ສັຈຈະຍານ) ທຸດຂະນິໂຣ..ນັ້ນຄວນທຳໃຫ້ແຈ້ງ (ກິຈຈະຍານ) ທຸກຂະນິໂຣທະ,,ດນັ້ນເຮົາໄດ້ທຳໃຫ້ແຈ້ງແລ້ວ,
(ກະຕະຍານ).
- ນີ້ຄືປະຕິປະທາເຖິງຄວາມດັບທຸກ (ສັຈຈະຍານ) ປະຕິປະທາເຖິງຄວາມດັບທຸກ ຄວນທຳໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ (ກິຈຈະຍານ) ປະຕິປະທາເຖິງຄວາມດັບທຸກຂ໌ນັ້ນ ເຮົາທຳໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ (ກະຕະຍານ)
- ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍການເຫັນແຈ້ງດ້ວຍຍານ ຕາມຄວາມເປັນຈິງໃນອະຣິຍະສັຈຈ໌ 4 ເຫຼົ່ານີ້ ແຕ່ລະຢ່າງນັບດ້ວຍ(ຍານ) 3 ດັ່ງກ່າວມາກ ຣວມ ເປັນອາການ 12 ຍັງບໍໍ່ບໍຣິສຸດຜຸດຜ່ອງຕາບໃດ ຄວາມນັ້ນເຮົາກໍຍັງບໍ່ປະຕິຍາຍຕົນວ່າໄດ້ຕັສຮູ້ອະນຸຕຣະສັມມາສັມໂພທິຍາຍໃນໂລກ...ແຕ່ ເມື່ອໃດ ຄວາມເຫັນດ້ວຍຍາຍໃນອະຣິຍະສັຈຈ໌ 4 ຕາມຄວາມເປັນຈິງ...ມີອາການຣວມ 12 ຍານຂອງເຮົາບໍຣິສຸດເມື່ອນັ້ນເຮົາຈຶ່ງປະຕິຍານຕົນວ່າ ເປັນຜູ້ຕັສຮູ້...ຍານະທັສສະນະໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາວ່າ ວິມຸຕຕິຂອງເຮົາບໍ່ກັບອອກຊາຕນີ້ ເປັນຊາຕສຸດທ້າຍ ບັດນີ້ພົບໃໝ່ບໍ່ມີ....

ຕະຖະຄະຕະສູຕ ທີ 1 ມະຫາ.ສັງ. (1666-1670)
ຕບ. 19 : 529-530 ຕທ.19 : 478-479
ຕອ. K.S. 5 : 358-359

ທາງສຸດໂຕ່ງສອງຢ່າງ

2011-07-30T06:39:00.000+07:00

- ທາງປະຕິບັດສຸດໂຕ່ງ 2 ຢ່າງ
- ບັນຫາ
ທາງປະຕິບັດແບບປາຍສຸດສອງຢ່າງທີ່ນັກບວດໃນອິນເດັຍສະໄໝພຸດທະການນິຍົມ ປະຕິບັດກັນຢູ່ຄືອັນໃດ ?

- ພຸດທະດຳຣັສຕອບ:
“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທາງສຸດໂຕ່ງສອງຢ່າງນີ້ ບັນພະຊິດບໍ່ຄວນເຂົ້າໃກ້ ທາງສຸດໂຕ່ງສອງຢ່າງນັ້ນ ຄືອັນໃດ ? ຄື
- ການປະກອບມົວເມົາໃນ ກາມສຸຂ ໃນສິ່ງທີ່ໜ້າໃຄ່ທັງຫຼາຍອັນຕໍ່າຊາມ ເປັນຂອງຊາວບ້ານ ເປັນຂອງປຸຖຸຊົນ ບໍ່ປະເສີດ ບໍ່ປະກອບປະໂຫຍດ 1.
- ການປະກອບມົວເມົາໃນການທໍຣະມານຕົນໃກ້ລຳບາກ ເປັນທຸກ ບໍ່ປະເສີດ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດ ັ1.
- ຂໍ້ປະຕິບັດໃນທາງກາງ ບໍ່ເຂົ້າໄປໃກ້ ບໍ່ເຂົ້າໄປໃຫ້ທາງສຸດໂຕ່ງທັງສອງນັ້ນ ຕະຖະຄົຕໄດ້ຕັສຮູ້ແລ້ວທີ່ສ້າງດວງຕາ ສ້າງຍານ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມ ສະຫງົບ ເພື່ອຄວາມສະຫງົບຍິ່ງ ເພື່ອການຕັສຮູ້ຍິ່ງ ເພື່ອການຕັສຮູ້ ເພື່ອນພພານ ຂໍ່ປະຕິບັເອັນເປັນທາງສາຍກາງນັ້ນ...ຄື ອະຣິຍະມັຄຄະອັນ ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການນີ້ແລ...“

ຕະຖາຄະຕະສູຕ ທີ 1 ມະຫາ. ສັງ. (1664)
ຕບ. 19 :528 ຕທ.19 : 475
ຕອ. K.S. 5: 356-357

ທິດ 6

2011-07-29T14:55:00.005+07:00

ທິດ 6

- ທິດ 6 ບຸກຄົນປະເພດຕ່າງໆ ທີ່ເຮົາຕ້ອງກ່ຽວຂ້ອງສັມພັນ ດຸດຈະດັ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຮອບຕົວ ຈັດເປັນ 6 ທິດ ດັ່ງນີ້:
1. ປຸຣະມະທິດ ທິດເບື້ອງໜ້າ ໄດ້ແກ່ ບິດາ-ມາດາ.
2. ທັກຂີນະທິດ ທິດເບື້ອງຂວາ ໄດ້ແກ່ຄຣູອາຈານ.
3. ປັດສິມະທິດ ທິດເບື້ອງຫຼັງ ໄດ້ແກ່ສາມີ-ພັນລະຍາ.
4. ອຸຕຕະຣິທິດ ເບື້ອງເບຶ້ອງຊ້າຍ ໄດ້ແກ່ມິດສະຫາຍ.
5. ອຸປະຣິມະທິດ ທິດເບື້ອງເທິງໄດ້ແກ່ ພຣະສົງ-ສະມະນະ.
6. ປຸຣັຕຖິມະທິດ ທິດເບື້ອງລຸ່ມ ໄດ້ແກ່ລູກຈ້າງ-ນາຍຈ້າງ.

1.1. ປຸຣະມະທິດ ທິດເບື້ອງໜ້າ ໄດ້ແກ່ ບິດາ-ມາດາ.
ກ. ມາຕາບິດາ ອຸນຸເຄາະບຸດທິດາ ດັ່ງນີ້:
1. ຫ້າມປາມຈາກຄວາມຄວາມຊົ່ວ.
2. ໃຫ້ຕັ້ວຕົນຢູ່ໃນຄວາມດີ.
3. ໃຫ້ສຶກສາສີລະປະວິທະຍາ.
4. ຫາຄູ່ຄອງທີ່ສົມຄວນໃຫ້.
5. ມອບຊັບສົມບັດໃຫ້ໃນໂອກາດອັນສົມຄວນ.

ຂ. ບຸດທິດາ ເພິ່ງບໍາຣຸງມາດາບິດາ ດັ່ງນີ້:
1. ທ່ານລ້ຽງເຮົາມາແລ້ວ ລ້ຽງທ່ານຕອບ.
2. ຊ່ວຍທຳກິດຂອງທ່ານ.
3. ດຳຣົງວົງສະກຸນ.
4. ປະພຶດຕົນໃຫ້ເໝາະກັບຄວາມເປັນທາຍາດ.
5. ເມື່ອທ່ານລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ທຳບຸນອຸທິດໃຫ້ທ່ານ.

1.2. ທັກຂີນະທິສະ ທິດເບື້ອງຂວາ ໄດ້ແກ່ຄູບາອາຈານ.
- ຄຣູບາອາຈານອະນຸເຄາະສິດ ດັ່ງນີ້:
1. ຝຶກຝົນແນະນໍາໃຫ້ເປັນຄົນດີ.
2. ສອນໃຫ້ເຂົ້າໃຈແຈ່ມແຈ້ງ.
3. ສອນສີລປະວິທະຍາໃຫ້ສິ້ນເຊີງ.
4. ຍົກຍ້ອງໃຫ້ປາກົດໃນໝູ່ເພື່ອນ.
5. ສ້າງເຄື່ອງຄຸ້ມກັນໄຟໃນສາຣະທິດ ຄື ສອນໃຫ້ສິດປະຕິບັດໄດ້ຈິງ ນໍາວິຊາໄປລ້ຽງຊີບທຳງານໄດ້.

- ສິດສົງເຄາະຄຣູອາຈານດັ່ງນີ້:
1. ລຸກຕ້ອນຮັບສະແດງຄວາມເຄົາຣົບ.
2. ເຂົ້າໄປຫາ.
3. ໃຝ່ໃຈຮຽນ.
4. ບົວລະບັດ.
5. ຮຽນສີລປະວິທະຍາໂດຍໂຄຣົບ.

1.3 ປັດສິມມະທິດ ທິດເບື້ອງຫຼັງ ໄດ້ແກ່ ສາມີ ດັ່ງນີ້:
- ສາມີເພິ່ງບຳຣຸງພັນລະຍາ ດັ່ງນີ້:
1. ຍົກຍ້ອງສົມເປັນພັນລະຍາ.
2. ບໍ່ດູໝິ່ນ.
3. ບໍ່ນອກໃຈ.
4. ມອບຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃຫ້ໃນເຮືອນ.
5. ຫາເຄື່ອງປະດັບມາໃຫ້ເປັນຂອງຂວັນຕາມໂອກາດ.

- ພັນລະຍາອະນຸເຄາະສາມີ ດັ່ງນີ້.
1. ຈັດງານບ້ານເຮືອນໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ.
2.ສົງເຄາະຍາດທັງສອງຝ່າຍດ້ວຍດີ.
3. ບໍ່ນອກໃຈ.
4. ຮັກສາສົມບັດທີ່ຫາມາໄດ້.
5. ຂະຫຍັນບໍ່ຂີ້ຄ້ານໃນງານທັງປວງ.

1.4. ອຸຕະຣະທິດ ທິດເບື້ອງຊ້າຍ ໄດ້ແກ່ມິດສະຫາຍ.
- ເພິ່ງບຳຣຸງມິດສະຫາຍດັ່ງນີ້.
1. ເພື່ອແຜ່ແບ່ງປັນ.
2. ເວົ້າຈາມີນ້ຳໃຈ.
3. ຊ່ວຍເຫຼືອເກື້ອກູນກັນ.
4. ມີຕົນສະເໝີ ຮ່ວມສຸກຮ່ວມທຸກດ້ວຍ.
5. ຊື່ສັດຈິງໃຈຕໍ່ກັນ.

- ມິດສະຫາຍອະນຸເຄາະຕອບ.
1. ເມື່ອເພື່ອນປະໝາດຊ່ວຍປ້ອງກັນ.
2. ເມື່ອເພື່ອນປະໝາດ ຊ່ວຍຮັກສາຊັບສົມບັດຂອງເພື່ອນ.
3. ໃນຄາວມີໄພ ເປັນທີ່ເພິ່ງໄດ້.
4. ບໍ່ລະຖິ້ມໃນຍາມທຸກຢາກ.
5. ນັບຖືຕລອດເຖິງວົງຍາດພີ່ນ້ອງຂອງມິດ.

