ໝາກ, ໝາກ ໃນສີລາຈາຣືກສຸໂຂໄທ ຫຼັກທີ 1

ໝາກ, ໝາກ ໃນສີລາຈາຣືກສຸໂຂໄທ ຫຼັກທີ 1
ພອຈ.ເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
11 ມີນາ 2015
=-----=
- ໃນສີລາຈາຣືກສຸໂຂໄທ ຫັຼກທີ 1 ໜ້າທີ 2-3 ເຮົາພົບຄຳວ່າ "ໝາກ" ເປັນຄຳນາມ ໝາຍເຖິງຊື່ຂອງຜົນໄມ້ຊະນິດໜຶ່ງ ຕະກູນຕົ້ນພ້າວ ເຊັ່ນຄຳວ່າ "ໝາກ, ຄ້ຽວໝາກ" ແລະໝາກ ເປັນຄຳສັບພະນາມໃຊ້ຮຽກຊື່ໝາກໄມ້ຕ່າງໆ ຄື "ໝາກມ່ວງ, ໝາກຂາມ".
- ໃນພາສາລາວ ຜົນໄມ້ຕ່າງໆ ຮຽກວ່າ "ໝາກ" ສ່ວນພາສາໄທຍ໌ ຮຽກວ່າ "ມະ".
- ໃນດ້ານທີ 2 ຂອງສີລາຈາຣືກນັ້ນ ເຮົາພົບຄຳວ່າ "ป่าหมากป่าพลู ປ່າໝາກປ່າພລູ" ສອງຄັ້ງໃນແຖວທີ 2-35 ແລະ ຄຳວ່າ "หมากม่วงก็หลายในเมืองนี้ - ໝາກມ່ວງກໍຫຼາຍໃນເມືອງນີ້" ໃນແຖວທີ 4 ໃນສີລາຈາຣືກດ້ານທີ 3 ເຮົາພົບຄຳວ່າ "มีป่าหมากพล้าวป่าหมากกลาง - ມີປ່າໝາກພລ້າວປ່າໝາກກລາງ" ບັນທັດ 2 ຕໍ່ໃສ່ 3.
- ເມື່ອເຮົາພົບ "ໝາກ" ເຊິ່ງເປັນຄຳທີ່ໃຊ້ຮຽກຊື່ ຜົນໄມ້ຕ່າງໆໃນພາສາລາວ ແຕ່ໄປປາກົດໃນສີລາຈາກຣືກສຸໂຂໄທເຊັ່ນນີ້ ເໝືອນກັບພາສາລາວທົ່ວໄປ ທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດລາວ ແລະນອກປະເທດ ແລະກົງກັບຄຳວ່າ "ມະ" ໃນພາສາໄທຍ໌ເຊັ່ນນີ້ ເຮົາຮູ້ຄັກແລ້ວວ່າຊົນຊາດໄທລາວທັງມວນລ້ວນ ແຕ່ຮຽກຊື່ຜົນໄມ້ທັງໝົດວ່າ "ໝາກ".
- ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ລາວແລະໄທຍ໌ຕັ້ງເປັນປະເທດໃຜ ປະເທດມັນ ລາວຮຽກວ່າໝາກ, ໄທຍ໌ຮຽກວ່າມະ ທີ່ນີ້ເຮົາມາສືກສາວ່າ ມະ ຄວາມໄທຍ໌ນີ້ໄດ້ມາຈາກໃສ ?
- ຊາວພວນ ຫຼືໄທພວນໃນຊຽງຂວາງ ຮຽກຜົນໄມ້ວ່າ "ມະ" ເຊັ່ນມະຈອງ, ມະຄາຍ, ມະຍົມ, ມະເຂືອເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ເປັນທີ່ສົງໃສແລ້ວວ່າ ມະ ໃນພາສາໄທຍ໌ນີ້ ໄດ້ຈາກພາສາໄທພວນນີ້ເອງ.
- ໃນປະຫວັດສາດຫຼັງປີ ຄ.ສ 1829 ຄືຫຼັງເຫດການ ສົງຄວາມສຍາມ-ລາວ ສະໄໝພະເຈົ້າອະນຸວົງ-ພະນັ່ງເກົ້າ ຣັດຊະການທີ 3 ຂອງໄທຍ໌ ໄດ້ມີກວດຕ້ອນຄົວລາວລົງໄປສຍາມຫຼວງຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະຊາວວຽງ, ຊາວພວນ, ພູໄທ ຊາວພວນ ແລະອື່ນໆ ຊາວພວນແມ່ນກວດຕ້ອນໄປຫຼາຍທີ່ສຸດ ໄປຕັ້ງເປັນໝູ່ບ້ານໃນພາກກາງ ແລະປະລິມົນທົນຮອບກຸງເທບຂອງໄທຍ໌ ທີ່ໄປບໍ່ເຖິງກໍຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ຕາມລາຍທາງແຕ່ວຽງຈັນຈົນຮອດອຸດອນຂອນແກ່ນ, ແນ່ນອນລະ ອິດພິພົນພາສາທາງຂອງລາວເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ກໍ່ເກີດເປັນ ຄຳ ແລະສຽງເວົ້າຂອງໄທຍ໌ໃນປັດຈຸບັນ.
- ສະນັ້ນ ຄຳວ່າມະ ໃນພາສາໄທຍ໌ ກໍຄືພາສາໄທພວນ ບໍ່ແມ່ນອື່ນໄກຄືພາສາລາວນີ້ເອງ.

ອັກຂະຫຼະເຄົ້າລາວ-ໄທຍ ມາຈາກທີ່ດຽວກັນ

ອັກຂະຫຼະເຄົ້າລາວ-ໄທຍ ມາຈາກທີ່ດຽວກັນ
----=-=----
ພອຈ.ເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
7 ມີນາ 2015
-------------

- ຕາມທັດສະນະຂອງນັກພາສາສາດ ແລະນັກປະຫວັດສາດຂອງໄທຍ ເຊື່ອວ່າອັກສອນໄທຍ ໄດ້ມາຈາກອັກສອນຂຸນຣາມຄຳແຫງ ແລະເຊື່ອວ່າຂຸນຣາມຄຳແຫງ ໄດ້ດັດແປງອັກສອນນັ້ນມາຈາກອັກສອນຂະເໝນ ຫຼືຂອມ.

- ໃນຂະນະດຽວກັນນັ້ນ ທັດສະນະຂອງນັກວິຊາການຂອງໄທຍ໌ກ່າວຢ່າງໝັ້ນໃຈວ່າ "ອັກສອນລາວ ຫຼືເຂົາຮຽກອີກທາງໜຶ່ງວ່າອັກສອນໄທຍ໌ນ້ອຍ ໄດ້ແປງມາຈາກອັກສອນ ຂຸນຣາມຄຳແຫງອີກຕໍ່ໜຶ່ງ ໂດຍຜ່ານຊຽງທອງຫຼວງພະບາງ ເຂົ້າສູ່ພາກອີສານຂອງໄທຍ໌".

- ເມື່ອລາວພົບຫຼັກຖານສີລາຈາລືກວັດວິຊຸນ ຫຼວງພະບາງ ມີອາຍຸ 800 ກວ່າປີ ເຊິ່ງມີອາຍຸເກົ່າແກ່ກວ່າ ອັກສອນຂຸນຣາມຄຳແຫງ ເຖິງ 113 ປີ ແລະຝ່າຍໄທຍ໌ພົບສີລາຈາລືກ ອັກສອນລາວ ທີ່ພະທາດຮ້າງ (ພະທາດ ສີບຸນເຮືອງ)ບ້ານແຮ່ ອຳເພີພັງໂຄນ ສາກົນນະຄອນ ທີ່ມີອາຍຸຍາວນານ ໝາຍຄວາມວ່າ ຮ່ວມສະໄໝກັບອັກສອນສະໄໝພະຍາລິໄທ ຢູ່ສຸໂຂໄທ ສີສັດຊະນາໄລ ຢູ່ໃນຍຸກດຽວກັບພະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ພະເຈົ້າອູ່ທອງ ແຫ່ງອະໂຍທະຍາ ແຕ່ມີຮູບແບບ ອັກຂະຫຼະວິທີທັນສະໄໝກວ່າອັກສອນພະຍາລິໄທເລັກນ້ອຍອັນນັ້ນບໍ່ຖືວ່າເປັນເລື່ອງແປກ ເພາະມີການພັດທະນາໃນໄລຍະດຽວກັນ ແລະຄວາມເໝືອນກັນ ແລະຕ່າງກັນແນ່ເປັນທຳມະດາເພາະບຸກຄົນສະຫຼັກອັກສອນໃສ່ຫີນຕ່າງກັນ ຕ່າງສະຖານທີ່ກັນ ບໍ່ວ່າເປັນສາລະສຳຄັນປານໃດ.