5. ອຸປະຣິມະທິດ ທິດເບື້ອງເທິງ(ບົນ) ໄດ້ແກ່ພຣະສົງ ສະມະເນນ
- ຄະຣືຫັດເພິ່ງບຳຣຸງພຣະສົງ ດັ່ງນີ້.
1. ຈະທຳສິ່ງໃດກໍດ້ວຍເມດຕາ.
2. ຈະເວົ້າສິ່ງໃດກໍດ້ວຍເມດຕາ.
3. ຈະຄິດສິ່ງໃດກໍດ້ວຍເມດຕາ.
4. ຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມເຕັມໃຈ.
5. ອຸປະຖັມດ້ວຍປັດໄຈ 4

- ພຣະສົງສາມະເນນ ສົງເຄາະຄະຣືຫັດ.
1. ຫ້າມປາມຈາກຄວາມຊົ່ວ.
2. ໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມດີ.
3. ອະນຸເຄາະດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາດີ.
4. ໃຫ້ຟັງສິ່ງທີ່ບໍ່ເຄີຍຟັງ.
5. ທຳສິ່ງທີ່ເຄີຍຟັງມາແລ້ວໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງ.
6. ບອກທາງສະຫວັນ ສອນວິທີດຳເນີນຊີວິດໃຫ້ປະສົບຄວາມສຸກຄວາມຈະເຣີນ.

6. ເຫດຖິທະທິດ ທິດເບື້ອງລ່າງ(ລຸ່ມ) ໄດ້ແກ່ລູກຈ້າງກັບນາຍຈ້າງ.
- ນາຍຈ້າງເພິ່ງບຳຣຸງລູກຈ້າງ ດັ່ງນີ້
1. ຈັດງານໃຫ້ທຳຕາມກຳລັງຄວາມສາມາດ.
2. ໃຫ້ຄ່າຈ້າງຣາງວັນສົມຄວນແກ່ງານ ແລະຄວາມເປັນຢູ່.
3. ຈັດສະຫວັດດີການດີ ມີການຊ່ວຍປິ່ນປົວພະຍາບານ ໃນຍາມເຈັບໄຂ້ ເປັນຕົ້ນ.
4. ໄດ້ຂອງແປຫໆ ພິເສດໆມາ ກໍແບ່ງປັນໃຫ້.
5. ໃຫ້ມີວັນຫຍຸດພັກຜ່ອນຕາມໂອກາດ ອັນຄວນ.

- ລູກຈ້າງອະນຸເຄາະນາຍຈ້າງ ດັ່ງນີ້.
1. ເຣີ່ມທຳງານກ່ອນ.
2. ເລີກຕາມທີຫຼັງ.
3. ເອົາແຕ່ຂອງທີ່ນາຍໃຫ້.
4. ທຳການງານໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ ແລະດີຍິ່ງຂຶ້ນ.
5. ນຳຄວາມດີຂອງນາຍໄປເຜີຍແຜ່.

ທັມຄຳກອນ (ແຕ່ງໃຫ້ໂຄງການເມດຕາທັມ)

2011-07-29T14:52:00.002+07:00

1. ໜ້າທ່ີສາມີ ແລະພັນລະຍາຕ້ອງປະຕິບັດຕໍ່ກັນ (2 ບາດ);
2. ໜ້າທ່ີພໍ່ແມ່ ແລະລູກຕ້ອງປະຕິບັດຕໍ່ກັນ (2 ບາດ);
3. ໜ້າທ່ີຄູອາຈານ ແລະນັກຮຽນນັກສຶກສາຕ້ອງປະຕິບັດຕໍ່ກັນ (2 ບາດ);
4. ໜ້າທ່ີໝູ່ເພື່ອນກັບໝູ່ເພື່ອຕ້ອງປະຕິບັດຕໍ່ກັນ (2 ບາດ);
5. ໜ້າທ່ີພຣະສົງ ແລະຊາວບ້ານຕ້ອງປະຕິບັດຕໍ່ກັນ (2 ບາດ).

ອັກສອນລາວຄົບຊຸດ

2011-07-25T15:48:00.004+07:00

- ອັກສອນລາວ 27 ຕົວ ພ້ອມສະຫຼະ ແລະທຽບອັກສອນໂລມັນ ເພື່ອງ່ານຕໍ່ການຂຽນທຽບອັກສອນໃຫ້ຖືກຕາມເອກະພາບກັນ.

- ອັກສອນນີ້ ເປັນອັກສອນ 41 ຕົວ ພ້ອມທັງສະຫຼະ ພ້ອມທັງທຽບ ອັກສອນໂລມັນ ເພື່ອໃຫ້ເຮົາທຽບອັກສອນເວລາເອົາອັກສອນໂລມັນ ໄປຂຽນນາມ ຫຼືຊື່ ນາມສະກຸນຂອງທ່ານ.
ກ. ອັກສອນ 5 ວັກ (ອັກສອນສອນເຕັມວັກ ວັກລະ 5 ໂຕ)

ຂ. ອັນນີ້ ເປັນອັກສອນເສດວັກ ຫຼຶອັກສອນເສດວັກນີ້ ເພິ່ນຈັດໄວ້ 9 ໂຕ.

ຄ. ນີ້ແມ່ນສະຫຼະເຄົ້າ ສະຫຼະເຄົ້າ ມີ 9 ໂຕ.

- ອັກສອນນີ້ ຫາກທ່ານຂຽນ ແລ້ວສາມາດຂຽນໄດ້ໃນທຸກໂປແກມ ທ່ານສາມາດເປັນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ສ້າງຂະຍາຍວົງການອັກສອນລາວ ອັກສອນເຫຼົ່ານີ້ ຫາກຈະຂຽນພາສາລາວໃຫ້ຄົບ ຜູ້ສ້າງຟອນຕ້ອງຕື່ມອັກສອນ ດ ບ ຝ ຟ ແລະ ສ(ບ) ເຂົ້າໄປໃຫ້ຄົບ (ຫາກເຮັດໄປແລ້ວ ຈະຂຽນໄດ້ທັງໃນອັກພາສາລາວ ແລະພາສາປາລີ)

ຍົສ

2011-07-22T15:48:00.002+07:00

ຍະສະກວ້າງກຽດກ້ອງ ກຳປະນາດລືຊາ
ຜາກົດຕົວນາມລື ດັ່ງໄກພັນລີ້
ມີຄົນຍໍນິຍົມຍ້ອງ ຮັກຫອມຊ້ອງຊໍ່
ຮັກຫອມໂຮມນອບນ້ອມ ລືກຽນກ້ອງດັງໄກ

ຍົສສັກສີຄົນຢາກໄດ້ ຊັ້ນຕໍາແໜ່ງກຽຕຕິສັກ
ຊັ້ນານາຍພັນນາຍພົນ ຫົວໜ້າກົມກໍພໍໃຊ້
ໄດ້ນາຍພົນຕີແລ້ວ ນາຍພົນໂທພັດຢາກຕື່ມ
ພົນເອກຍັງໜຶ່ງຊັ້ນ ຂໍໃຫ້ໄດ້ກ່ອນກະສຽນ

ບາງຄົນໄດ້ພະແນກແລ້ວ ຢາກໄດ້ຕໍ່ຫົວໜ້າກົມ
ຫົວໜ້າກົມຍັງບໍ່ພໍ ຢາກໄດ້ຮອງຣັດຖະມົນຕີພຸ້ນ
ຊາມກະສຽນຂໍໃຫ້ໄດ້ ເປັນຣັດຖະມົນຕີກະໄຄແນ່
ຄັນບໍ່ເປັນດັ່ງເວົ້າ ນາຍົກພຸ້ນບ່ອນໝາຍ

ອັນວ່າຍົສບໍ່ແມ່ນຮ້າຍ ໃຜໄດ້ຍົສມີສັກສີ
ເຂົາວ່າມີດີກຣີ ກວ່າຄົນທັງຄ້າຍ
ຄັນເປັນນາຍຄົນໄດ້ ຍັງໃຄກວ່າເປັນໄພ່
ຄັນບໍ່ເປັນດັ່ງເວົ້າ ມີເງິນໃຊ້ຫຼາຍຫຼາກລົ້ນ ຍົສກໍເພີ້ມລື່ນກວ່າຄົນ ແລ້ວນາ

- ຍົສນີ້ເປັນສິ່ງຍ້ອງ ໃຫ້ຄົນຕື່ມຣາຄົນ
ຄົນທີ່ມີນາມະຍົສ ພັດເດັ່ນດັງພະລັງກ້າວ
ຍົສກໍພາວໆເຫຼື້ອມ ເຮັດຫຍັງກໍໄດ້ງ່າຍ
ຍົສສັກມີເດັ່ນແລ້ວ ຣວຍກໍເພິ້ມຕື່ມຍົສດີ

ມີຍົສເໝືອນດັ່ງໄດ້ຂີ່ຊ້າງ ສານເອກຕົວມຸງຄຸນ
ມີຍົສເປັນເໝືອນດັ່ງມີ ເງິນຄໍາໂກດກືກອງລ້ານ
ມີຍົສຄົນນິຍົມຍ້ອງ ໃຜໆກໍໃຫ້ກຽດ
ມີຍົສຄັນວ່າທໍາບາບໃບ້ ກໍເດີນເຂົ້າສູ່ອະບາຍ

ຄົນມີຍົສທໍາບຸນສ້າງ ຫວັງໄດ້ຍົສປາຣະມີ
ມີຍົສທໍາຄວາມດີ ເດັ່ນກໍຢູ່ສຸກສະສົມສ້າງ
ມີຍົສທໍາກຸສົນພ້ອມ ໃຫ້ຊຸມຊົນໄດ້ເພິ່ງ
ມີຍົສຄັນຫຼົງຍົສດາຍລ້າ ກໍເປັນບ້າຍົສບໍ່ເຊົາ

ຍົສທີ່ວ່ານີ້ ຄືກຽດກັບສັກ
ມີຍົສຄົນຫອມຮັກ ເທົ່າກັບມີເງິນຕື້
ມີຍົສບໍ່ມີຄົນຫວນຮູ້ ຄວາມດີຈັກສະໜ່ອຍ
ມີແຕ່ກົງຈ້ອຍໆ ຫັນໜ້າສູ່ອະບາຍ ພຸ້ນແລ້ວ

ປະຫວັດສາດບາງໜ້າກ່ອນຈະມີພາກອີສານ

2011-07-08T14:25:00.002+07:00

ປະຫວັດສາດບາງໜ້າກ່ອນມີພາກອີສານຂອງໄທຍ໌
- ຫຼາຍຄົນອາດຈະຫງຸດຫງິດ ທີ່ເຫັນຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າເຖິງປະຫວັດສາດຊາດລາວເລື້ອຍໆ ໂດຍສະເພາະໃນເລື່ອງເສັ້ນກັ້ນພົມແດນຕັ້ງແຕ່ ສະໄໝ ພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມຟ້າຫຼ້າທໍລະນີສີສັດຕະນາກຄະຫຸດ ທີ່ວ່າເຂດແດນລາວມີທິວເຂົາພຣະຍາເຢັນເປັນເສັ້ນກັ້ນ.

- ພຣະເຈົ້າຟ້າມງຸ່ມທີ່ວ່ານີ້ ຫຼືບໍ່ທີ່ເປັນທີ່ມາຂອງວັນນະຄະດີບູຣານເລື່ອງ “ຈຳປາສີ່ຕົ້ນ” ເພາະມີເລື່ອງການຖູກລອຍແພ ໃນລໍາແມ່ນ້ຳຂອງ ເໝືອນຢ່າງໃນວັນນະຄະດີເລື່ອງດັ່ງກ່າວ ?.

- ຜົນງານຂອງມະຫາສີລາ ວິຣະວົງ ອີກແລ້ວລະ !

- “ປະວັດສາດລາວແຕ່ບູຣານເຖິງປີ 1946” ຫຼືຂຽນເປັນພາສາໄທຍ໌ວ່າ “ປຣະວັຕິສາສຕຮ໌ລາວຕັ້ງແຕ່ໂບຣານຈົນເຖິງ ຄ.ສ 1946” (ຫຼື ພ,ສ 2489) ພິມຄັ້ງທີ 3

- ”ປະຫວັດສາດລາວແຕ່ບູຮານເຖິງປີ 1946” ຫຼືຂຽນເປັນພາສາໄທຍ໌ວ່າ “ประวัติศาสตร์ลาวตั้งแต่โบราณจนถึง ค.ศ.1946 (หรือ พ.ศ.2489)” ພິມຄັ້ງທີ 3 ໂດຍຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວແລະວັດທະນະທັມ ສປປ.ລາວ ປີ 2001(ພ.ສ 2544).

- ຣັດຕ່າງໆ ໃນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ອາຊີອາຄະເນຍ໌ ລະຫວ່າງກາງຄຼິດສະຕະວັດທີ 8 ມີຣັດນ່ານເຈົ້າ ປະຍຸ ເຈນລະບົກ, ເຈນລະນໍ້າ, ທວາຣວະດີ, ຈາມປາ ໜັງສືປະຫວັດສາດລາວຕັ້ງແຕ່ບູຮານ ອ້າງຈາກ Southeast Asia, Charles A. Fisher, London METHUEN, 1969)

- ກ່ອນເຖິວຣັຊສມັຍຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ປະຫວັດສາດລ່ສແຕ່ບູຮ່ານກ່າວວ່າ “ພວກອ້າຍລາວ ຕັ້ງຫຼັກຖານຢູ່ດິນແດນຣະຫວ່າວແມ່ແມ່ນ້ຳຫວງໂຫ ກັບແມ່ນໍ້າຢັງຈື້(ແຢງຊີກຽວ) ອັນເປັນອ່ໍານາຈັກຂອງຈີນດຽວນີ້ ພວກອ້າຍລາວທຳມາຫາກິນດ້ວຍການກະສິກັມ...” ມີມາກ່ອນພຸດທະສັງກາດ 2.500 ປີມາລແລ້ວ.

คำว่า “ลาว” เป็นมาอย่างไร ค่อยว่ากันทีหลังเพราะเป็นเรื่องยาว

จับความเอายุคสมัยที่จีนแบ่งออกเป็น 3 ก๊ก มีก๊กโจโฉ ก๊กเล่าปี่ และก๊กซุนกวน รบราฆ่าฟันแย่งชิงความเป็นใหญ่กัน พวกอ้ายลาวที่เคยอยู่ระหว่างแม่น้ำฮวงโหกับแม่น้ำแยงซีเกียงมาช้านานหลายพันปี และถอยร่นลงมาอยู่ลุ่มแม่น้ำโขงตอนบน ได้โอกาสที่จีนรบรากันอยู่นั้นสร้างอาณาจักรบ้านเมืองของตนขึ้นถึง 6 เมือง โดยมีเมือง น้งเส หรือ หนองแส เป็นเมืองหลวง

หนองแสเป็นหนองน้ำขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ด้านตะวันออกของแม่น้ำโขงในเขตมณฑลยูนนานของจีนปัจจุบัน แต่โบราณคนลาวเรียกหนองน้ำนี้ว่าหนองแส หรือหนองกระแสแสนย่าน จีนเรียก ตาลีฟู

บ้านเมืองบริเวณนี้นี่ล่ะ เขาเรียกว่า “อาณาจักรลาวหนองแส หรือน่านเจ้า” ซึ่งมีประวัติศาสตร์การปกครองบ้านเมืองสืบต่อกันมาหลายร้อยปี บางช่วงตกเป็นเมืองขึ้นของจีน และบางช่วงเป็นรัฐเอกราช

ล่วงมาถึงยุคสมัยขุนบรมราชาธิราช หรือพระเจ้าพีล่อโก๊ะ ซึ่งเป็นกษัตริย์ลาวผู้กล้าหาญ ทรงชำนาญในการสงครามอย่างยอดยิ่ง ได้ทรงแผ่อาณาเขตลาวหนองแสให้กว้างขวางที่สุด เสวยราชสมบัติในนครหนองแสเมื่อปี พ.ศ.1272 (ค.ศ.729) เมื่อมีพระชนมายุ 32 ปี โปรดดูภาพแผนที่ประกอบซึ่งแสดงรัฐต่างๆ ในแผ่นดินใหญ่เอเชีย อาคเนย์ระหว่างกลางคริสต์ศตวรรษที่ 8 มีรัฐน่านเจ้า ปะยุ เจนละบก เจนละน้ำ ทวารวดี จามปา หนังสือประวัติศาสตร์ลาวตั้งแต่โบราณฯ อ้างจาก Southeast Asia, Charles A. Fisher, London METHUEN, 1969)

ที่ร่ายยาวมาข้างต้นเพื่อเชื่อมโยงมาถึงเมืองล้านช้าง ในยุคสมัยขุนลอ โอรสองค์ใหญ่ของขุนบรมฯ และถือว่าเจ้าขุนลอพระองค์นี้เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้าง ผู้ครองนครเชียงทองสืบต่อกันมาถึง 22 รัชกาล ด้วยระยะเวลากว่า 500 ปี ก่อนจะถึงรัชสมัยของสมเด็จเจ้าฟ้างุ่มฟ้าหล้าธรณีศรีศัตนาคนหุต ผู้ทรงแผ่พระบารมีเหนือเขตน้ำแดนดินโขงสองฝั่ง และขึ้นเสวยราชย์ในปีมะเส็ง จุลศักราช 715 (ตรงกับ ค.ศ.1353 หรือ พ.ศ.1896)

รัฐต่างๆ ในแผ่นดินใหญ่เอเชีย อาคเนย์ระหว่างท้ายคริสต์ศตวรรษ ที่ 15 มีอังวะ ล้านช้าง อานาม จามปา กำพูชา สยาม หนังสือ ประวัติศาสตร์ลาวตั้งแต่โบ-ราณฯ อ้างจาก Southeast Asia, Charles A. Fisher, London METHUEN, 1969)

มหาสิลา วีระวงส์ นักปราชญ์ลาวผู้มีปิตุภูมิอยู่ที่บ้านหนองหมื่นถ่าน อำเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด ก่อนที่จะไปพำนักและรับราชการอยู่ในลาวฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ได้บันทึกประวัติศาสตร์ลาวฯ ในบทที่ว่าด้วย “รัชกาลพระเจ้าฟ้างุ่ม” พอสรุปความได้ดังนี้

เจ้าฟ้างุ่มเกิดในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 14 (บางฉบับว่า ค.ศ.1316 และ 1328) เป็นโอรสองค์สุดท้าย 1 ใน 4 องค์ (หญิง 2 ชาย 2) ของเจ้าฟ้าเงี้ยว หรือขุนผีฟ้า เวลาประสูติออกมามีฟันเกิดมาพร้อม 33 ซี่ เป็นเหตุให้อำมาตย์ราชมนตรีทั้งหลายเกรงจะเป็นเสนียดแก่บ้านเมือง จึงทูลให้พระราชบิดาเนรเทศพระราชโอรสด้วยการลอยแพล่องไปตามลำแม่น้ำโขง

ขุนผีฟ้าขัดขืนคำชาวบ้านชาวเมืองไม่ได้ จึงตัดสินใจให้เอาราชกุมารลงแพล่องแม่น้ำโขง พร้อมด้วยพ่อเลี้ยงแม่นมและบริวารรวม 33 คน แพไหลไปตามลำน้ำโขงได้ปีหนึ่งจึงไปถึงหลี่ผี เวลานั้นมีพระภิกษุชาวเขมรองค์หนึ่งนามว่ามหาปาสะมันตะเถระ วัด คูหาใกล้หัวหาดหลี่ผี ได้เห็นแพที่ล่องมาจอดและทราบว่าเป็นโอรสกษัตริย์จึงเอาไปเลี้ยงดู และสั่งสอนวิชาความรู้ จนพระกุมารมีพระชนมายุได้ 6-7 ปี จึงเอาไปถวายพระเจ้าแผ่นดินเขมรที่พระนครหลวง (คือนครทมปัจจุบัน)

“พระกุมารฟ้างุ่มประทับอยู่ในพระราชวังพระเจ้าแผ่นดินเขมร ได้ทรงศึกษาศิลปวิทยาการต่างๆ เฉกเช่นเดียวกันกับพระกุมารเขมรทั้งหลายจนชำนาญ พระเจ้าแผ่นดินเขมรทรงเห็นความฉลาดสามารถหลักแหลมของพระเจ้าฟ้างุ่ม จึงได้มอบพระราชธิดา ผู้มีนามว่านางแก้วเก็งยาให้เป็นพระเทวี โดยพระองค์มีพระประสงค์จะผูกไมตรีกับชนชาติลาวไว้ และท้าวฟ้างุ่มก็ประทับอยู่ที่นั่นจนพระชนม์ได้ 33 ปี

ถึงปี ค.ศ.1349 (พ.ศ.1892) เจ้าฟ้างุ่มกับนางแก้วเก็งยาก็กราบทูลลาพระเจ้าแผ่น ดินเขมรยกทัพขึ้นมาประเทศลาว ตีเอาหัวเมืองใหญ่น้อยระหว่างทาง และจัดระบบบริหารราชการให้แก่บ้านเมืองเหล่านั้น พร้อมกำหนดให้ส่งส่วยบรรณาการด้วยทรัพย์สินไพร่พล

ฝ่ายพระยาเจ็ดเจืองผู้เป็นเจ้าเมืองพวนเชียงขวาง ครั้นได้ทราบข่าวว่ากองทัพของเจ้าฟ้างุ่มตีเมืองพระน้ำฮุ่งได้ก็มีความหวาดกลัวในเดชานุภาพเป็นอันมาก จึงแต่งให้ทูตถือราชสารลงมาอ่อนน้อม ใจความในพระราชสารนั้นมีว่า...

“ผู้ข้านี้ เป็นหลานเป็นเหลนเชื้อแถวขุนบรมราชาธิราชเจ้าและทั้งขุนลอมาแต่โบราณ เป็นการดีแล้วครั้งนี้พระยาฟ้าจักไปปราบบ้านปราบเมืองที่ใดก็ดี ข้าจักแต่งรี้พล ไปช่วยไปเติมทุกแห่งหนแล...”

พระเจ้าฟ้างุ่มได้ทราบดั่งนั้นก็มีพระทัยโสมนัส จึงมีพระราชอาชญาตอบคืนไปว่า

“พี่น้องเรายังคิดถึงเราก็ดีแล้ว บ้านเมืองของหลานเรากับน้องเราแต่ก่อนที่ใดก็ดี ให้ไว้แก่น้องเราเถอะ เครื่องศึก เครื่องใช้ เครื่องเหล็กอันใดก็ดี เราหากจักรับเอาไว้ด้วยความยินดี อันหนึ่ง บ้านเมืองที่เราปราบได้ ตั้งแต่เมืองซ้า เมืองม่วน ก็ให้มาไหว้แก่น้องเรา..”