    - ທີ່ມັນແປກ ຄື ອັກສອນຂຸນຣາມຄຳແຫງ ນັ້ນກັບມີຄວາມທັນສະໄໝກວ່າແລະແຕກຕ່າງຈາກອັກສອນຕະກູນດຽວກັນ ທະວີບ ຂ້າມສະຕະວັດໄປເລີຍ, ແຕ່ມາສຶກສາເບິ່ງຄັກໆມນຄວາມທັນສະໄໝນັ້ນ ພັດມອງເຫັນຄວາມຫຼ້າຫຼັງຢູ່ດ້ວຍດັ່ງນີ້.

   1. ຄວາມທັນສະໄໝຂອງອັກສອນຂຸນຣາມຕຳແຫງ ຄື:
   - ຫີນ ຫຼືສີລາອັນເປັນເຄື່ອງມືບັນທຶກຂໍ້ຄວາມ ເປັນຫີນສີ່ຫຼ່ຽມ ສະກັດໄດ້ຢ່າງສວຍງາມ ອັນນີ້ມັນເປັນຜີມື ແລະເຄື່ອງມື ການຊ່າງສະໄໝໃໝ່ ທີ່ທັນສະໄໝທີ່ສຸດແລ້ວ.
   - ຫີນ ຫຼືສີລາອັນເປັນເຄື່ອງມືບັນທຶກຂໍ້ຄວາມເປັນສີ່ຫຼ່ຽມງາມວິຈີດບັນຈົງ ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນສີລາຈາຣືກບູຮານທີ່ຫາຍາກທິ່ສຸດໃນພາກພື້ນອາຊີ.
   - ແຖວບັນທັດ ຫຼືການວາງບັນທັດເພື່ອວະຫຼັກອັກສອນລົງໄປຊື່ກົງກັນ ສະເໝີກັນທຸດແຖວ ຄືມີການໃຊ້ຫຼັກເລຂາຄະນິດສະໄໝໃໝ່ກວ່າຍຸກບູຮານ ຄືທັນສະໄໝກວ່າສີລາຈາຣືກສຸໂຂໄທຍຸກຫຼັງໆທຳໄດ້ເໝືອນ.
   - ອັກຂະຫຼະວິທີຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງເກືອບທັງໝົດນັ້ນ ລຽນໃນແຖວດຽວກັນທັງສະຫຼະ ພະຍັນຊະນະ ແລະມີຮູບວັນນະຍຸດດ້ວຍ ເຊີ່ງຕ່າງຈາກອັກສອນສູໂຂໄທ ສະໄໝພະຍາລິໄທຍຸກສຶບທອດ ແລະຕ່າງຈາກສອນລາວທັງມວນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນອັກສອນລາວເດີມ(ອັກສອນທຳຕະກູນຕ່າງໆ) ອັກສອນລາວ ທີ່ມີການປະສົມອັກສອນ ຫຼືອັກຂະຫຼະວິທີທັງພະຍັນຊະນະ ສະຫຼະ ແລະວັນນະຍຸດທັງໃນ 4 ທິດ, ຄວາມທັນສະໄໝແບບນີ້ບໍ່ເໝືອນອັກສອນຊາວອາຊີເລີຍ ຄ້າຍອັກສອນໂຣມັນແຫ່ງຍູໂຣບໄປ.
   - ຮູບໂຕອັກສອນເປັນຕົວຫຼ່ຽມ ບໍ່ຄ້າຍອັກສອນຕ່າງໆໃນະາກພື້ນອາຊີ ທີ່ໃຊ້ການຈານ ແລະຂຽນ, ໄປຄືອັກສອນຈີນ ແລະໂຣມັນທີ່ໃຊ້ຂີດ.
   2. ຄວາມລ້າຫຼັງຂອງອັກສອນຂອງຂຸນຣາມຄຳແຫງ ຄື.
   - ເປັນອັກສອນທີ່ຍັງບໍ່ທັນສົມບູນຈະຄ້າຍອັກສອນລາວທັງໝົດໃນຍຸກດຽວກັນກະບໍ່ແມ່ນ ຈະຄືອັກສອນທຳ ແລະຂອມກະບໍ່ແມ່ນ, 
    - ຄວາມທັນສະໄໝ ທີ່ລໍ້າຍຸກເຊັ່ນນີ້ ເຮັດໃຫ້ນັກສຶກສາສີລາຈາຣືກທັງໃນ ແລະນອກປະເທດໄດ້ສຶກສາກັນເຖິງຄວາມເປັນຈິງຂອງສີລາຈາຣືກນີ້ຢ່າງກວ້າງຂອງ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ນັດວິຊາການໄທຍ໌ເອງ ກໍຄືຕ່າງປະເທດ.
    - ເມື່ອລາວພົບສີລາຈາຣືກອັກສອນລາວວັດວິຊຸນ ແລະໄທຍ໌ພົບສີລາຣືກພະທາດຮ້າງ ບ້ານແຮ່ອຳເພີພັງໂຄນ ຈັງຫວັດສາກົນນະຄອນ ແລ້ວໄປສົມທຽບກັບອັກສອນໃນສະໄໝພະຍາລິໄທ ເຫັນວ່າອັກສອນເຄົ້າຂອງທັງສາມແຫຼ່ງນີ້ມີສ່ວນເໝືອນກັນ ແລະແຕກຕ່າງຈາກອັກສອນຂຸນຣາມຄຳແຫງໂດຍສິ້ນເຊີງ.
- ຈາກຫຼັກຖານສາມແຫ່ງນີ້ ຕ້ອງໄດ້ສຶກສາກັນໃໝ່ແລ້ວວ່າ ອັກສອນລາວ-ໄທຍ ກຳເນີດມາຈາກໃສກັນແທ້ ?

ຂະບວນຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດເຈົ້າລົງມາຈາກເມືອງແຖນ

-ຂະບວນຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດເຈົ້າລົງມາຈາກເມືອງແຖນ ມາຍັງເມືອງມະນຸດທີ່ນານ້ອຍອ້ອຍໝູ ອອກເດີນທາງໄປກ່ອນໜ້າຊ້າງຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາຊເຈົ້າມີ ຄື:

1. ຂຸນທັມມະຣາຊ
2. ຂຸນມະໂນສາດ
3. ປ่ູເຍີ ຖືຂວານ
4. ຍ່າເຍີ ຖືຂວານ
5. ປູ່ງ້າມ ຖືຂວານ
6. ຍ່າງ້າມ ຖືຂວານ
7. ປູ່ເຖົ້າໄຫຼ້ ຖືພ້າ
8. ແມ່ມອນ ຖືຈົກ

- ໝາຍເຫດ: ໃນພາບນັ້ນໃຫ້ປ່ຽນຂຸນມະໂນມາດ ເປັນຂຸນມະໂນສາດ.

ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາຊ ຂີ່ຊ້າງງ່າງ້ຽວ ງາມຂອດ ລົງມາຈາກເມືອງແຖນ

 13/03/15

- ເຈົ້າຜູ້ເປັນຜົວນັ້ນໃຊ້ຊື່ວ່າ ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດ ລູກແຖນຄື່ນຟ້າຄື່ນ ຄືລູກອິນທາເຈົ້າຟ້າແລ ໃຫ້ເປັນຜົວນາງຍົມຜະລາ ນາງເອັດແຄ້ງ

- ລູກແຖນຄົມຜູ້ໜຶ່ງໃຊ້ຊື່ວ່ານາງຍົມມະຜາລາ ໃຫ້ເປັນເທວີກໍ້າຂວາແລ.