ฝ่ายเจ้าแผ่นดินประเทศแกวได้ทรงทราบข่าวดังนั้น มีความหวาดกลัวในอานุภาพ ของพระเจ้าฟ้างุ่มเป็นอันมาก จึงแต่งราชบรรณาการมาถวาย พร้อมกับส่งทูตมาเจรจา ตกลงแบ่งปันเขตแดนประเทศทั้งสอง ตามหลักธรรมชาติภูมิประเทศและวัฒนธรรมทางเชื้อชาติประเพณีดังนี้

1. พลเมืองที่อยู่เฮือนมีฮ้าน กว้านมีเสา (คือเรือนยกพื้น) ให้เป็นพลเมืองลาว

2. เขตแดนประเทศลาวนั้น ให้นับแต่ต้นส้านสามหง่า ไปถึงน้ำม้าสามแถว หรือ หินสามเส้าไปถึงน้ำเต้าสามแถว

3. หลักการแบ่งเขตนั้น ให้ถือเอาตามสันภูน้ำแบ่ง คือฝนตกน้ำไหลลงมาสู่ประเทศลาวบ่อนใดให้ถือเอาบ่อนนั้นเป็นเขตแดน ถ้าไหลไปทางเมืองแกว ก็ให้เป็นดินของแกว

นับแต่นั้นมาเทือกเขา ที่เป็นเส้นแบ่งระหว่างลาวกับเวียดนามจึงได้ชื่อว่า “เทือกเขาแดนแกว”

เช่นเดียวกันกับเทือกเขาเพชรบูรณ์ นับแต่ดงสามเส้า (ดงพญาไฟ) ภูพญาฝ่อก็ได้ชื่อว่าเทือกเขาแดนลาว

ครั้นทรงมีพระราชอาชญาไปดั่งนั้นแล้ว ก็ตรัสสั่งให้เจ้าเมืองพวนเกณฑ์กองทัพเข้าสมทบ ยกไปตีเอาหัวเมืองเขตแดนของประเทศแกว (หมายถึงเวียดนาม) ได้ 3 เมืองในปี พ.ศ.1894

ในระหว่างปี ค.ศ.1343 (พ.ศ.1886) เจ้าฟ้าเงี้ยวบิดาของเจ้าฟ้างุ่มเสด็จสวรรคต เสนาอำมาตย์ทั้งหลายจึงเชิญเอาเจ้าคำเรียวพระอนุชาให้ขึ้นเสวยราชย์แทน ฝ่ายเจ้าฟ้างุ่มที่ประทับอยู่เมืองเขมร เมื่อทราบว่าพระราชบิดาเสด็จสวรรคตแล้ว และผู้เป็นอาว์ได้ครอง เมืองแทน จึงทูลขอเอากองทัพเขมรยกขึ้นมาตีเอาเมืองลาว...

การที่พระเจ้าแผ่นดินเขมรมีความเมตตาเลี้ยงดูพระเจ้าฟ้างุ่มไว้ จนถึงขั้นพระราชทานพระธิดาให้เป็นเทวีและมอบกองทัพให้นั้น เนื่องจากในเวลานั้นประเทศเขมรกำลังประสบภัยจากการโจมตีของสุโขทัย ทั้งเขมรเองก็กำลังอ่อนอำนาจลง เมื่อก่อนสุโขทัยเป็นเมืองขึ้นของเขมร ก็ได้แยกออกเป็นเอกราชโดยเด็ดขาด โดยอำนาจของขุนผาเมืองและขุนบางกางท่าวเจ้าเมืองบางยาง ในปี ค.ศ.1257-1282 (พ.ศ.1800-1825) พ่อขุนรามคำแหง เจ้าเมืองสุโขทัยก็ได้แผ่ขยายอาณาเขตออกไปอย่างกว้างขวาง โดยชิงเอาแดนดินของเขมรได้หลายเมืองในทางตะวันออก ตั้งแต่เมืองสระหลวงคือเมืองสองแคว ลงไปถึงเมืองร้อยเอ็ดและโคราช...”

น้องสาวเจ้าเมืองพวนสนทนา กับแขกต่างประเทศ ค.ศ.1883 (พ.ศ.2426)

ອັກສອນລາວื 14 ໂຕທີ່ຫາຍໄປ ທີ່ຫຼາຍທ່ານບໍ່ເຄີຍຮູ້

2011-07-08T13:43:00.003+07:00

ພາວະຜູ້ນໍາ

2011-07-02T10:48:00.002+07:00

ການສຶກສາພາວະຜູ້ນໍາຢ່າງມີລະບົບ ໄດ້ດຳເນີນການຕໍ່ເນື່ອງມາຮ່ວມຮ້ອຍປີ ເກີດມູມມອງ ແລະຄວາມເຊື່ອຕ່າງໆ ທີ່ພັດທະນະມາເປັນທິດສະດີຜູ້ນໍາຈຳນວນມາກ ມາຍ ໃນທີ່ນີ້ຈະແບ່ງເປັນກຸ່ມທິດສະດີ ແລະ ເລີ່ມດ້ວຍທິດສະດີຄຸນລັກສະນະຂອງຜູ້ນຳ, ກຸ່ມທິດສະດີພຶດຕິກັມ ຕົວຢ່າງບາງທິດສະດີເຊີງສະຖານະການ ທິດສະດີຜູ້ນຳເຊີງວິລະບູຣຸດ ຫຼືພາວະຜູ້ນຳໃໝ່ໂດຍສະເໜຫາບາງທິດສະດີ ແລະປະເດັນທີ່ເປັນແນວໂນ້ມກ່ຽວກັບພາວະຜູ້ນຳໃນອະນາຄົດ ຄວາມໝາຍຂອງພາວະຜູ້ນຳ.

- ມີຄວາມສຳຄັນຢູ່ 2 ຄຳທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈໃນຄັ້ງແຮກ ກໍຄືຄຳວ່າ "leadership" ເຊິ່ງມັກຮຽກວ່າ "ພາວະຜູ້ນຳ" ຫຼື "ການເປັນຜູ້ນຳ" ກັບຄຳອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ຄື "Management" ເຊິ່ງຮຽກວ່າ "ການບໍຣິຫານ" "ການບໍຣິຫານຈັດການ" ທັງສອງຄຳກໍມີຄວາມໝາຍແຕກຕ່າງກັນ ໂດຍມີນັກວິຊາການຄົນ ສຳຄັນໃຫ້ທັດສະນະໄວ້ ດັ່ງນີ້:

- ຄອຕເຕີຣ໌(Kotter, 1999)ແຫ່ງມະຫາວິທະຍາໄລຮາຣ໌ວາຣ໌ດ ກ່າວວ່າ ການບໍຣິຫານຈັດການ "Management" ໝາຍເຖິງຄວາມສາມາດ ຄວາມສາມາດໃນການປະຜະເຊີນກັບສະຖານະກາທີ່ສະຫຼັບສັບຊ້ອນໄດ້, ການບໍຣິຫານຈັດການທີ່ດີທຳໃຫ້ເກີດຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ໃນແນ່ທີ່ມີແຜ່ນງານທີ່ເປັນທາງການ ມີໂຄງສ້າງຂອງອົງການທີ່ແນ່ນອນຊັດເຈນ ແລະມີການກຳກັບດູແລການດຳເນີນງານເປັນໄປຕາມແຜນ ສ່ວນພາວະຜູ້ນໍາໝາຍເຸຖິງ ຄວາມສາມາດໃນການຜະເຊີນກັບພາວະການປ່ຽນແປງໄດ້ ໂດຍມີຜູ້ນໍາເປັນຜູ້ສ້າງວິໄສທັດເປັນຕົວກໍາກັບ ທິດທາງຂອງອົງການໃນອະນາຄົດ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງຈັດວາງຄົນພ້ອມກັບສື່ຄວາມໝາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈ ວິໄສທັດ ແລະສ້າງແຮງບັນດົນບັນດານໃຈແກ່ຄົນເລົ່ານັ້ນ ໃຫ້ສາມາດເອົາຊະນະອຸປະສັດເພື່ອໄປສູ່ວິໄສທັດດັ່ງກ່າວ.

ລາວ ບໍ່ຄ່ອຍປາກົດໃນປະຫວັດສາດໄທຍ໌

2011-07-02T00:22:00.002+07:00

- ນັບຕັ້ງແຕ່ອະດີດຍຸກກ່ອນປະວັດສາດນັ້ນດິນແດນທີ່ເປັນປະເທດລາວໄທຍ໌ນັ້ນ ມືຊື່ວ່າສຸວັນນະພູມ, ຄົນທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງສຸວັນນະພູມນັ້ນ ຫຼາຍທ່ານວ່າຂອມ, ມອນ, ຂະແມ ແລະລາວ.

- ໃນບັນດາປະເທດສຸວັນນະພູມໃນສະໄໝດຶກດຳບັນກ່ອນປະປະຫວັດສາດ 1500 ກວ່າປີນັ້ນ, ບັນດາແຄວ້ນຕ່າງໆໃນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ສຸວັນນະ ພູມນັ້ນ ມີແຄວ້ນຕ່າງໆ ໃນຊາຍຝັ່ງທະເລອັນດາມັນ ມີທວາຣາຣະວະດີ, ສີວິໄຊ ແລະອື່ນໆ ສ່ວນທາງຝັ່ງທະເລຕາເວັນອອກມີແຄວ້ນຈາມປາ ແລະອື່ນໆ.

- ນັກປະຫວັດສາດໄດ້ຢັ້ງຢືນວ່າ ແຄວ້ນໃນກາງສຸວັນນະພູມຕອນກາງຂອງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ມີແຄວ້ນຕ່າງໆຫຼວງຫຼາຍ ບາງແຄວ້ນເປັນອິສະຣະ ບາງແຄວ້ນເອກະຣາດ ບາງແຄວ້ນກໍປົກຄອງແບບສະມັກຄີ, ແຄວ້ນເລົ່ານັ້ນນັກປະຫວັດສາດທັງຫຼາຍ ກ່າວວ່າ ມີແຄວ້ວນສີໂຄດ-ຈັນທະບູຣີ, ແຄວ້ນລາວະຣັດຖະ(ລົບບູຣີ), ແຄວ້ນສຸວັນນະໂຄມຄໍາ, ສືບເນື່ອງມາເລື້ອຍໆ ຈົນມາຮອດກ່ອນປະຫວັດສາດປະມານ 300 ປີ, ມີແຄວ້ນເອກະຣາດຫຼາຍແຄວ້ນຂອງຄົນໄທລາວ ຄື ແຄວ້ນສີໂຄດ, ແຄວ້ນຈັນທະບູຣີ-ໄຜ່ໜາມ, ແຄວ້ນຊວາ, ແຄວ້ນຊຽງແສນ, ແຄວ້ນແຖນ, ແຄວ້ນສຸໂຂໄທ, ແຄວ້ນປິງໂຍນົກ ແລະອື່ນໆ ບັນດາແຄວ້ນເລົ່ານີ້ ລ້ວນແຕ່ແມ່ນແຄວ້ນຂອງຄົນໄທລາວ.

- ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ໃນປະຫວັດສດຕອນຕົ້ນ ປະເພດຕໍານານຂອງລາວ ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າອານາຈັກຂອງຄົນລາວ ມີ 3 ລ້ານ, ຄືລ້ານຊ້າງ, ລ້ານນາ ແລະລ້ານເພັຍ(ກ່າວກັນວ່າລ້ານພຣະຍາ), ລ້ານຊ້າງເຮົາຊາບໃນປະວັດສາດວ່າ ເປັນດິນແດນລາວ ແລະພາກອີສານທັງໝົດລວມທັງຊຽງຮຸ່ງ, ສິບສອງຈຸໄຕດ້ວຍ, ລ້ານນາໄດ້ແກ່ດິນແດນລ້ານນາ ແລະໃນດິນແດນພະມ້າ ແຕ່ລ້ານເພັຍນັ້ນ ຍັງບໍ່ຮູ້ຊັດແຈ້ງວ່າ ຢູ່ທີ່ໃດ ແຕ່ນັກປະຫວັດສາດ ບາງທ່ານເວົ້າສັ້ນໆວ່າ ອາຍຸທະຍາ, ແຕ່ເມື່ອເບິ່ງຕາມເຫດການກ່ອນປະວັດສາດແລ້ວສົງໄສແມ່ນລາວະຣັຖະ ຫຼືລົບບູຣີ, ຫາກຢັ່ງເຖິງການ ປ່ຽນແປງທາງປະຫວັດສາດ ກໍອາດກວາມເອົາອະຍຸທະຍາດ້ວຍ, ອັນນີ້ກໍອາດຈະມີຄວາມເປັນຈິງ ເພາະທາງການໄທຍ໌ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ວ່າ ໄດ້ຄົ້ນພົບທັມມະຈັກ ແລະກວາງໝອບ ທີ່ນະຄອນປະຖົມຢັ້ງຢືນວ່າ ເປັນຫຼັກຖານທາງສາສນາ ທີ່ເຂົ້າມາໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າອະໂສກ ສົ່ງພຣະໂສນະ-ອຸດຕະຣະມາຍັງສຸວັນນພູມ ໃນນັ້ນ ຍັງຢືນວ່າໄດ້ພົບ ອັກສອນຄ້າຍອັກສອນທັມຂຽນໃສ່ລານຄໍສວ່າ ເຍທັມມະ ເຫຕຸ.... ເຂົາສົງໄສວ່າເປັນອັກສອນລາວ.

- ຈົນມາຮອດຍຸກປະຫວັດສາດ ອານາຈັກໃຫຍ່ທີ່ປາກົດຕົວນັ້ນ ມີລ້ານຊ້າງ-ລ້ານນາ, ອາຍຸທະຍາ-ສຸໂຂໄທ, ແລະອານາຈັກອັງກໍວັດ ອານາຈັກ ລ້ານຊ້າງ ເປັນອານາຈັກຂອງຄົນລາວ ກິນອານາເຂດສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ, ອານາຈັກສຸໂຂໄທ ເປັນອານາຈັກຂອງຄົນໄທ(ບໍ່ແມ່ນໄທຍ) ອາດແມ່ລາວພວກໜຶ່ງ, ພາຍລຸນມາຖືກລວມເຂົ້າຢູ່ໃນອຳນາດຂອງອາຍຸທະຍາ ຮຽກຕົນເອງວ່າສຍາມ, ແລະອານາຈັກອັງກໍນັ້ນ ເປັນອານາຈັກຂອງຂະແມ.

- ເປັນທີ່ສັງເກດວ່າ ນັບຕັ້ງແຕ່ເກີດອຳນາດຣັດຂຶ້ນມາ ໂດຍເຣີ່ມຈາກສະໄໝສຸໂຂໄທ-ອາຍຸທະຍາ ແລະນັບແຕ່ສະໄໝພຣະຍາສຸວັນນຄໍາຜົງ ເລື້ອຍມາຈົນເຖິງພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເປັນເອກະລາດມາຈົນຮອດປີ 1779 ນັ້ນ, ປະວັດສາດໄທບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງລາວ ຫຼາຍປານໃດ ອາດກ່າວໄດ້ວ່າບໍ່ກ່າວເລີຍ ບໍ່ວ່າດ້ານເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ການທະຫານ, ສັງຄົນ, ຊົນຊາດແລະອື່ນໆ ທັງໆທີ່ອານາຈັກ ລ້ານຊ້າງຄົງທົນຢູ່ນານຕັ້ງ 600 ກວ່າປີ, ປະວັດສາດຊາດໄທ ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງ ລາວ ແລະຄົນລາວເລີຍ ອັນນີ້ເປັນເລື່ອງແປກ ຄວນແກ່ການສຶກສາແລ.

ຟ້າໃສໃນໜ້າຝົນ

2011-06-26T03:10:00.005+07:00

ພຸ້ນທ້ອງຟ້າ ຟາກເບື້ອງນັ້ນ ຕາເວັນອອກ
ລົມພັດຍອກ ຕ້ອງງ່າໄມ້ ວັນຟ້າໃສ
ຝົນຮວຍຮໍາ ຕົກລົງມາ ຟ້າອຸໄທ
ອຸທົກໃຫຼ ຫຼຸຫຼັ່ງລົ້ນ ພົ້ນຄັນນາ

ວິຫົກເຫີນ ບິນເພີດເພີນ ຍາມຟ້າສາງ
ພືປິກຫ່າງ ໂບກໂບຍບິນ ຊົມພຶກສາ
ຈາກຮວງຮັ່ງ ໝາຍມຸ້ງສູ່ ທ້ອງທົ່ງນາ
ສະແຫວງຫາ ຊອກອາຫານ ພຽງເພື່ອກິນ

ທ້ອງທົ່ງນາ ຍາມໜ້າຝົນ ແສນສົດສວຍ
ນໍ້າໃນຫ້ວຍ ໃຫຼລົ້ນຫຼັ່ງ ທັ່ງທາຣິນ
ປູປາກຸ້ງ ຫອຍກົບຂຽດ ຢຽດກັນປີນ
ລອຍລະລິນ ແຂ່ງກັນຂຶ້ນ ທ້ອງທົ່ງນາ

ພຶກສາດົ້ວ ໃບໜາດົກ ປົກປ່າໄມ້
ຍອດຮຽວໃຜ່ ນົກເຂົາຄູ່ ສາລີກາ
ຊາວນາໄຖ ຄາດຂຸດຮຸດ ທັງຕົກກ້າ
ມອງທ້ອງຟ້າ ສີສົດໃສ ດັ່ງອໍາໄພ

ຝົນຮວຍຮໍາ ຕົກພໍ່າພໍ່າ ເມື່ອຄືນນີ້
ທົ່ວທຸກທີ່ ທ້ອງຖິ່ນ ທາຣິນໃຫຼ
ຊາວນາສຸກ ສົດຊື່ນຊົມ ທ້ອງຟ້າໃໝ່
ໃນຫົວໃຈ ມີຄວາມຫວັງ ດັ່ງໄດ້ພອນ

ຟ້າສົດໃສ ໃນໜ້າຝົນ ຄົນທົ່ວຫຼ້າ
ວາແຂນອ້າ ນອບນ້ອມຮັບ ບໍ່ຫວັງວອນ
ຟ້າສີຄາມ ສົດໃສ ຍາມແດດອ່ອນ
ຫາກເປັນພອນ ຈາກເທວາ ຈະນ້ອມນໍາ

ຄຳນັບຈຳນວນໃນພາສາອາຫົມ(ໃນຣັຖອັສສັມ) ປະເທດອິນເດັຍ

2011-06-25T22:45:00.004+07:00

- ໃນການັບເລກຂອງອາຫົມ ເຊິ່ງເປັນພາສາລາວກຸ່ມໜຶ່ງ ໃນກຸ້ມພາສາໄຕ-ກາໄດ ມີສໍານຽງຄ້າຍລາວເໜືອ ແລະໄທລາວລ້ານນາ ບໍ່ເໝືອນການນັບໃນພາສາໄທຍ໌ປັດຈຸບັນ.
1. ເອັດ = ໜຶ່ງ (Et)
2. ສຊອງ = ສອງ (Zhong)
3. ສຊາມ = ສາມ (Zham)
4. ຊສີ່ = ສີ່ (Zhii)
5. ຫ່າ = ຫ້າ (haa)
6. ຫຣຸກ = ຫົກ (Hruk)
7. ຈິດ = ເຈັດ (Cid)
8. ເປັດ = ແປດ (Pet)
9. ເກົ່າ = ເກົ້າ (Kao)
10. ຊສິບ = ສິບ (Zhip)

- ໝາຍເຫດ: ຊສ (ເທົ່າກັບສຽງ ສ.ສິ່ງ) ອັກສອນ 41 ລາວໂຕ ສ ມີ ສ.ເສືອ, ສ.ບ, ສ.ສິ່ງ; ເນື່ອງຈາກອັກສອນລາວປັດຈຸບັນ ບໍ່ໃຊ້ ສ.ສິ່ງ ຈຶ່ງອະຸນະໂລມ ຊສ ເປັນການຂຽນໃນເວບນີ້ ສ່ວນ Zh ແມ່ນທຽບສຽງໃຫ້ອອກຕາ S, Sh, Ch ນັ້ນ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຊສ ໃຫ້ອອກສຽງຕ່າງ ຈາກ ສ.

New sky My country.

2011-06-25T17:06:00.001+07:00

ທ້ອງຟ້າໃສ ສີສົດສວຍ ແດດສ່ອງແສງ
ຟ້າຍາມແລ້ງ ແດດທໍແສງ ປົນລົມໜາວ
ມອງທ້ອງຟ້າ ເຫັນເມກໜາ ເປັນຄັ້ງຄາວ
ຟ້າສະກາວ ເຝື້ອສີຂາວ ຢາຍເປັນຖັນ

ມອງນະພາ ສວຍສົດໃສ ເປັນສີຟ້າ
ເມກສະຫງ່າ ລອຍໂດດເດັ່ນ ເກາະກຸ່ມກັນ
ຫຼຽວແລມອງ ໄປໃກ້ໄກ ໃຈກະສັນ
ປຸ້ມລຸມກັນ ໄຫຼລຸດລ້າຍ ຢາຍກັນໄປ

ບາງກຸ່ມເມກ ມອງບໍ່ໜ່າຍ ຊວນໃຫ້ຝັນ
ບາງກ້ອນນັ້ນ ເປັນຮູບຮ່າງ ດັ່ງນໍ້າໃຫຼ
ປະດຸດດັ່ງ ຈິດຕະກອນ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່
ວາດພາບໄວ້ ໃນທ້ອງຟ້າ ໜ້າພິລົມ

ກຸ່ມກ້ອນໜຶ່ງ ເໝືອນຮູບຊ້າງ ຣາຊະສີຫ໌
ກຸ່ມກ້ອນນີ້ ມີຮູບຮ່າງ ດັ່ງພຣະພຣົມ
ພຸ້ນກຸ່ມໜຶ່ງ ເໝືອນດັ່ງຮູບ ຂຸນບູຣົມ
ແສນງາມສົມ ຊາບເຊິ່ງໃຈ ໃນຄວາມຫວັງ

ອີກກຸ່ມໜຶ່ງ ເໝືອນອິນຊີ ນາກແລະລວງ
ໃຫຼຄົດຄວ້າງ ງາມສະຫງ່າ ດັ່ງຫອຍສັງ
ຮູບສີໂຫ ກໍາລັງເຫາະ ເປັ່ງພະລັງ
ຕາມຄໍາສັ່ງ ຂອງສິນໄຊ ເລັ່ງເພັ່ງສອນ

ອີກກຸ້ມໜຶ່ງ ເໝືອນດັ່ງຮູບ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ
ຢືນຄວບຄຸມ ພົນທະຫານ ຕະລຸມບອນ
ບົນຫຼັງຊ້າງ ກຼິທາທັບ ກັບນະຄອນ
ຮີບໂຮມທ້ອນ ສ້າງລ້ານຊ້າງ ຢ່າງມີໄຊ

ເມື່ອແລມອງ ຮູບເມກ ເສກເຊັ່ນຣົດ
ເໝືອນບັນພົດ ພາບພູສີ ພຣະທາດໃຫຍ່
ພຣະທາດຫຼວງ ອົງເອກອ້າງ ພຣະເຈົ້າໄຊ
ກໍ່ສ້າງໄວ້ ເປັນມິ່ງຂວັນ ໃນວຽງຈັນ

ເບິ່ງພາບນັ້ນ ງາມໂດດເດັ່ນ ເຫັນກັນຄັກ
ເອກະລັກ ຄວາມອົງອາດ ຊາດສຸກສັນ
ອະນຸວົງ ອົງກະສັດ ປະຈັນບານ
ຕໍ່ສູ້ມານ ຮາວີ ສັກສີລາວ

ໂອກຸ່ມເມກ ສີຂາວໃສ ໃນທ້ອງຟ້າ
ແສນມີຄ່າ ຟ້າຜືນໃໝ່ ຮຸ່ງແສງພາວ
ໃນແດນນີ້ ທົ່ວທຸກຖິ່ນ ດິນເມືອງລາວ
ຊາດຕ້ອງກ້າວ ຫາກຄົນລາວ ຖືຄອງທັມ
(ຈົບບໍຣິບູນ)

ກົນເມີງລ້ານນາ ຍິນດີແລ້້ວເຈົ້າ

2011-06-25T10:12:00.001+07:00

ພຣະທາດບັງພວນ

2011-06-19T23:48:00.008+07:00

- ພຣະທາດບັງພວນ ເປັນພຣະທາດເຈດີເກົ່າແກ່ແລະສຳຄັຍຍິ່ງຂອງຈັງຫວັດ(ແຂວງ)ໜອງຄາຍ ແລະເປັນພຣະທາດທີ່ສຳຄັນອົງໜຶ່ງຂອງ ພາກອີສານ ປະດິເສະຖານທີ່ບ້ານພຣະທາດບັງພວນ ຕຳບົນພຣະທາດບັງພວນ ອຳເພີເມືອງ ຈັງຫວັດແຂວງໜອງຄາຍ.