- ລູກແຖນຊັ່ງໃຊ້ຊື່ວ່ານາເອັດແຄ້ງ ໃຫ້ເປັນເທວີກໍ້າຊ້າຍ

- ນີ້ຊື່ຂຸນສານ ຂີ່ທ້າຍຊ້າງ ຖືປັດວີໄກວແກວ່ງແລ

(ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດລົງມາຈາກເມືອງຟ້າເມືອງແຖນ ມາສ້າງເມືອງລຸ່ມທີ່ນານ້ອຍອ້ອຍໝູ ພ້ອມຊາຍາສອງພະນາງ ຊື່ນາງຍົມມະຜາລາ ແລະນາງເອັດແຄ້ງ ພ້ອມດ້ວຍບໍຣິວານຂອງຕົນ ທີ່ຍ່າງໄປກ່ອນໜ້າ ຄື
ອອກເດີນທາງໄປກ່ອນໜ້າຊ້າງຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາຊເຈົ້າມີ ຄື:

1. ຂຸນທັມມະຣາຊ
2. ຂຸນມະໂນສາດ
3. ປ่ູເຍີ ຖືຂວານ
4. ຍ່າເຍີ ຖືຂວານ
5. ປູ່ງ້າມ ຖືຂວານ
6. ຍ່າງ້າມ ຖືຂວານ
7. ປູ່ເຖົ້າໄຫຼ້ ຖືພ້າ
8. ແມ່ມອນ ຖືຈົກ

- ທັງສາມພະອົງຂີ່ຊ້າງງາກ້ຽວງາຂອດ ເປັນເປັນລູກຊ້າງເອຣາວັນ ຊ້າງຊົງຂອງພະຍາອິນ)

- ເປັນທີ່ໜ້າສັງເກດ ຊື່ຕຳແໜ່ງທາງຝ່າຍປົກຄອງສະໄໝນັ້ນ ຈະບໍ່ມີຊື່ຕຳແໜ່ງອື່ນ ມີແຕ່ຂຸນໆ ເຊັ່ນຂຸນທຳມະຣາດ, ຂຸນມະໂນສາດ ແລະຂຸນສານ ມີແຕ່ຂຸນບູຣົມ ເຊິ່ງເປັນກະສັດເທົ່ານັ້ນທີ່ມີນາມເສີມວ່າ ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາດ, ສ່ວນຄຳວ່າປູ່, ຍ່າ ແລະແມ່ນີ້ ເປັນຊື່ຕຳແໜ່ງບໍ ?

ແຜນທີ່ ບ້ານເມືອງ ນະຄອນຣັດສຳຄັນໃນສຸວັນນະພູມ ຫຼັງ ພ.ສ 1500 (ຄ.ສ 957) ຄືເມື່ອ 1000+ ມາແລ້ວ.

ແຜນທີ່ ບ້ານເມືອງ ນະຄອນຣັດສຳຄັນໃນສຸວັນນະພູມ ຫຼັງ ພ.ສ 1500 (ຄ.ສ 957) ຄືເມື່ອ 1000+ ມາແລ້ວ.
-----------------
ພອຈ.ເນືຶອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
15/03/2015

1. ພູກາມປະເທດ
2. ຣາມັນປະເທດ.
3. ລາວປະເທດ.
4. ກັມໂພຊະປະເທດ.
5. ສຍາມປະເທດ.
6. ກັມພຸດປະເທດ.
7. ມາລັນປະເທດ.

- ໃນແຜນທີ່ນີ້ ເຮົາຈະເຫັນວ່າ ລາວປະເທດ ຫຼືປະເທດລາວນັ້ນມີອະນາເຂດໃຕ້ສຸດຢູ່ລະຫວ່າງວຽງຈັນ ລົງໄປທາງໃຕ້ບົນຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ ບໍ່ລິເວນທົ່ງຮາບໃນພາກອີສານຕອນເໜືອ ອາດລົງໄປຮອດສາຍນໍ້າເຊບັ້ງໄຟ ເມືອງສີໂຄຕະປຸຣະໃນຝັ່ງຕາເວັນອອກ ເລີຍຂຶ້ນໄປທາງຕອນເໜືອທາງສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນນໍ້າຂອງກວາມຫົວເມືອງຕ່າງໆໃນເຂດລ້ານນາປັດຈຸບັນເຂົ້າສູ່ເຂດສິບສອງຈູໄທ, ສິບສອງປັນນາ ແລະຮອດຢູນ່ານໃນຈີນ.