- ຕຳນານອຸຣັງຄະທາດກ່າວວ່າ ພຣະຍາສຸວັນນະພິງຄານ ເຂົ້າເມືອງໜອງຫານຫຼວງ(ສາກົນນະຄອນ) ພຣະຍາຄຳແດງ ເຈົ້າເມືອງໜອງຫານນ້ອຍ(ອຸດອນທານີ) ພຣະຍາຈຸນລະນີພຣົມມະທັດ(ລາວເໜືອ) ພຣະຍາອິນທະປັຕຖະນະຄອນ(ຂະເໝນ- ອາດເປັນຈຳປາສັກ) ພຣະຍານັນທະເສນ ເຈົ້າເມືອງສີໂຄຕບູນຫຼວງ (ອາດເປັນເມືອງຮ້າງໜອງເຮືອທອງ) ໄດ້ຮ່ວມກັນອຸປະຖັມ ພຣະມະຫາກັສສະປະ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອໍຣະຫັນ 500 ອົງ ທຳການກໍ່ສ້າງສ້າງ.

- ຕາມໜັງສືອຸຣັງຄະທາດ ແລະໜັງສືປະຫວັດພຸດທະສາສນາໃນລາວ ຂອງຄຳ ຈຳປາແກ້ວມະນີ ໄດ້ກ່າວວ່າ "ບູຣີຈັນ ເປັນຄົນໃຈບຸນ ໄດ້ມາເຮັດນາຢູ່ໜອງຄັນແທ ເຊື້ອນໍ້າ (ບໍຮິເວນຮ່ອງແກ-ຮ່ອງແຊງ-ບຶງທາດຫຼວງປັດຈຸບັນ) ພຣະຍານາກໄດ້ຍົກໃຫ້ບູຣີຈັນອ່ວຍລວຍ ໃຫ້ເປັນ ເຈົ້າຄອງນະຄອນຈັນທະບູຣີ ແລະພຣະອໍຣະຫັນ ຄືພຣະມະຫາພຸດທະວົງສາ ກັບພຮະມະຫາສັສສະດີ ໄດ້ມາຍັງເມືອງຈັນທະບູຣີ ກໍໄດ້ຮັບການອຸປະຖົມຈາກພຣະຍາຈັນທະບູຣີ ໄດ້ສ້າງວັດໃຫ້ພຣະອໍຣະຫັນທັງສອງພຳນັກສັ່ງສອນປະຊາຊົນໃນເມືອງຈັນທະບູຣີ ພຣະມະຫາພຸດທະວົງສາ ຢູ່ວັດປ່າແຄມບຶ່ງກໍ້າໃຕ້ (ວັດໂສກປ່າຫຼວງ-ໂຮງໝໍ 103-ຮຮ.ສັບພະວິຊາ) ພຣະມະຫາສັສສະດີ ຢູ່ວັດປ່າໂພນເໜືອນໍ້າ (ບໍຣິເວນຕຳວັດທາດຝຸ່ນ-ຮຮ.ອຸດົມວຽງຈັນ-ແຖວອະນຸສາວະຣີ-ຮອດບ້ານໂພນໄຊຍ໌) ພຣະອໍຣະຫັນທັງສອງ ໄດ້ສັ່ງສອນຊາວເມືອງຈັນທະບູຣີ ໃຫັນັບຖືພຸດທະສາສນາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ຈົນສ້ຽງອາຍຸໄຂ ພຣະຍາຈັນທະບູຣີ ໄດ້ສ້າງເຈດີກໍ່ກວາມ ສາຣິກະທາດພຣະອໍຮະຫັນທັງສອງ ທີ່ວັດນັ້ນໆໆ ຕໍ່ມາໄດ້ມີພຣະຣະຫັນອີກ 3 ອົງໄດ້ເຂົ້າເຜີຍແຜ່ສາສນາອີກ ຄື ພຣະພຸດທະຣິກຂິດ ເຖະຣະ, ພຣະທັມມະຣິກຂິຕເຖຣະ ແລະພຣະສັງຄະຣິຂິດເຖຣະ ພຣະອໍຮະຫັນທັງ 3 ອົງໄດ້ເຜີຍແຜ່ສາສນາໄປໃນຫົວເມືອງຕ່າງໆ ທັງ 6 ຫົວເມືອງ ທີ່ມີມາແຕ່ສະໄໝສີໂຄດຕະບອງ ຈຶຶ່ງມີລູກສິດຫຼວງຫຼາຍ ໃນນັ້ນມີພຣະສົງລາວທີ່ມີຄວາມສຳຄັນ ແລະມີວິໄສທີ່ຈະເປັນກົກແກ່ນ ຂອງສາສນາໃນອະນາຄົດໄດ້ 5 ອົງ, ພຣະອໍຣະຫັນທັງ 3 ຈຶ່ງໄດ້ນໍາພຣະສົງຊາວງທ້ອງຖິ່ນຈຳນວນ 5 ອົງໄປຍັງເມືອງຣາຊະຄືມະຫານະ ຄອນ ເພື່ອໄປຮຽນພຣະໄຕປິດົກຈົນສຳເຣັດ ແລະໄດ້ເປັນອໍຣະຫັນ ຈຶ່ງນຳລູກສິດທັງຫ້ານັ້ນມາ ຍັງນະຄອນຈັນທະບູຣີ ພຣະອໍຣະຫັນ ທັງ 5 ນັ້ນ ມືນາມວ່າດັ່ງນີ້:

1. ພຣະມະຫາ ຣັຕຕະນະເຖຣະ
2. ພຣະມະຫາ ຈຸນລະລັຕຕະນະເຖຣະ
3.ພຣະມະຫາ ສຸວັນນະປາສາທະເຖຣະ
4. ພຣະມະຫາ ຈຸນລະສຸວັນນະປາສາທະເຖຣະ
5. ພຣະມະຫາ ສັງຄະວິຊາເຖຣະ
- ເມື່ອພຣະອໍຣະຫັນທັງ 5 ໄດ້ສຳເຣັດວິຊາທາງສາສນາແລ້ວ ພ້ອມດ້ວຍອາຈານທັງ 3 ອົງວິວັດກັບມາຍັງເມືອງຈັນທະບູຣີ ໄດ້ນຳພຣະບໍຣົມມະສາຣີຣິກະທາດຂອງພຣະພຸດມະເຈົ້າມາດ້ວຍ ຄື ພຣະຊິນະຄຸຍຫະທາດ ແລະພຣະສາຣີກະທາດອື່ນໆອີກ ຄື ດັ່ງນີ້

- ພຣະທາດຫົວເນົ່າບັນຈຸໄວ້ທີ່ພູເຂົາຫຼວງ ຫຼື ພູເຂົາລວງ(ແມ່ນພຣະທາດຫຼວງນີ້ເອງ ເພາະວ່າໃນສີລາຈາຣຶກທາດຫຼວງ ຮຽກວ່າ ຄຸຸຍຫະທຸ ປາໂຍ ແປວ່າ: ທາດທີ່ລັບຄື ດູກຫົວເນົ່າ ແຕ່ໜັງສືຕຳນານພຣະທາດບັງພວນ ຢູ່ບ້ານຫ້ວຍບັງພວນ ຈັງຫວັດໜອງຄາຍ ທີ່ຂຽນເປັນອັກສອນທັມ ຮຽກວ່າພູເຂົາຫຼວງ ຄຳວ່າລວງແປວ່າ ນາກ ດັ່ງນັ້ນຄຳວ່າພູເຂົາຫຼວງ ອາດຈະແປວ່າໂພນນາກ).

- ທາດຝາຕິນຂວາ ບັນຈຸໄວ້ທີ່ເມືອງຫຼ້າໜອງຄາຍ (ທາດໜອງຄາຍພັງລົງນ້ຳໝົດແລ້ວ ປັດຈຸບັນຢູ່ກາງນຳ້ຕໍ່ໜ້າວັດສັງກະຈາຍ ແລະປີ ໒໐໐໖ ທາງການເມືອງໜອງຄາຍໄດ້ສ້າງທາດອົງໃໝ່ຂຶ້ນແທນ ດັ່ງທີ່ເຫັນໃນປັດຈຸບັນນີ້).

- ທາດແຂ້ວຝາງ ບັນຈຸໄວ້ທີ່ວຽງງົວ ແລະທ່າຫໍແພ (ເຂົ້າໃຈວ່າແມ່ນບ້ານພະໂຄວຽງຄຸກ ຄື ທາດບັງພວນທຸກວັນນີ້).

- ໃນການບັນຈຸພຣະທາດຫົວເນົ່າ ໒໗ ອົງ ໄວ້ທີ່ພູເຂົາຫຼວງນັ້ນ ພຣະເຈົ້າຈັນທະບູຣີປະສິດທິສັກ ເຈົ້ານະຄອນວຽງຈັນທນ໌ ໄດ້ເປັນປະທານພຣະອົງໄດ້ ໃຫ້ກໍ່ອຸໂມງຫີນກວມໄວ້ ເຕົ້າຝາອຸໂມງທັງ ໔ ດ້ານນັ້ນ ກ້ວາງດ້ານລະ ໕ ວາ ແລະ ໜາ ໒ ວາ ລວງສູງໄດ້ ໔ ວາ ໓ ສອກ ເມື່ອໄດ້ທຳການບັນຈຸພຣະບໍຣົມມະທາດ ແລ້ວພຣະເຈົ້າຈັນທະບູຣີ ຈຶ່ງໄດ້ມີພຣະຣາຊອາດຍາໃຫ້ເສນາອາມາດສ້າງວິຫານ ຂຶ້ນໃນວຽງຈັນທນ໌ ໕ ຫຼັງ ເພື່ອໃຫ້ເປັນທີ່ຢູ່ຈຳວັດສາຂອງພຣະອໍຣະຫັນ ໕ ອົງນັ້ນ.

- ຈາກຫຼັກຖານທາງໜັງສື ອຸຣັງຄະທາດ ແລະໜັງສືປະຫວັດພຸດທະສາສນາໃນລາວ ແລະໜັງສືກ່ຽວກັບປະຫວັດເມືອງວຽງຈັນ ແມ່ນມີການ ເວົ້າກ່ຽວຂ້ອງກັນ ລະຫວ່າງພຣະທາດບັງພວນ, ພຣະທາດເມືອງຫຼ້າ ແລະພຣະທາດບັງພວນ.

- ຕາມການສຳຫຼວດຂອງທາງການໄທຍ໌ ໄດ້ເບິ່ງຕາມທາງບູຮານຄະດີ ພຣະທາດບັງພວງນມີການກໍ່ສ້ສືບເນື່ອງກັນມາ 3 ສະໄໝ, ຄືຖານເດີມ ສ້າງດ້ວຍສີລາແລງ, ຊັ້ນທີສອງສ້າງດ້ວຍດິນຈີເຜົາຄອບກວາມຊັ້ນແຮກ ແລະຕໍ່ມາມີການສ້າງໃຫ້ມີຂະໜາດສູງໃຫຍ່ຂຶ້ນ, ລັກສະນະທາງບູຮານຄະດີ 2 ຊັ້ນແຮກນັ້ນ ເຫັນວ່າສອດຄ່ອງກັບຫຼັກຖານທາງບັນທຶກໃນໜັງສອຸຣັງຄະນິທານ, ປະຫວັດວຽງຈັນ ແລະປະຫວັດອື່ນໆ ທີ່ມີຢູ່ ເພາະສີລາແລງ ແລະດິນຈີເຜົາທີ່ປາກົດ ແມ່ນເປັນລັກສະນະສະຖາປັດຕະຍະກັມ ເມື່ອ 2000 ພັນປີທີ່ແລ້ວ, ໃນນັ້ນ ທາງການໄທຍ໌ຍັງໄດ້ຂຸດພົບຫຼັກຖານສຳຄັນ ຄືໄດ້ຂຸດພົບພຣະພຸດທະຮູບ 6 ອົງ, ໃນນັ້ນ 4 ອົງໄດ້ພົບຈາຣືກຣະບຸວ່າ ສ້າງໄວ້ກົງກັບ ພ.ສ 2118 ພ.ສ 2150 ພ.ສ 2158 ແລະ ພ.ສ 2167 ແລະຂໍ້ຄວາມໃນຈາຣືກ ເມື່ອ ພ.ສ 2167 ນັ້ນ, ມີປະຫວັດການສ້າງ ໂດຍໄດ້ກ່າວເຖິງພຣະໂພທິສາລະຣາຊ ເຊິ່ງເປັນກະສັດແຫ່ງອານາຈັກລ້າງຊ້າງ ເຊິ່ງມີຣາຊະທານີຢູ່ນະຄອນທີ່ຊຽງທອງ(ຫຼວງພຣະບາງ) ເມື່ອເບິ່ງຕາມຮູບແບບການກໍ່ສ້າງບູຮານສະຖານໃນບໍຣິເວນພຣະທາດບັງພວນ ສະແດງເຖິງອິດທິພົນທາງວັດທະນະທັມສະຖາປັດ ຕະຍະກັມ ຂອງລ້ານຊ້າງ

- ເມື່ອເຮົາເບິ່ງ ປະຫວັດສາດລາວ ໂດຍສະເພາະພຣະຣາຊະກໍຣະນີຍະກິດຂອງພຣະເຈົ້າ ໂພທິສາລະຣາຊແລ້ວເຫັນວ່າສອດຄ່ອງກັນ ອັນໜຶ່ງ ເມື່ອປີ 2009 ທາງລາວໄດ້ສ້າງຫໍຫຼັກເມືອງນັ້ນ ໄດ້ພົບສີລາຈາຣືກອີກເປັນຄັ້ງທີ 2 ໃນນັ້ນ ກໍໄດ້ພົບຈາຣືກໃສ່ແຜ່ນຫີນສີລາ ມີອາຍຸຄາວດຽວ ກັນກັບຈາຣືກພຣະທາດບັງພວນ ກໍແມ່ນກົງກັບສະໄໝ ພຣະເຈົ້າໂພທິສາລະຣາຊເຊັ່ນກັນ ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງພໍຢັ້ງຢືນໄດ້ວ່າ ການສ້າງພຣະທາດບັງ ພວນຊັ້ນທີ 3 ນີ້ແມ່ນຢູ່ໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າໂພທິສາລາຣາດ.

- ພຣະທາດບັງພວນ ເປັນພຣະສາະຖູບເຈດີ ຊົງເຮືອປາສາດສີຫຼ່ຽມ ເປັນອົງປະທານເຊິ່ງມີຊື່ຢູ່ໃນສີລາຈາຣືກວ້າ ພຣະທາດບັງພວນນເຈດີສີສັຕຕະມະຫາທານ (ຄື ເຈດີມະຫາທານ ສັຕຕະມະຫາສະຖານ ຖື ສະຖານທີ່ທັງເຈັດ ທີ່ພຮະພຸດທະອົງ ສະເຫວິຍວິມຸດຕິສຸກ ຫຼັງຕັດສະຮູ້ໃໝ່ໆ) ນອກຈາກພຣະທາດອົງປະທານແລ້ວ ໃນນັ້ນຍັງມີກຸ່ມພຣະທາດຂະໜາດ ຕ່າງໆອີກ 15 ອົງ, ທາງການໄທຍ໌ໄດ້ສັນນິຖານວ່າ ຄົງຈະສ້າງໃກ້ຄຽງກັນັບພຮະທາດບັງພວນ ມີວິຫານ 3 ຫຼັງ ສິມ 1 ຫັຼງ ສະນໍ້າ ແລະສ້າງບູຮານ.

- ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງມີບຮານສະຖານອີກກຸ່ມໜຶ່ງ ພາຍໃນບໍຣິເວນດຽວກັນຮຽກວ່າ "ສັຕຕະມະຫາສະຖານ" ອັນເປັນສະຖານກ່ຽວເນື່ອງ ກັບພຸດທະປະວັດ ເມື່ອຄັ້ງແຮກຕັດສະຮູ້ພຣະອະນຸຕະຣະສັມມາສັມໂພທີຍານ ທີ່ພຸດທະຄະຍາ ປະເທດອີນເດັຍ ສັຕຕະມະຫາສະຖານ ສ້າງຂຶ້ນມາພາຍຫຼັງ ມີຢູ່ 3 ແຫ່ງ ຄື ທີ່ປະເທດມຽນມ້າ 1 ແຫ່ງ, ຊຽງໃໝ່ 1 ແຫ່ງ ແລະພຣະທາດບັງພວນ 1 ແຫ່ງ.

- ຫາກເຮົາມອງອະດີດ ຈະເຫັນວ່າ ທີ່ປະເທດພະມ້າ ແລະລ້ານນານັ້ນ ເປັນດິນແດນທີ່ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍພຸດທະສາສນາ ມາແຕ່ເດີມ ຈຶ່ງມີການສ້າງສັດຕະມະຫາສະຖານ, ແລ້ວເຮົາມາເບິ່ງເບື້ອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງຂອງເຮົາ ໃນປະຫວັດສາດ ກໍກ່າວເຖິງພຣະພຸດທະສາສນາ ເຂົາມາເຜີຍແຜ່ແຕ່ສະໄໝພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງພຣະຊົນ ເຊິ່ງກ່ຽວຂ້ອງກັບໜັງສືພຣະເຈົ້າລຽບໂລກ ແລະຕໍ່ມາກໍຫຼັງ ພຸດທະການກໍແມ່ນເລີ່ມຈ່າກພຣະມະຫາກັດສະປະເຖຣະໄດ້ນໍາເອົາອຸຣັງຄະທາດມາປະດິດສະຖານໄວ້ພູເຂົາກໍາພ້າ ເມືອງສີໂຄຕະບູນຫຼວງ(ທ່າແຂກ) ແລະການກ່ຽວຂ້ອງກັບວັດພຣະບາດ, ພຣະທາດຫຼວງ ແລະອື່ນໆ ມາແຕ່ ພ.ສ 8 ພຸ້ນ, ພຣະທາດບັງ ພວນກໍກ່ຽວຂ້ອງກັບພຣະທາດຫຼວງ ໃນສະໄໝພຣະຍາຈັນທະບູຣີປະສິດທິສັກ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນຈັນທະບູຣີ ພຣະທາດບັງພວນ ກໍ່ຄືພາກ ອີສານທັງໝົດ ແມ່ນສ່ວໜຶ່ງຂອງລ້ານຊ້າງ ໂດຍສະເພາະພຣະທາດບັງພວນ ແມ່ນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອານາຈັກຈັນທະບູຣີ ແລະລ້ານຊ້າງທັງມວນ ເຖິງປັດຈຸບັນນີ້ພຣະທາດບັງພວນ ຈະເປັນສົມບັດຂອງໄທຍ໌ ແຕ່ເຮົາເບິ່ງເບື້ອງອະດີດ ເຫັນໄດ້ວ່າອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ກໍຄືຊົນຊາວລາວເຮົາ ເປັນດແດນທີ່ມີພຸດທະສາສນາຈະເຣີນຮຸ່ງເຮືອງເໝືອນຊຸມພູທະວີບ(ໃນອະດີດ) ຫຼັກຖານຢັ້ງຢືນ ຄື ສັຕຕະມະຫາສະຖານສ້າງໃໝ່ 3 ແຫ່ງນອກສະຊຸມພູທະວີບ ຄື ມຽນມ້າ, ລ້ານນາ ແລະລ້ານຊ້າງ ຂອງລາວເຮົານີ້ເອງ.