- ແຜນທີ່ນີ້ ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລາວຢູ່ທາງ ຕອນເໜືອ ແລະມີອະນາເຂດຂັ້ນໂດຍກັມພຸດ ປະເທດ, ສ່ວນສຍາມນັ້ນຢູ່ທາງຕອນໃຕ້ຂອງກັມພຸດ
ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ສຍາມກັບໄທລາວນັ້ນ ຄົນລະພວກກັນ ຫາກຖືຕາມແຜນທີ່ນີ້ ມອງໃຫ້ເຫັນວ່າສຍາມນັ້ນມີອານາຈັກຂອງຕົນ ຢູ່ຊາຍມະເລໃນແຫຼມສຸວັນນະພູມ ຫຼືແຫຼມທອງນີ້ ສູນກາງຄົງຢູ່ອາໂຍທິຍາ ບໍ່ໄດ້ອົບພະຍົບມາຈາກໃສ ແລະສຍາມເອງ ມີການພົວພັນກັບ ມອນ(ຣາມັນ) ກັມພຸດ, ກັມໂພຊະມາແຕ່ຕົ້ນພຸດທະການແລ້ວ.

- ເມື່ອເຮົາມາເບິ່ງຕາມອຳນາດທາງອານາຈັກ ທີ່ພົ້ນເດັ່ນໃນສຸວັນນະພູມນີ້ ມີຊົນຊາດໃຫຍ່ໆ ປົກຢູ່ຄື ພຸກາມ ອາດຊິແມ່ນພ້າມ້າ, ຣາມັນ ຄືມອນ, ກຳໂພຊະ ອາດຊິແມ່ນ ກັມພູຊາ, ກັມພຸດ ອາດຊິແມ່ນ ຂະແມຣ໌ ທັງກັມໂພຊະ ແລະກັມພຸກນີ້ ອາດກາຍເປັນຂະເໝນ ແລະຈາມປະສົມກັນ ສຍາມ ແລະມາລັນ ທັງໝົດນີ້ລວມກັນ ອາດຊິແມ່ນຂອມ(ຫຼືກຣອມ) ເຊິ່ງນັກປະຫວັດ ສາດຍອມຮັບວ່າດິນແດນສ່ວນນີ້ເປັນ ທີ່ຢູ່ຂອງຂອມ ຢູ່ທາງໃຕ້ ໃຊ້ພາສາໂອເຊັຍຕິກ ຕະກູນມອນ-ຂະແມຣ໌, ສ່ວນລາວນັ້ນ ເປັນຊາດໜຶ່ງທີ່ຢູ່ທາງເໜືອໃຊ້ພາສາໂອເຊັຍຕິກ ຕະກູນໄຕ-ກະໄດ ອົບພະຍົບລົງທາງໃຕ້ ແບ່ງເປັນສອງພວກ ຄືກຸ່ມໄທ(ໄຕ) ກຸ່ມລາວ ເປັນຊາດໃຫຍ່ມີອິດທິພົນທາງພາສາ ແລະວັດທະນະທຳເຂັ້ມແຂງ ເມື່ອລົງໄປຢູ່ຫົວເມືອງຕ່າງໆ ໃນອິດທິພົນຂອງຂອມ ແລ້ວບາງກຸ່ມສ້າງເມືອງຂອງຕົນໄດ້ ບາງກຸ່ມ ກໍໄປຢູ່ພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງຊາດຂອມ, ມອນ, ຂະແມຣ໌ ແລະສຍາມ ແຕ່ຍ້ອນຈຳນວນພົນຫຼາຍ ຈຶ່ງຂະຫຍາຍວັດທະນະທຳຂອງຕົນ ເໜືອວັດທະນະທຳຂອງຊົນຊາດເດີມ ເຮັດໃຫ້ວັດທະນະທຳທາງພາສາລາວກືນວັດທະນະທຳຂອງເຈົ້າຂອງຖິ່ນເດີມໃນດິນແດນເຫຼົ່ານັ້ນ ເຊັ່ນມອນ ຂະແມຣ໌ ສຍາມ ໃນຫົວເມືອງເຫຼົ່ານັ້ນ ເຕັມໄປດ້ວຍພາສາຕະກູນໄທລາວ ໂດຍສະເພາະໃນຫົວເມືອງສຍາມ.