ຕຳນານຄ້າຍເມືອງພັນພ້າວ

2011-06-19T19:19:00.003+07:00

เดิมเป็นชื่อเมืองโบราณ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๐๗๘ เป็นต้นมา ปัจจุบันคือที่ตั้งอำเภอศรีเชียงใหม่ จังหวัดหนองคาย ซึ่งนักโบราณคดีเชื่อว่า เดิมเป็นส่วนหนึ่งของเวียงจันทน์ฝั่งขวาด้านทิศตะวันตก ถ้าพิจารณาภาพถ่ายทางอากาศ จะเห็นแนวกำแพงและคูเมืองเดิมเป็นแนวเดียวกัน มีแม่น้ำโขงผ่ากลางแต่ซากโบราณสถานที่สำคัญอยู่ที่ บก.นปข.เขตหนองคายประมาณ ๑๕ ไร่เศษ ซึ่งเดิมเป็นค่ายพานพร้าวของรัชกาลที่ ๑ ครั้งยังเป็นเจ้าพระยาจักรีสมุหนายกมหาดไทย เมื่อครั้งยกทัพยึดเวียงจันทน์ พ.ศ. ๒๓๒๑ เจ้าพระยาจักรีได้นำกองทัพมาตั้งมั่นบริเวณนี้ และข้ามไปตีเมืองเวียงจันทน์สำเร็จโดยเจ้าสิริบุญสานทิ้งเมืองหนี พระยาจักรีได้นำพระแก้วมรกตและพระบางกลับมาค่ายนี้ (วัดพระแก้วบริเวณ นปข.) และได้นางพระกำนัลชื่อ "นางแว่น หรือนางคำแว่น"เป็นอนุภรรยาด้วย ต่อมาคือ"เจ้าจอมแว่นหรือคุณเสือ" พระสนมเอกแต่ไม่มีราชสกุล การปราบเวียงจันทน์ครั้งนี้เป็นเกียรติยศ ทำให้ล้านช้างเป็นเมืองประเทศราช ชาวเวียงจันทน์และศรีเชียงใหม่ จึงเรียกกุลสตีในอุดมคติว่า "นางเขียวค้อม" และเจ้าจอมแว่นผู้นี้ทำให้กองทัพไทยไม่ทำลายเมืองเวียงจันทน์ จึงเรียกศึกในครั้งนั้นว่า "ศึกนางเขียวค้อม" พ.ศ.๒๓๒๑ โดยมีวัดนางเขียวค้อม อยู่ใต้ บก.นปข. (นางเขียวค้อมในอุดมคติล้านช้างมีหลายคน เล่ากันว่ารัชกาลที่ ๑ ทรงพระราชปรีชาญาณ สร้างธาตุ (เจดีย์) ปิดรูพญานาคไว้ทำให้ออกมาช่วยเหลือเวียงจันทน์ไม่ได้จึงพ่นพิษจนเจดีย์นั้นดำไปหมดและเรียก "พระธาตุดำ" (ปัจจุบันอยู่ฝั่งประเทศลาว) สืบมาหลังจากรัชกาลที่ ๑ ปราบดาภิเษก พ.ศ. ๒๓๒๕ บริเวณนี้คงอุทิศให้เป็นวัด มิได้เป็นค่าย
เมื่อปี พ.ศ.๒๓๖๙-๒๓๗๑ พระเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ เป็นกบฏ แต่ประวัติศาสตร์ของลาวบอกว่าพระองค์ประกาศกอบกู้เอกราชโดยจะไม่เป็นเมืองขึ้นของสยามประเทศต่อไป เมื่อเป็นเช่นนั้น รัชกาลที่ ๓ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดเกล้าให้ สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพ เป็นแม่ทัพหลวง พระยาราชสุภาวดี (สิงห์ สิงหเสนี) เป็นแม่ทัพหน้า ยกไปปราบกบฏตีเมืองเวียงจันทน์เป็นผลสำเสร็จ แต่ตามจับเจ้าอนุวงศ์ไม่ได้เพราะพระองค์พาครอบครัวอพยพหลบหนีไปพึ่งญวนที่เมืองพูซุนหรือเมืองเว้
ตามประวัติศาสตร์ลาวบันทึกตอนนี้ว่า "เมื่อเดือน ๖ แรม ๖ ค่ำ (1827) เจ้าอนุวงศ์ไม่อยากมีศึกอยู่กลางเมืองเวียงจันทน์ เพราะกลัวว่าตัวเมืองจะถูกเผาทำลาย จึงต้องอพยพไปพึ่งญวนเพื่อเตรียมการรบครั้งใหม่ ก่อนจะออกจากเวียงจันทน์เจ้าอนุวงศ์ได้สั่ง ซุกซ่อน ช้างม้า อาวุธ พระพุทธรูปทองคำ และสิ่งของสำคัญต่างๆ เท่าที่จะทำได้ พระองค์หนีไปได้สองวัน กองทัพสยามกองหน้าจึงเข้าเมืองเวียงจันทน์ได้
สมเด็จพระบวรเจ้าฯ ทรงเห็นว่าใกล้ฤดูฝนจะตามจับตัวเจ้าอนุวงศ์ไม่ได้ จึงกราบบังคมทูลรัชกาลที่ ๓ ขอยกทัพกลับกรุงเทพฯ ในพระราชสาสน์ว่า "พระบางหายไปสืบหายังไม่ได้ ได้แต่พระเสริม พระใส พระแทรกคำ พระแก่นจันทน์ พระสรงน้ำ พระเงินหล่อพระเงินบุ รวม ๙ องค์ แต่จะเอาลงไปกรุงเทพได้แต่พระแทรกคำองศ์หนึ่ง และพระพุทธรูปที่ส่งลงไปกรุงเทพมิได้นั้น จะได้ก่อพระเจดีย์ ณ ค่ายหลวงเมืองพันพร้าวเหนือวัด ฐานกว้าง ๕ วา สูง ๘ วา ๒ ศอก จะบรรจุพระพุทธรูปไว้เป็นที่สักการบูชา(พระพุทธรูปที่เหลือ ๘ องค์) เกณฑ์อิฐไพร่พลในกองทัพเสมอคนละ ๒ แผ่น แล้วจารึกนามว่า พระเจดีย์ปราบเวียงจันทน์"
ประวัติศาสตร์ลาวบันทึกตอนนี้ว่า เมื่อทหารสยามเข้ามาเวียงจันทน์ก็เที่ยวซอกค้นเอาสิ่งของที่มีค่าต่างๆ เช่น พระใส พระสุก พระแซกคำ พระแก่นจันทน์ พระสรงน้ำ พระเงินหล่อ พระเงินบุ พระเจ้าสันส้มมอ พระนากสะหวาด พระนากปกศิลา และให้ก่อเจดีย์ปราบเวียงจันทน์ไว้อยู่ค่ายหลวงบ้านพันพ้าว (เหนือวัด) แล้วจารึกว่า "เจดีย์ปราบเวียงและความชั่วร้ายของอ้ายอนุ" ไว้บนแผ่นศิลา
ครั้งถึงปีชวดเดือน ๗ พ.ศ.๒๓๗๑ โปรดเกล้าให้พระยาราชสุภาวดี (สิงห์ สิงหเสนี) ยกทัพไปปราบเจ้าอนุวงศ์เป็นครั้งที่สอง เจ้าพระยาราชสุภาวดีนำทัพเข้าตั้งมั่นที่หนองบัวลำภู แล้วแต่งตั้งให้พระยาราชรองเมือง พระยาพิไชยสงคราม พระยาทุกขราษฎร์ หลวงสุเรนทรวิชิต คุมทหาร ๑,๐๐๐ คน มาตั้งมั่นที่ค่ายพันพร้าว (ปัจจุบัน ตำบลพันพร้าว อำเภอศรีเชียงใหม่ จังหวัดหนองคาย) พระยาราชรองเมืองแต่งตั้งให้พระยาพิไชยสงคราม พระยาทุกขราษฎร์ หลวงสุเรนทรวิชิต พร้อมทหารสามร้อยกว่าคน ข้ามแม่น้ำโขงมาตั้งทัพที่วัดกลาง ควบคุมเวียงจันทน์เอาไว้ ฝ่ายทหารญวนที่ควบคุมเจ้าอนุวงศ์และครอบครัวมาถึงเวียงจันทร์ แล้วบอกทหารไทยที่เป็นทัพหน้าว่า "มินมางหว่างเด๊ จักรพรรดิแห่งญวนมีพระราชสาสน์ มาขออภัยโทษจากรัชกาลที่สามให้แก่เจ้าอนุวงศ์แล้ว พระราชสาสน์ส่งมาทางเรือสำเภาและรัชกาลที่สามพระราชทานอภัยโทษให้แล้ว" แม่ทัพหน้าของไทยต่างก็หลงเชื่อจึงให้เจ้าอนุวงศ์และทหารญวนพักที่หอคำ
เมื่อวันแรม ๗ ค่ำเดือน ๘ ตรงกับวันเสาร์ที่ ๒ สิงหาคม ๒๓๗๑ เวลาประมาณ ๑๕.๐๐ น -๑๖.๐๐ น ทหารเวียงจันทน์ก็บุกตีกองทัพพระยาพิไชยสงคราม ที่ตั้งอยูชายฝั่งโขงด้านเวียงจันทน์ การรบเป็นไปอย่างดุเดือดจนถึงขั้นตะลุมบอน ครั้งนั้นพระยาพิไชยสงคราม พระยาทุกขราษฏร์ หลวงสุเรนทรวิชิต พร้อมทหาร ๓๐๐ กว่าคนถูกฆ่าตายเกือบหมด เจ้าพระยาราชสุภาวดีแม่ทัพหลวงไทยยกทัพจากหนองบัวลำภูมาถึงพอดี มองข้ามโขงเห็นการรบตลอดเวลาจะยกพลข้ามโขงไปช่วยก็ไม่มีเรือ และทหารส่วนมากก็หลบหนีไปหมด ที่เหลือก็มีจำนวนน้อย จนค่ำหลวงรักษานาเวศกับพวก ๔๐-๕๐ คน ลอยเกาะขอนไม้ข้ามมาได้แค่นั้นเอง พระยาราชสุภาวดี เห็นกองกำลังเวียงจันทน์ยกข้ามโขงมา จึงถอยทัพออกจากค่ายพันพร้าวมุ่งหน้าไปเมืองยโสธร ฝ่ายเจ้าอนุวงศ์เข้ายึดค่ายพันพร้าวแล้วเข้ารื้อ พระเจดีย์ปราบเวียงจันทน์นำพระพุทธรูปกลับไปเวียงจันทน์ด้วย
ประวัติศาสตร์ลาวบันทึกตอนนี้ว่า ในเดือน ๘ แรม ๗ ค่ำ เวลาบ่าย ๔ โมง เจ้าอนุก็นำทหารเข้าล้อมค่ายทหารสยามที่ตั้งอยู่วัดกลาง ซึ่งเวลาเดียวกันนั้นกองทัพของพระยาราชสุภาวดี ก็ยกมาถึงบ้านพันพร้าว ทหารลาวได้ฆ่าทหารสยามตายหมดแม่ทัพทั้งสามคนตายในสนามรบ คือ พระยาพิไชยสงคราม พระยาทุกขราษฎร์ หลวงสุเรนทรวิชิต ส่วนทหารจำนวนหนึ่งที่ออกนอกค่ายไม่กล้าเข้ามาช่วยกัน ได้พากันแล่นลงของ (พากันวิ่งลงแม่น้ำโขง) เพื่อข้ามฝาก แต่ก็ถูกทหารลาวพายเรือไล่ฟันตายลงน้ำ รวมทหารสยามตาย ๔๐๐ คน ที่เหลือ ๔๕ คน ไปแจ้งต่อพระยาราชสุภาวดี พระยาราชสภาวดีได้เห็นทหารลาวไล่ฟันแทงทหารสยามกลางหาดกลางน้ำด้วยตาตนเอง จึงกลัวตายโดยเฉพาะทหารเมืองโคราชและหัวเมืองลาวอื่นๆ ที่ถูกเกณฑ์มา พากันแตกหนีหมด ในตอนแลงมื้อนั้นเจ้าราชวงศ์ได้ตัดหัวแม่ทัพสยามทั้งสามคน ที่ตายในสนามรบนั้น ไปเสียบไว้หาดทรายแคมของ (เสียบไว้ตรงหาดทรายริมฝั่งแม่น้ำโขง) แล้วตามจับทหารสยามที่ยังหลี้(ที่ยังหลบซ่อนอยู่) ตามที่ต่างๆ มาจนหมด รวมทหารสยามตายทั้งหมด ๖๐๐ คนเศษ แล้วเจ้าราชวงศ์สั่งให้เพยมนีและท้าวมหาชัย คุมพล ๓๐๐ คนข้ามไปที่บ้านพันพ้าวให้รื้อเจดีย์ปราบเวียงจันทร์ "เกลี้ยงแต่ยอดฮอดก้าน" (รื้อ ตั้งแต่ยอดเจดีย์จรดฐาน) แล้วนำเอาพระพุทธรูปที่พวกสยามลัก(ขโมย)เอากลับมาเวียง คือ พระเสริม พระแสง พระสุก พระใส ๔ องค์

ข้อมูลจาก -ประวัติศาสตร์ลาว(ดึกดำบรรพ์-ปัจจุบัน)กระทรวงแถลงข่าวและวัฒนธรรมเวียงจันทน์ 2000
-หนังสือหนองคาย ISBN 974-89559-1-5 สิทธิพร ณ นครพนม