- ຫຼັກຖານນີ້ ເຮົາຈະເຫັນວ່າໃນໃນສີລາຈາຣືກສຸໂຂໄທນັ້ນ ເບິ່ງເບື້ອງພາສາເຕັມໄປດ້ວຍພາສາລາວ ຈຶ່ງທີ່ຕ້ອງຄຳນຶງເຖິງ ຄືບັນດາຊົນຊາດໃນສີລາຈາຣືກ ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງ ຊົນຊາດອື່ນ ທີ່ປະກົດຕົວກ່ອນໜ້າທີ່ໄທລາວ ຈະລົງມາຢູ່ໃນດິນແດນນີ້ເລີຍ ປາກົດຕົວແຕ່ 3 ຊົນຊາດຄື ມາກາວ ລາວ ແລະໄທ ສາມຊົນຊາດໃຫຍ່ ຄື ຊົນຊາດໄທລາວ ທີ່ຊະຫຍາຍວັດທະນະທຳເໜືອຊົນຊາດເດີມໃນໄລຍະຕໍ່ມາ.

- ສ່ວນຊົນຊາດເດີມ ກໍກາຍເປັນຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ ໃນດິນລາວ-ໄທຍ໌ ກັມປູເຈັຍ ຫວຽດນາມ ບາງຊົນເຜົ່າກໍຮັກ ສາວັດທະທຳບາງຢ່າງຂອງຕົນໄດ້ ບາງຊົນເຜົ່າ ກໍກາຍເປັນປະເທດຂອງຕົນໃນພາກພື້ນ ເຊັ່ນພະມ້າ ແລະມາລາຢູ

ອັກສອນໄທຍ໌ເດີມ ທີ່ປາກົດໃນຮູບນີ້ ຄືອັກສອນລາວເດີມ.

ອັກສອນໄທຍ໌ເດີມ ທີ່ປາກົດໃນຮູບນີ້ ຄືອັກສອນລາວເດີມ.
15/03/2015
-----------------------
- ອັກສອນນີ້ ນອກຈາກໃຊ້ໃນຫົວເມືອງລາວ(ຄືອານາຈັກລ້ານຊ້າງ) ທັງໝົດແລ້ວ ຍັງຖືກນໍາໃຊ້ໃນຫົວເມືອງໄທຍ໌ໃນພາກກາງຂອງໄທຍ໌ ດ້ວຍເຫດນີ້ທາງໄທຍ໌ຈຶ່ງຮຽກແບບນີ້ ວ່າອັກສອນໄທຍ໌ເດີມ ແລະຕໍ່ມາອັກສອນນີ້ຖືກຮຽກວ່າ ຮຽກວ່າອັກສອນໄທຍ໌ນ້ອຍ, ເຫດທີ່ຮຽກວ່າອັກສອນໄທຍ໌ນ້ອຍ ເພາະວ່າທາງການໄທຍ໌ໄດ້ໃຊ້ອອກສອນປັດຈຸບັນ ເປັນອັກສອນໄທຍ໌ ແຕ່ຄົນຈຳນວນຫຼາຍຍັງໃຊ້ອອກສອນເລົ່ານີ້ຢູ່ ທາງພາກອີສານກໍວ່າອັກສອນອີສານ ຫຼືອັກສອນລາວ, ອັກສອນແບບນີ້ ມີຫຼາຍຮູບ ເຫດທີ່ມີຫຼາຍຮູບເພາະລາຍມືແຕ່ລະຄົນບໍ່ຄືກັນ.
- ທີ່ສຳຄັນ ອັກສອນພວກນີ້ ບໍ່ເໝືອນກັບອັກສອນ ໃນສີລາຈາຣືກສຸໂຂໄທ ຫຼັກທີ 1 ເທົ່າທີ່ຄວນ, ທັງຮູບອັກສອນ ແລະອັກຂະຫຼະວິທີ.

 ນີ້ກະອັກສອນລາວເດີມ ທີ່ໄທຍ໌ຮຽກວ່າອັກສອນໄທຍ໌ນ້ອຍ

 ອັກສອນຂອມ ຜະສົມລາວ

"ບໍ່ ແລະມິ" ໃນສີລາຈາລືກ ສຸໂຂໄທ ຫຼັກທີ 1

"ບໍ່ ແລະມິ" ໃນສີລາຈາລືກ ສຸໂຂໄທ ຫຼັກທີ 1
17/03/2015
-=====-
- ບໍ່ ເປັນຄຳປະຕິເສດໃນພາສາລາວ ແລະພາສາ ໄທລາວເຜົ່າຕ່າງໆ, ເຊິ່ງເປັນຊາດພັນໄທລາວ ທີ່ມີ ການກະແຈກກະຈາຍໄປຕັ້ງ ຖິ່ນຖານຢູ່ພູມີພາກຕ່າງໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້.

- ເຮົາພົບຄຳວ່າ "ບໍ່" ອັນເປັນຄຳປະຕິເສດໃນ ພາສາລາວ ທີ່ບັນທຶກໄວ້ໃນສີລາຈາຣືກ ສຸໂຂໄທຫຼັກທີ 1 ສະໄໝຂຸນຣາມຄຳແຫງ ທັງ 4 ດ້ານ ເຊິ່ງອາດກ່າວໄດ້ວ່າເປັນຄຳທີ່ໃຊ້ຫຼາຍ ທີ່ສຸດຄຳໜຶ່ງໃນສີລາຈາຣືກນີ້ ຄື:
1. ກູບໍ່ໜີ.
2. ເຈົ້າເມືອງບໍ່ເອົາຈກອບ.
3. ດ້ວຍບໍ່ເຂົ້າຜູ້ລັກ ມັກຜູ້ຊ່ອນ, ເຫັນເຂົ້າທ່ານບໍ່ໃຄຣ່ພີນ ເຫັນສິນທ່ານບໍ່ໃຄຣ່ເດືອດ.
4. ບໍ່ມີປົວ ບໍ່ມີນາງ ບໍ່ມີເງຶອນ ບໍ່ມີທອງ.
5. ບໍ່ຂ້າ ບໍ່ຕີ.
6. ຂຸນບໍ່ໄຮ້.
7. ພິໄຫວ້ບໍ່ດີ ພລີບໍ່ຖືກ ຜີໃນເຂົາອັ້ນ ບໍ່ຄຸ້ມ ບໍ່ເກງ.
8. ເມື່ອກ່ອນລາຍສືໄທບໍ່ມີ.
- ໃນ ສີລາຈາຣືກນີ້ ພົບການຄຳວ່າ "ບໍ່" 17 ຄັ້ງ, ບໍ່ພົບຄຳວ່າ "ໄມ່" ເຊິ່ງເປັນຄຳປະຕິເສດໃນ ພາສາໄທຍ໌ປັດຈຸບັນແມ່ນແຕ່ຄຳດຽວ, ນອກຈາກຄຳວ່າບໍ່ແລ້ວຍັງພົບຄຳວ່າ "ມິ" ເຊິ່ງເປັນຄຳປະຕິເສດໃນພາສາໄທລາວ ກຸ່ມຕ່າງໆ ທີ່ໃຊ້ໃນເມືອງລາວ ຄື "ມິໄດ້" ເຊິ່ງພາສາທາງການລາວເລີກໃຊ້ ແຕ່ໃນພາສາທ້ອງຖິ່ນຍັງໃຊ້ຢູ່.
- ຢ່າງໃດກໍຕາມ ບໍ່ເປັນຄຳໃນພາສາລາວ ທີ່ຄົນໄທລາວທຸກກຸ່ມ ທີ່ຢູ່ໃນ ແລະນອກປະເທດ ໃຊ້ແຕ່ອະດີດຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ສະນັ້ນຄຳວ່າບໍ່ ຈຶ່ງເປັນຄຳເວົ້າໃນພາສາລາວຕັ້ງແຕ່ບູຮານ.
- ເມື່ອຊາວສຸໂຂໄທ ໃຊ້ຄຳວ່າບໍ່ເໝືອນລາວ ກໍສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຊາວສຸໂຂໄທ ຄືໄທລາວ ກຸ່ມໜຶ່ງ.